6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Tebliği kanıtlanamayan e-arşiv iade faturası ayıp ihbarı sayılmaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/170 E. 2025/2030 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satımAyıba karşı tekeffül

Gerekçe özeti

Alıcının, satılanın ayıplı olduğu iddiasına dayanarak düzenlediği e-arşiv iade faturası, satıcıya usulüne uygun tebliğ edildiği kanıtlanmadıkça TTK 23/1-c ve TBK 223 kapsamında geçerli bir ayıp ihbarı olarak kabul edilemez; bu durumda ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun yapıldığını ispat yükü alıcıdadır ve ispatlanamaması hâlinde tarafların birbirini doğrulayan ticari defter kayıtları esas alınarak alacak hesaplanır.

Ele alınan sorunlar

Ayıplı mal iddiasına dayalı e-arşiv iade faturasının ayıp ihbarı olarak kabul edilip edilemeyeceği → ret

İddia: Davalı vekili, e-arşiv faturanın kesilmesiyle otomatik olarak davacının sistemine düştüğünü, davacının faturaya itiraz etmediğini, bu nedenle ispat külfetinin davacıya geçtiğini, faturanın iadelerin gerçekleştiğine karine oluşturduğunu, ayrıca taraflar arasındaki yazışmaların da mahkemece dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

Gerekçe: TTK 23/1-c uyarınca malın ayıbı teslimde açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde, değilse 8 gün içinde inceleyip satıcıya ihbar etmelidir; TBK 223 uyarınca gözden geçirme ve bildirimi ihmal eden alıcı satılanı kabul etmiş sayılır. Davalı tarafça sunulan yazışma ve fotoğrafların iade faturasına konu ürünlere ait olduğu tespit edilememiş, yazışmalarda davalının ayıp iddiası veya davacının bu iddiayı kabulüne ilişkin bir beyan bulunmamıştır. Ayıplı ürünler nedeniyle düzenlendiği ileri sürülen 08.01.2021 tarihli fatura e-arşiv faturadır; e-arşiv fatura GİB üzerinden alıcıya ulaştırılmadığından davalının bu faturanın davacıya tebliğ edildiğini kanıtlaması gerekir. Tebliğe ilişkin belge sunulmamış, fatura davacının ticari defterlerinde de kayıtlı değildir; ayrıca ayıplı olduğu iddia edilen ürünlerin yurt dışında imha edildiği beyan edilmiştir. Bu durumda davacıya tebliğ edildiği kanıtlanamayan e-arşiv fatura ayıp ihbarı olarak kabul edilemez ve malların davacıya teslim edildiği de sabit olmadığından, iade faturası dikkate alınmaksızın tarafların birbirini doğrulayan ticari defter kayıtları esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi hukuka uygundur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

E-arşiv faturanın, GİB üzerinden alıcıya ulaştırılmayan bir belge türü olması nedeniyle satıcıya tebliğ edildiğinin ayrıca kanıtlanması gerektiği ve tebliği kanıtlanamayan e-arşiv iade faturasının TTK 23/1-c anlamında geçerli bir ayıp ihbarı sayılamayacağı yönündeki tespit, benzer ticari uyuşmazlıklarda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
TTK 23/1-c uyarınca malın ayıbı teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde, açıkça belli değilse malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmek ve bu inceleme sonucunda ayıp ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbar etmekle yükümlüdür.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ayıp ihbarı e-arşiv fatura ispat yükü ticari defter kaydı itirazın iptali icra inkar tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 23/1-c · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 223

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2023/170

KARAR NO 2025/2030

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/10/2022

NUMARASI 2021/651 Esas - 2022/875 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/12/2025

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasındaki ticari ilişkide cari hesap bakiyesinde davalının davacıya 67.277,56-TL borcu bulunduğunu, borcun ödenmesi istenilmesine rağmen davalının ödememesi üzerine davalı aleyhine Bolu İcra Dairesinin 2021/7439 esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, tarafların ticari defter kayıtları ile müvekkilinin alacaklı olduğunun sabit olduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin davalıya tekstil ürünleri ürettirdiğini veya kumaş satın aldığını,müvekkilinin davalıdan teslim aldığı bir takım ürünlerde hata çıktığını, hatanın davacı tarafından kabul edildiğini,hatalı ürünler nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğradığı gibi itibar kaybı yaşadığını, bu nedenle davalı tarafından davacıya 08.01.2021 tarihli hatalı kumaş iadesi açıklamalı 67.276,98-TL e-arşiv faturası kesildiğini, davacının faturaya itiraz etmediğini , müvekkilinin davacıya bir borcunun bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle 67.277,56-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre ise davacıdan 1.021,49-TL alacaklı olduğu,cari hesap farkının davalı tarafından davacı adına düzenlenen 08.01.2021 tarihli 67.276,98-TL,13.03.2021 tarihli 1.022,07-TL bedelli faturaların davacı kayıtlarında olmamasından kaynaklandığı, davalının ürünlerin hatalı teslim edildiği iddiasında olduğu, ayıp ihbarı ile ilgili olarak TTK 23/c ve TBK 223 maddelerine göre davalının ayıba bağlı haklardan yararlanmak için önce ayıbın varlığını sonra süresinde ayıp ihbarında bulunduğunu kanıtlaması gerektiği, davalı vekili tarafından hatalı ürünlerin yurt dışında imha edildiği beyan edilmiş olup, ayıba ilişkin usulüne uygun ve süresinde ayıp ihbarında bulunulduğunu kanıtlayan delil sunulmadığı gerekçesiyle,davalının takibe itirazının iptaline,alacağın %20'si oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPERİ

Davalı vekili; müvekkilince davacıya hitaben düzenlenen faturaların e-fatura şeklinde düzenlendiğini,faturanın otomatik olarak davacının sistemine düştüğünü,faturayı teslim alan davacının faturaya itirazda bulunmadığını, bu itibarla ispat külfeti davacıya geçmiş olup, davacı tarafça delil sunulmadığını, faturanın söz konusu iadelerin gerçekleştiğine karine teşkil ettiğini, davacının bunun aksini yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda e-arşiv faturanın tebliğ edilmediği beyan edilmişse de, söz konusu faturanın kesilmesi ile sistem üzerinden davacıya tebliğ edildiğini, e-arşiv faturanın elden imza alınarak tebliğinin gerekli olmadığını, yine e-arşiv faturanın temelini oluşturan vakıalara ilişkin taraflar arasındaki yazışmalar sunulmasına rağmen mahkemece dikkate alınmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı tarafça, ürünlerin ayıplı olduğunun davacı tarafça da kabul edildiği ve buna istinaden hatalı kumaş açıklamalı iade faturası düzenlendiği davacının faturaya itiraz etmediği ileri sürülmüştür. 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. TBK’nın 223. maddesine göre; Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

Davalı tarafça,delil olarak sunulan yazışma ve fotoğrafların incelenmesinde, fotoğrafların iade faturasına konu ürünlere ait olup olmadığı tespit edilemediği gibi, tarihlerin Temmuz-Ağustos 2021 aylarına ilişkin olup bu dönemde satışı yapılan ürünlere ilişkin olduğu, yazışmalar kapsamında davalının herhangi bir ayıp iddiasının ya da bu iddianın davacı tarafça kabulüne ilişkin bir beyan bulunmadığı görülmüştür. Davalı tarafın ayıplı ürünler nedeniyle düzenlendiği beyan edilen 08.01.2021 tarihli 67.276,98-TL tutarlı fatura e-arşiv faturadar.E-arşiv fatura, e-fatura sistemine kayıtlı olmayan kuruluşlara iletilen elektronik faturadır.E-faturadan farklı olarak e-arşiv fatura sisteminde oluşturulan faturalar, alıcısına GİB üzerinden ulaştırılmamaktadır.Davalı tarafça e- arşiv fatura olarak düzenlenen iade faturasının davacıya teslim edildiğinin kanıtlanması gerekmektedir.Faturanın tebliğine ilişkin belge sunulmamış olup,fatura davacının ticari defterlerinde kayıtlı değildir.

Fatura içeriği ayıplı olduğu ürünlerin yurt dışında imha edildiği beyan edilmiştir.Bu halde ,davacıya tebliğ edildiği kanıtlanamayan e-arşiv fatura ayıp ihbarı olarak kabul edilemeyecek,ayıplı olduğu iddia edilen malların davacıya teslim edilmediği sabit olmakla,iade faturası dikkate alınmadan tarafların birbirini doğrulayan ticari defterleri uyarınca davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davalı tarafça satıma konu ürünlerin ayıplı olduğu ve ayıp ihbarının yapıldığı kanıtlanamadığından davanın kabulüne ilişkin karara yönelik istinaf nedeni yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 4.595,73-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.148,93-TL harcın mahsubu ile kalan 3.446,80-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 95-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/12/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/287047 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.