Tacir olmayan taraflar arası yetki sözleşmesi HMK 17 uyarınca geçersizdir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1764 E. 2025/2010 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılmasıKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Taraflar arasında akdedilen sözleşmede yer alan yetki şartının geçerli olması için sözleşmenin tarafı olan kişilerin sözleşme tarihinde tacir veya kamu tüzel kişisi sıfatına haiz olması gerekir (HMK 17); bu şart bulunmuyorsa yetki sözleşmesi geçersiz sayılır ve yetkili mahkeme genel hükümlere (HMK 6, HMK 7/1) göre belirlenir; davalıların birden fazla olması halinde bunlardan birinin yerleşim yerinde dava açılabilir.
Ele alınan sorunlar
Hisse devir sözleşmesindeki yetki şartının geçerliliği → kabul
İddia: Davacılar vekili, HMK 17. madde kapsamında yetki sözleşmesi yapabilmek için tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması gerektiğini, sözleşmenin akdedildiği tarihte davalının tacir sıfatı bulunmadığını, şirkette yönetim kurulu üyesi veya ortak olmanın tacir sıfatı kazandırmayacağını ileri sürerek yetki itirazının kabulüne dair kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Davacı ile diğer davalı, davacı şirketin ortağı iken hisse devrine konu olan taraflardır ve her ikisinin de tacir sıfatı bulunmamaktadır. Tacir sıfatı bulunmayan taraflar arasında kararlaştırılan yetki şartı, HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerli değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetkili mahkemenin HMK 6 ve 7(1) uyarınca belirlenmesi → kabul
İddia: Davacılar vekili, davalılardan birinin yerleşim yerinin İstanbul Anadolu Adliyesi yargı çevresinde bulunduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava, HMK'nın 6. maddesi uyarınca davalı şirketin merkez adresinin bulunduğu yargı çevresinde açılmıştır. HMK'nın 7(1). maddesinde davalılar birden fazla ise davalılardan birinin yerleşim yerinde dava açılabileceği düzenlendiğinden, davalıların yetki itirazlarının reddi gerekirken kabul edilmesi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, tacir veya kamu tüzel kişisi olmayan taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde yer alan yetki şartlarının HMK 17 uyarınca geçersiz olacağına ve bu durumda yetkili mahkemenin genel yetki kurallarına (HMK 6, 7/1) göre belirleneceğine dair tespiti, benzer uyuşmazlıklarda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Tacir veya kamu tüzel kişisi olmayan taraflar arasında akdedilen yetki sözleşmesi HMK 17 uyarınca geçerli değildir; bu halde yetkili mahkeme HMK 6 ve 7(1) uyarınca genel yetki kurallarına göre belirlenir; davalılar birden fazla ise davalılardan birinin yerleşim yerinde dava açılabilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki sözleşmesi↗ tacir sıfatı↗ yetki itirazı↗ genel yetki↗ birden fazla davalı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1764
KARAR NO 2025/2010
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
DAVA
Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ 30/04/2025
İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/12/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacılar vekili; müvekkil...in, davacı şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğunu, davalı ...in şirketin eski ortağı olduğunu, ortaklar arasında problem çıkması üzerine taraflar bir araya gelerek aralarındaki uyuşmazlıkları sona erdirmek amacıyla ...in hisselerini ...'e devrederek ortaklıktan çıkması konusunda hisse devir protokolü imzalanmış ve bu hisse devir protokolü neticesinde hisselerin ...'e devredildiğini, taraflar arasında akdedilen Beyoğlu 38. Noterliğinin 06 Eylül 2023 Tarih ... yevmiye numaralı hisse devir sözleşmesinin 6. Maddesinde Rekabet Yasağı öngörüldüğünü, ... tarafından müvekkilinin faaliyet alanında rekabet oluşturacak şekilde, Alemdağ Vergi Dairesine kayıtlı 791369153 vergi kimlik numaralı ...ç Kaplama Orman Ürünleri Pazarlama Sanayi İthalat İhracat Ticaret Ltd Şti 02.05.2024 tarihinde kurulduğunu beyanla;
davalılar tarafından rekabet yasağına aykırılık teşkil eden eylemlerin durdurulmasına, davalıların Haksız rekabetinin tespiti ve meni'ne maddi tazminata ilişkin davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000-TL maddi tazminatın davalı ...'in rekabet teşkil eden şirketi kurduğu, şirkete ortak olduğu tarihten itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak müvekkillere verilmesine, 100.000-TL manevi tazminatın davalı ...in şirkete ortak olduğu tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak müvekkillere verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar vekili hisse devir sözleşmesinin "İhtilaf" başlıklı 7.maddesinde, sözleşmenin uygulanmasından doğacak ihtilaflarda İstanbul Mahkemeleri yetkili olduğunun kararlaştırıldığını ,iş bu dava yetkisiz yerde açıldığı, yetkili mahkeme İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri olduğunu bu nedenle yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirket yönünden husumet itirazında bulunduklarını beyanla;
Yetki ve husumete ilişkin itirazları nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece davalıların süresinde yetki itirazında bulunduğu devir sözleşmesinin 6. maddesinde rekabet yasağına ilişkin hükümlerin, yine aynı sözleşmenin 7. maddesinde ise yetkili mahkemenin düzenlendiği, eldeki davanın da taraflara arasındaki sözleşmesinin rekabet yasağına ilişkin maddenin ihlaline dayandığı, davada yargılamanın sözleşme hükümlerine göre yapılacağı, bu durumda yetkili mahkemenin de sözleşmedeki yetki hükümlerine belirleneceği, sözleşmede de İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı, yargılamanın İstanbul Anadolu Mahkemelerine görülmesine gerektirecek bir yetki halinin bulunmadığı, davalıların yetki itirazında haklı olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine,dosyanın talep halinde yetkili İstanbul Çağlayan Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.Davacılar vekili;
HMK 17. Maddesi kapsamında tarafların yapacakları yetki sözleşmelerinde tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması gerektiğini, sözleşmenin akdedildiği tarihte davalının da tacir sıfatı olmadığını,şirkette yönetim kurulu üyesi veya ortak olmak tacir sıfatının kazanılması için yeterli sayılmadığını, huzurdaki davada davalılardan birinin yerleşim yeri Anadolu Adliyesinin yargı çevresinde kaldığından dolayı yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı ... ile ...'in davacı şirketin ortağı iken ...in hisselerini davacıya devir ettiği, her ikisinin tacir sıfatı olmadığından hisse devir sözleşmesinde kararlaştırılan yetki şartı bu nedenle HMK nın 17 maddesi uyarınca geçerli değildir.
Davanın HMK nın 6 maddesi uyarınca davalı şirketin merkez adresi yargı çevresinde açıldığı anlaşılmaktadır. HMK nın 7(1) maddesinde davalılar birden fazla ise birinin yerleşim yerinde dava açılabileceğinden davalıların yetki itirazlarının reddi gerekirken yetki itirazının kabulüne karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle yetki itirazının reddi ile davanın esasına girilmesi gerekirken yetki itirazının kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiş, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/09/2025 Tarih 2025/375 Esas - 2025/699 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;
"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/12/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/283838 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi