6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Taşıma sözleşmesinde bekleme (dem urraj) ücreti alacağının ispatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1335 E. 2025/1753 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan Bekleme Ücreti mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Taşıma sözleşmesinde taşıyıcı, kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme/boşaltma süresini aşan bir beklemeye maruz kalırsa TTK'nın 863/3. maddesi uyarınca ek bekleme ücretine hak kazanır; tahliyedeki gecikmenin alıcıdan (gümrük işlemleri, ceza süreci, ekipman temini gibi) kaynaklandığının delillerle (yazışmalar, bilirkişi tespiti) ortaya konması halinde, alıcının taşıma ücretinden başka bedel ödemeyeceğine ilişkin tek taraflı beyanı taşıyıcıyı bağlamaz ve doğmamış alacaktan feragat de mümkün değildir.

Ele alınan sorunlar

Bekleme ücreti alacağının varlığı ve miktarının ispatı → ret

İddia: Davalı vekili, anlaşma sırasında ek ödeme yapılmayacağının açıkça beyan edildiğini, davacının taşıma hususunda görüşmeler yaptığı kişinin müvekkili çalışanı olmadığını ve navlun sözleşmesinin kurulmasına aracılık ettiğini, TTK'nın 863. maddesinin uygulanamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini istemiştir.

Gerekçe: Taşıyıcının belirlenen veya makul sürede taşıma işini yerine getirmesi halinde sözleşmede belirlenen ücrete hak kazanacağı; ancak kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme/boşaltma süresinde fazla beklerse TTK'nın 863/3. maddesi uyarınca ek bekleme ücretine hak kazanacağı esastır. Taraflar ayrıca sözleşmede yükleme/boşaltmanın makul sürede yapılmaması halinde ek ücrete hak kazanılacağına ilişkin hüküm koyabilir. Bilirkişi ve ek bilirkişi raporlarında, dört araç için toplam 34 gün bekleme süresi tespit edilmiş, 8 gün serbest süre düşülerek 26 gün için günlük 150-Euro üzerinden 4.602-Euro bekleme ücreti hesaplanmıştır. Taraflar arasındaki e-posta yazışmalarından, boşaltmada 2 iş günü serbest süre tanındığı, bu sürenin aşılması halinde araç başına günlük 150-Euro fatura edileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Davalının taşıma organizatörünün 18/02/2020 tarihli e-postasında gecikme bedeli 18 gün için kabul edilmiş, ancak 04-05/02/2020 tarihlerine itiraz edilmiştir. Ne var ki 03/02/2020 tarihinde tahliye yapılamamasının nedeninin, 04/02/2020 tarihinde gümrük işlemlerindeki düzeltmeler ve ceza ödenmesi süreci, ardından 05/02/2020 tarihinde forklift temin edilebilmesi olduğu anlaşılmış; araçların tahliyesinin davalıdan kaynaklanan sebeplerle uzadığı ve bekleme ücretinin oluştuğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla davacının bekleme ücreti talebinin taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olarak hesaplandığı ve Ocak ayından kalan 1.646,42-Euro borç ile birlikte takipte talep edilen alacağın varlığının kanıtlandığı kabul edilmiştir. TTK'nın 863. maddesi uyarınca davacının bekleme ücreti isteyebileceği; davalının taşıma ücretinden başka bir bedel ödemeyeceğine ilişkin tek taraflı beyanının davacıyı bağlamayacağı; doğmamış alacaktan feragatin de mümkün olmadığı vurgulanmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Taşıma organizatörünün temsil yetkisi ve ihbar imkanının istinaf sebebine etkisi → ret

İddia: Davalı vekili, pazarlıkları yapan kişinin müvekkili çalışanı olmadığını ve navlun sözleşmesinin kurulmasına aracılık ettiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Taşıma ilişkisinde davalının ticari vekili olarak ilgili kişinin pazarlıkları yaptığı, davalının istinaf dilekçesinde dahi bu yazışmalara delil olarak dayanmış olması ve eldeki davanın her zaman davalı tarafından dava dışı şirkete ihbar edilebilecek olması nedeniyle, davalının bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın, TTK 863/3 uyarınca taşıyıcının kendi risk alanı dışındaki gecikmelerden kaynaklanan bekleme ücretine hak kazanacağı ve alıcının tek taraflı ek ücret ödemeyeceği beyanının taşıyıcıyı bağlamayacağı yönündeki değerlendirmesi, benzer taşıma sözleşmesi kaynaklı bekleme ücreti uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
TTK 863/3 bekleme ücreti taşıma sözleşmesi itirazın iptali icra inkar tazminatı ticari vekil / temsil yetkisi davanın ihbarı

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 863/3TTK 863

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/1335

KARAR NO 2025/1753

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/03/2022

NUMARASI 2021/72 Esas - 2022/232 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 25/11/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilinin davalıdan olan faturaya dayalı 6.348,42-Euro alacağının tahsili için Büyükçekmece 2. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip başlatıldığını, ancak davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, navlun sözleşmesine konu ürünlerin Frankfurt'tan İstanbul'a taşınması için görüşmeler yapıldığını, 2.050-Euro ücret üzerinden anlaşıldığını, takibe konu faturaların müvekkiline gönderilmediğini, 2.050-Euro'nun navlun ücretinin ödendiğini, davacının bekleme sürelerini ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, uyuşmazlığın 2020 yılı Ocak ayındaki toplam 1.746,42-Euro ve Şubat ayı 4.602-Euro bedelli toplam 6.348,42-Euro bekleme ücreti faturalarından kaynaklandığı;

1. 746,42-Euro tutarlı faturaya davalının itiraz etmediğini ve ticari defterinde kayıtlı olduğundan sorumlu olduğu; diğer 4.602-Euro alacak bakımından, taraflar arasındaki yazışmalar ve taşıma belgelerine göre taşıyıcının kendinden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı bekleme yaptığı, makul olduğu anlaşılan günlük 150-Euro ücret üzerinden davalıdan talep edebileceği ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline, takip tarihinden itibaren davacı talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanun 4/a'da belirtilen faiz işletilmesine, %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, anlaşma sırasında ek ödeme yapılmayaca ğının açıkça beyan edildiğini,davacının taşıma hususunda görüşmeler yaptığı ...'ın müvekkili çalışanı olmadığını,navlun sözleşmesinin kurulmasına aracılık ettiğini; TTKnın 863 maddesinin uygulanamayacağını; davanın ihbar talepleri hakkında bir karar verilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı taşıyıcı tarafından davalı alıcıya düzenlenen bekleme ücreti faturalarının bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Taşıyıcının, belirlenen sürede veya makul sürede taşıma işini yerine getirmesi durumunda isteyebileceği taşıma ücreti, sözleşmede belirlenen ücrettir. Ancak taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinde fazla beklerse, taşıma ücretine ek bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır (TTK'nın 863/3. maddesi). Tarafların ayrıca taşıma sözleşmesine, yükleme ve boşaltmanın makul süre içinde yapılmaması halinde taşıyıcının ek ücrete hak kazanacağına ilişkin hüküm koymaları da mümkündür.Alınan bilirkişi raporunda, davacının davalıya düzenlediği 5 adet 2020 Ocak ayı faturalarının tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, BS-BA bildirimlerinin yapıldığı;

ancak davacının ticari defterlerinde kayıtlı olan 2020 yılı Şubat ayına 8 adet toplam KDV dahil 4.602-Euro=30.376,21-TL tutarlı "(toplam 26 gün için) yurtiçi bekleme bedeli" açıklamalı e-faturaların, davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının BS bildirimi olmasına rağmen davalının BA bildiriminin bulunmadığı; davacının cari hesap ekstresine göre 05/02/2020 tarihi itibariyle davacının davalıdan 6.348,42-Euro=41.367,07-TL alacaklı göründüğü; davalının cari hesap ekstresine göre, 31/12/2020 tarihi itibariyle davalının davacıya 10.990,86-TL borçlu göründüğü, aradaki farkın Şubat ayı faturalarından kaynaklandığı; Şubat ayı başında dört taşıt için kesilmiş bekleme ücreti faturalarının navlunla birlikte talep edildiği, davacının 4.602-Euro Şubat fatura bedelleri ve Ocak döneminden kalmış 1.646,42-Euro olmak üzere toplam 6.348,42-Euro alacaklı olduğu belirtilmiştir.Ek bilirkişi raporunda, taşıma kapsamında varış bildirimi, 27/01/2020 tarihi olan 3 taşıta ve 29/01/2020 tarihi olan 1 taşıta ilişkin yükler için olmak üzere toplam dört taşıt için 03/02/2020 tarihinde özet beyan verildiği, malların 05-06/02/2020 tarihinde çekildiği;

varış bildiriminde aynı gün verilmeyen antrepo beyannamelerinde her gün için 150-Euro bekleme ücreti isteneceğinin belirtildiği; toplam dört taşıtın tahliyesinin 05/02/2020 olarak teyit edildiği, bu durumda üç taşıt için 27/01/2020-05/02/2020, bir taşıt için de 29/01/2020-05/02/2020 tarihleri arasındaki beklemenin teyit edildiği; buna göre üç taşıt için toplam 27 gün ve bir taşıt için toplam 7 gün bekleme olmak üzere, toplam 34 gün bekleme ücreti hesaplandığı;

20- 21/02/2020 tarihli e-posta yazışmalarında,bekleme ücreti faturaların görüşüldüğü, boşaltmada 2 gün serbest süre verildiği, aşan süreler için günlük 150-Euro fatura tanzim edildiğinin belirtildiği, dört aracın beklemesinin toplam 34 gün olup, 8 gün serbest süre düşüldüğünde, 26 gün bekleme ücretinin KDV dahil 4.602-Euro olduğu hesaplanmıştır..Somut olayda, davacının davalıya taşıma hizmeti verdiği hususunda uyuşmazlık olmayıp ,uyuşmazlık 2020 yılı Ocak-Şubat ayında davacının toplam 4 aracının yaptığı bekleme ücretine ilişkindir.Davalının tüm taşıma işini organize eden ... (...) isimli kişi ile davacı arasındaki e-postalarda,boşaltmada (gümrükleme dahil) serbest sürenin 2 iş günü, bu sürelerin aşılması halinde her araç için 150-Euro'nun ayrıca fatura edileceğini belirttilmiştir.Aynı bildirim varış ihbarında da yapılmıştır.Aynı şahsın davacıya gönderdiği 18/02/2020 tarihli e-postada,gümrüklemenin 03/02/2020 tarihinde yapıldığı ancak şoför gönderilmediğinden tahliye yapılamadığı, o nedenle aynı 3'ünden sonraki günleri kabul etmediklerini, dört araç için toplam (5+5+5+3=) 18 gün için 150-Euro'dan faturalar 2.700-Euro olarak düzeltilirse ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Ancak 04/02/2020 tarihli e-postalarda özellikle davalının gümrük müşavirliği yapan ... firmasının yükün tahliyesi için beklediği araçların bulunduğu antrepoya gönderdiği (04/02/2020 saat 16:38) e-postada, tahliye için vinç istenildiği, antreponun da ...'ya gönderdiği (04/02/2020 saat 16:55) e-postada malların yüklemesi forklift ile olduğu için tahliyenin de 05/02/2020 günü forklift ile olacağı bildirilmiştir. Yine davacı, antrepo, gümrük müşavirlik şirketi ve ... (...) arasındaki 04/02/2020 tarihli sabah ve öğle saatlerindeki e-postalarda, davalının gümrük işlemlerindeki düzeltmeler ve bu nedenle verilen kararlar sonucunda çıkan cezaların ödenmesi sürecinin yaşandığı, supalan izninden kaynaklanan bu durum davacı tarafından davalı adına ticari vekiline 03/02/2020 tarihinde bildirilmiştir.

Araçların tahliyesi işlemlerinin davalıdan kaynaklanan sebeplerle uzadığı davacının dört adet aracı için bekleme ücreti oluştuğu anlaşılmaktadır. Esasen davalının taşıma organizatörünün 18/02/2020 tarihli e-postasında gecikme bedelinin 18 gün için kabul edilmiş, sonraki 04-05/02/2020 tarihleri için itiraz edilmiştir.Ancak,03/02/2020 tarihinde tahliye yapılmamasının sebebinin, 04/02/2020' tarihinde gümrük işlemlerinin düzeltilmesi ve ceza ödenmesi, akabinde tahliye için forklifit'in 05/02/2020' tarihinde temin edilebilmesi olduğu anlaşılmaktadır.Bilirkişi raporunda davacının bekleme ücreti talebi olan 4.602-Euro'nun, taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olarak günlük 150-Euro'dan ve serbest günler gözetilerek 26 gün için toplam 4.602-Euro'nun hesaplandığı ve davalının davacıya 2020 Ocak ayından kalan davalının ticari defterlerinde de kayıtlı 1.646,42-Euro borcu ile birlikte takipde talep ettiği kadar davacının alacağının varlığı kanıtlanmıştır.TTK'nın 863.

maddesi uyarınca davacının bekleme ücreti isteyebileceği, davalının taşıma ücretinden başka bir bedel ödemeyeceğine ilişkin tek taraflı beyanının davacıyı bağlamayacağı; doğmamış alacaktan feragatin de mümkün olmadığı ; taşıma ilişkisinde davalının ticari vekili olarak ...'ın pazarlıkları yaptığı, davalının istinaf dilekçesinde dahi bu yazışmalara delil olarak dayanması ve eldeki dava her zaman davalı tarafından dava dışı şirkete ihbar edilebileceğinden, davalının bu yönlere ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle,davacının alacağının varlığını kanıtladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 3.726,96-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 932-TL harcın mahsubu ile kalan 2.794,96-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 19,5-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/10/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/285289 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.