Hapis hakkı kapsamında satılan araçta iyiniyetli ihale alıcısına karşı istihkak

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2025/1386

KARAR NO 2025/2034

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/11/2024

NUMARASI 2023/1001 Esas - 2024/1178 Karar

DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/12/2025

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili firma adına kayıtlı aracın Büyükçekmece 1. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyadan satışının yapıldığını, müvekkilinin satıştan sonradan haberdar olduğunu, müvekkilinin kötüniyetli kişilerle iş birliği içerisinde borçlu hale getirildiğini, takipte araç üzerine odaklanıldığını, aracın parçalarının otopark görevlileri tarafından söküldüğünü, düşük değer üzerinden satışa çıkarıldığını, rehin alacağı takibi yapılmasının imkansız olduğunu, buna rağmen rehne özgü alacak takibi yapıldığını, ödeme emrinin müvekkili firmanın adresine ulaştırılmadığını, bu haliyle satışının yapıldığını, davalının otopark işletmecesi olduğunu, müvekkilinden alacaklı olamayacağını, alacağın kendilerine temlik olduğunun söylediğini, ancak dosyada temlik evraklarının bulunmadığını belirterek müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile müvekkiline ait ...

plaka sayılı aracın müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili; müvekkilinin davacı tarafın belirtmiş olduğu; Büyükçekmece 1. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile satışa çıkarılan ... plakalı aracı, icra müdürlüğü tarafından yapılan ihale sonucu alan kişi olduğunu, müvekkilinin olayla ilgisinin ihaleye çıkarılan aracı icra vasıtasıyla satın almasından kaynaklandığını, müvekkilinin ne davacı ne de diğer davalıyla herhangi bir ilgisi bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde birçok varsayıma dayanarak müvekkilini de zan altında bıraktığını, davacı tarafın iddialarının hiçbir somut gerçeğe dayanmadığını, müvekkili ile diğer davalı şirket ve diğer davalı şirket yetkilisi ile herhangi bir alaka bulunmadığını, davacı tarafın icra dosyasına ilişkin iddialarında haklı olduğunun kabulünde bile müvekkilinin iyi niyetli 3.şahıs konumunda olduğunu belirterek davanın reddine, müvekkili lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Otomotiv ...Ltd Şti'ne dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalı şirket tarafından temlik alacaklısı sıfatıyla davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "... Plakalı aracın bağlama tarihi olan 12.01.2018 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek otopark ücreti" olduğu, ancak davalı takip alacaklısı tarafından muhtıraya rağmen otopark ücretine ilişkin bir sözleşme sunulmadığı gibi temlik belgesinin aslının da dosyaya ibraz edilmediği, bu haliyle davalı alacaklının takip konusu borcun varlığını ispat edemediği, bu nedenle davacının davalı şirkete borcunun bulunmadığı, davalı ... tarafından ... plakalı aracın ihale yoluyla satın aldığı, ihale kapsamında davalı adına tescil ve teslim işlemlerinin yerine getirildiği, davalı ...

ile takip alacaklısı şirket arasında bağlantı olduğuna ve yapılan satışların muvazaalı olduğuna ilişkin davacı tarafça dosyaya bir bilgi ya da belgenin ibraz edilmediği, soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verildiği, bu haliyle davalıların el ve iş birliği içerisinde oldukları hususunun davacı tarafından kanıtlanamadığı, davalı ...'ün TMK kapsamında iyi niyetli 3. kişi olarak kabulünün gerektiği, bu haliyle davacı tarafın TMK'nın 989. maddesi uyarınca ihale ile satışı yapılan aracın ancak ödenen bedelin iadesi yoluyla geri verilmesini talep edebileceği, bu hususun dava şartı niteliğinde olduğu, davacı tarafça ihale bedelinin davalı yana geri verildiğine ilişkin bir bilgi ya da belgenin dosyaya ibraz edilmediği, yargılama aşamasında da bu hususta bir iradenin ortaya konulmadığı, davacı tarafın tescil talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile;

Büyükçekmece 1. İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasında davacının davalı ... Otomotiv Ltd Şti'ne borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın ... plakalı aracın tescil kaydının iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkin olarak davalı ... aleyhine açmış olduğu davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; bahsi geçen icra dosyasının alacak tahsili için başlatılmadığını, sadece hapis hakkının kullanılabileceğini, satışın yapılamayacağını, bu nedenle satış işleminin sakat olduğunu, icra takibinin usulsüz olduğunu, alacağın uydurma bir alacak olduğunu, organize suç işlendiğini, aracın Pendik'de otoparkta bulunduğu halde aracın Büyükçekmece İcra Dairesi'nce satıldığını, mahkemenin davalılar arasındaki ilişkinin ispatı noktasında delilleri toplamadığını, telefon kayıtlarını getirmediğini, kaç aracın satıldığını araştırmadığını, davalının şaseden başka hiç bir aksamı olmayan aracı satın almasının bir amacının bulunmadığını, aracın motorunun ve değerli parçalarının sökülmesinden sonra düşük bedelle satışa çıkarıldığını, satıştan sonra ise eksik parçaların tamamlanarak yüksek bedel üzerinden satılacağını, tarafların birlikte hareket etmeden bu işlemleri yapamayacağını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı otopark işletmecisinin uyguladığı hapis hakkı nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve davalıya danışıklı olarak yapılan satış işleminin iptali, aracın davacı adına tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, davacıya ait aracın satışının yapıldığı "Büyükçekmece 1. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına dayanak olan otopark ücreti, varsa bu ücrete ilişkin sözleşme ve belge asıllarının ibrazı için verilen kesin süreye rağmen evrak ibraz edilmediğinden davalı alacaklının takip konusu borcun varlığını ispat edemediği sonucuna varılarak davalı ... ...Ltd Şti yönünden davacının bu davalıya borçlu olmadığının tespitine, ihale alıcısı olan diğer davalının iyiniyetli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükme karşı istinaf kanun yoluna davacı tarafça başvurulmuş olup, istinaf incelemesi davacının ileri sürdüğü istinaf nedenleri çerçevesinde yapılmıştır. Büyükçekmece 1. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında; davalı takip alacaklısı ... Otomotiv ...Ltd Şti tarafından davacı takip borçlusu aleyhine 138.300-TL alacak üzerinden rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının "... Plakalı aracın bağlama tarihi olan 12.01.2018 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek otopark ücreti" olduğu, davalı borçlu tarafından takibe süresi içerisinde itiraz edilmemesi nedeniyle takibin kesinleştiği, dava konusu ... plakalı aracın 25/04/2024 tarihinde ihale alıcısı ...'e 23/05/2023 tarihinde 402.100-TL bedelle ihale edildiği, Büyükçekmece 1.

İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/1312 esas sayılı dosyasında açılan ihalenin feshi davasının reddine karar verildiği ve kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Savcılığı'nın 2023/179985 sayılı dosyasında; davacı şirket tarafından müşteki sıfatıyla ... ve diğer kişiler hakkında ihale süreçlerine ilişkin suç duyurusunda bulunulduğu, soruşturma dosyasında şüphelilerin üzerilerine atılı suçu işlediklerine dair dava açmayı gerektirir müşteki vekilinin soyut beyanları dışında somut yeterli bir delil elde edilemediği, iddiaların hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş, bahsi geçen karara karşı davacının itirazı reddedilmiştir. TMK’nın 989. maddesine göre " (1)Taşınırı çalınan, kaybolan ya da iradesi dışında başka herhangi bir şekilde elinden çıkan zilyet, o şeyi elinde bulunduran herkese karşı beş yıl içinde taşınır davası açabilir.(2)Bu taşınır, açık artırmadan veya pazardan ya da benzeri eşya satanlardan iyi niyetle edinilmiş ise;

iyi niyetli birinci ve sonraki edinenlere karşı taşınır davası, ancak ödenen bedelin geri verilmesi koşuluyla açılabilir.(3)Diğer konularda iyi niyetli zilyedin haklarına ilişkin hükümler uygulanır.”Bahsi geçen düzenleme uyarınca iyi niyetli üçüncü şahsın malı bir açık artırmadan, pazardan veya bu gibi eşyayı satan bir kimseden iktisap etmesi durumunda 989. maddenin ikinci fıkrası gereği asıl mal sahibinin gerek bu şahıs, gerekse daha sonraki müktesipler aleyhinde açacağı iade davasını kazanabilmesi ancak üçüncü şahsın bu malı iktisap etmesi için verdiği bedelin, iadeyi isteyen asıl mal sahibi tarafından ödenmesi şartına bağlıdır. Sahibinin elinden rızası dışında çıkan menkullerde üçüncü kişinin iyi niyeti yalnızca malın TMK’nın 989/2.

maddesinde sayılan yerlerden alınması hâlinde ve sadece ödenen bedelin tazmin edilmesiyle sınırlı olarak korunur. Davacının şirketi üzerine savcılık tarafından yapılan soruşturmada davacının soyut beyanları dışında bir delil elde edilemediğinden takipsizlik kararı verilmiştir. Dosyadaki delillere göre davalı alıcı ... ile takip alacaklısı şirket arasında bağlantı olduğu ve tarafların iş birliği içerisinde hareket ettikleri hususu dosyadaki delillere göre ispatlanmış değildir. Diğer taraftan davacının davalının malı iktisap etmesi için verdiği bedeli davalıya ödemediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle;

davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 50-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde HMK’nın 361/1. maddesi gereği Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/12/2025