Davalının iflası nedeniyle taraf ehliyeti re'sen incelenerek kararın kaldırılması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1047 E. 2026/78 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Davalı tarafın istinaf incelemesi sırasında iflasının açılması hâlinde, taraf ehliyeti re'sen gözetilmesi gereken bir husus olduğundan, istinaf sebepleri incelenmeksizin başvuru kabul edilerek ilk derece kararı kaldırılır ve dosya, İİK 194 uyarınca gereken işlemlerin yapılması amacıyla kararı veren mahkemeye gönderilir.
Ele alınan sorunlar
Davalının istinaf aşamasında iflasının açılması nedeniyle taraf ehliyetinin re'sen incelenmesi → kabul
Gerekçe: Davalı şirket hakkında istinafa konu karardan sonra iflasın açıldığı anlaşılmıştır. Taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan, davalı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeden başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194. maddesi uyarınca gereken işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına ve dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İstinaf incelemesi devam ederken davalının iflasının açılması hâlinde taraf ehliyetinin re'sen gözetilmesi ve istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılıp dosyanın İİK 194 işlemleri için ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği yönündeki tespit açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- taraf ehliyeti
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taraf ehliyeti↗ iflas↗ re'sen inceleme↗ itirazın iptali↗ İİK 194↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1047
KARAR NO 2026/78
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/03/2023
NUMARASI 2022/604 Esas 2023/197 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ 17/09/2022
İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/01/2026
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasındaki karton rolik satışından dolayı 4 adet fatura kesildiğini, davalının işbu fatura bedellerini süresinde ödememesi üzerine davalı aleyhine Gaziosmanpaşa 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, takibe konu borçların ödenme şeklinin belirlenmesi amacıyla taraflar arasında Ticari Satım İşleminden Doğan Ödeme ve İbra Protokol'ü imzalandığını, ancak davalının ilgili protokol uyarınca yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve davalının yargılama sürecinde mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimalinin bulunduğunu beyanla davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini, icra dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ise; icra dosyasının yetkisiz dairede açıldığını, yetkili icra dairesinin Gebze İcra Daireleri olduğunu, icra takibinin usulüne uygun olarak başlatılmadığından davanın reddini, itirazın iptali davasına bakmaya Gebze Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, dosyanın yetkisizlik kararı verilerek Gebze Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, icra inkar tazminatı talebinin reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalı tarafından 500.000-TL bedelli çekin davacıya verildiğinin ve bakiye 70.000-TL'nin ödenmediğinin uyuşmazlık dışı olması, tarafların kabulünde olan protokolün 4.maddesi uyarınca davacının alacağını protokol kapsamında tahsil edememesi halinde icra takibine devam edeceği kararlaştırılarak, takip konusu miktarın da çekişmesiz hale gelmiş olması karşısında taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde davanın kabulü ile; davalının Gaziosmanpaşa 6. İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyasında asıl alacağın 77.821,85 TL'lik kısmına yaptığı itirazın iptali ile takibin talepnamedeki koşullarla devamına, iptaline karar verilen kısmın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; yetkili mahkemelerin Gebze Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, icra dairesinin ve mahkemenin yetkisiz olduğunu, .../2022 tarihli anlaşma protokolü gereği ödemelerin yapılacağı belirtilerek 07/05/2022 tarihli takibe itiraz edildiğini, bu nedenle itirazın haksız ve kötüniyetli olarak görülemeyeceğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, borcun tüm ferileri ile birlikte protokolle 570.000-TL'ye sabitlenmiş olup davacının sadece ödenmeyen bakiye kısım yönünden takibin devamını isteyebileceğini, fazla talebin reddi gerekirken kabulü yönünde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; satış sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın kabulüne ilişkin karara davalı vekilinin 10/04/2023 tarihli dilekçesi ile istinaf yoluna başvurduğu, davalı şirket hakkında Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında ...01/2025 günü saat 13:15 itibariyle iflasın açılmasına karar verilmiştir. İflas tasfiyesine Kocaeli İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasında başlanıldığı görülmüştür.
Davalı şirketin istinafa konu karardan sonra iflasının açıldığı anlaşılmakla, taraf ehliyeti re'sen incelenmesi gereken bir husus olduğundan davalı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeden başvurusunun kabulüne, mahkemece İİK'nın 194. maddesi uyarınca gereken işlemler yapılmak üzere kararın kaldırılmasına, dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun istinaf nedenleri incelenmeden kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/03/2023 Tarih 2022/604 Esas - 2023/197 Karar sayılı kararın HMK 353(1)a-4 maddesi gereği KALDIRILMASINA;
"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
Yatırılan 1.329-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/01/2026
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/288421 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi