Kartel faizi tazminat davasında yetki sözleşmesinin geçerliliği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/223 E. 2018/234 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında, sözleşmede yer alan yetki şartı ancak sözleşme imzalandığı tarihte uyuşmazlık konusu hukuki ilişki (haksız fiil) belirliyse geçerlidir; haksız fiil sözleşme tarihinden sonra işlenmiş ve sözleşme kurulduğunda henüz ortaya çıkmamışsa, bu sözleşmedeki yetki şartı o haksız fiilden doğan tazminat davasını kapsamaz ve HMK 16. madde uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Yetki sözleşmesinin haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasını kapsayıp kapsamadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, bankaların haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında yetki sözleşmesiyle yetkili kılınan mahkemeler haricinde HMK 16. madde uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu ileri sürerek yetkisizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Dava, davalı bankanın Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine aykırı olarak kartel oluşturmak suretiyle serbest rekabet ortamına göre daha fazla kredi faizi almasından kaynaklanan bir tazminat davasıdır ve rekabet hukukuna aykırılık eylemleri haksız fiilin bir türüdür. HMK 16. madde uyarınca haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinde İstanbul mahkemelerini yetkili kılan bir yetki şartı bulunmakla birlikte, bir haksız fiil işlendikten sonra bu haksız fiil nedeniyle açılacak tazminat davaları için yetki sözleşmesi yapılabilir; çünkü uyuşmazlık konusu hukuki ilişki (haksız fiil) o aşamada belirlidir. Kredi sözleşmesi imzalandığı tarihte haksız fiilin işlendiği henüz açığa çıkmadığından, bu sözleşmedeki yetki şartı söz konusu haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası için geçerli bir yetki sözleşmesi oluşturmaz. Haksız fiilden kaynaklanan davalarda HMK 16. madde uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olduğundan, yetki itirazının reddi ile davanın esasına girilmesi gerekirken yetki itirazının kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kartel faizi nedeniyle açılan tazminat davalarında, kredi sözleşmesindeki yetki şartının haksız fiilden önce akdedilmiş olması nedeniyle o haksız fiili kapsamayacağı ve HMK 16. madde uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu yönündeki değerlendirme, benzer kartel faizi tazminat davalarındaki yetki itirazları için emsal niteliğindedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında, haksız fiil işlenmeden önce akdedilen sözleşmedeki yetki şartı bu haksız fiili kapsamaz; HMK 16. madde uyarınca haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki sözleşmesi↗ haksız fiil↗ Rekabetin Korunması Hakkında Kanun↗ kartel faizi↗ yetkisizlik itirazı↗ zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/223
KARAR NO 2018/234
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/12/2017
NUMARASI 2016/1435 Esas - 2017/1195 Karar
DAVA
Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/03/2018
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Rekabet Kurulu'nun 08/03/2013 tarihli 2011-4-91 dosya sayılı 13-13/198100 karar sayılı kararı uyarınca aralarında davalının da bulunduğu bir kısım bankaların 21/08/2007 ve 22/09/2011 arasında kredi kullanan banka müşterilerine kartel faizi uygulamak suretiyle kredi maliyetlerini artırarak hukuka aykırı olarak fazladan kazanç elde ettiklerinin tespit edildiğini, taraflarınca davalı... A.Ş Kartal Çarşı şubesinden 26/04/2011 tarihinde kullanılan 520.000- TL miktarlı taşıt kredisinde davalının hukuka aykırı kartel faizi uygulama eylemi ile kredi maliyetini haksız olarak artırarak taraflarına vermiş oldukları zararın hesaplanarak 3 katının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;bankanın genel müdürlüğünün bulunduğu İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu Kredi Sözleşmesinin 11.11 maddesi ile yetki sözleşmesi yapılarak İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını,Rekabet Kurulu kararı kesinleşmeden dava açtığını, erken açılan davanın reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise Danıştay 13. Dairesi'nde devam eden karar düzeltme sürecinin ve yargısal kesinliğin bekletici mesele yapılması gerektiğini, pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, Rekabet Kurumu'nun Kozan 1. Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben yazdığı 13/12/2016 tarihli 36320193-640-13428 sayılı yazısında ...Aş'nin ilk ve son belgelerine göre ihlal tarihinin 30/06/2010 ile 21/12/2010 tarihleri arasında aynı yazıda Rekabet Kurulu zararının hesaplanmasının mümkün olmadığını belirttiğini, sözleşmenin taraflar arasında müzakere edilerek imzalandığını,dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini,HMK 165.
Mad. gereğince Rekabet Kurulu kararına karşı açılan davanın bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, husumet itirazlarının kabul edilmemesi halinde zamanaşımı ve esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, talebin taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin uygulanması sırasında kartel faizi uygulanması nedeniyle doğan zararın tazmini olduğu, davalı tarafça öncelikle davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinin talep edildiği, öncelikle davalının usule ilişkin yetki itirazının incelenmesi bakımından; HMK'nın 17. Maddesinde "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.Aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesine yer verildiği sözleşmede İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı ve yetki sözleşmesinin geçerli olduğundan davalının yetki itirazının kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; bankaların haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında, yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan mahkemeler haricinde HMK 16.maddesi uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu belirterek yetkisizlik kararının kaldırılması ile mahkemenin yetkili olduğuna karar verilmesini ve yeniden esas hakkında talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Elde ki dava;davalı banka tarafından Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine aykırı hareket edilerek kartel oluşturulmak suretiyle serbest rekabet ortamına göre daha fazla kredi faizi alınması nedeniyle açılan tazminat davası olup davacı Rekabet Kurulu kararı ile sorumluluğu belirlenen davalı bankanın davacıya verdiği zararın hesaplanarak 3 katının tazminat olarak ödenmesini talep etmiştir.
Somut olaya emsal olabilecek Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 22.9.2014 tarihli 2014/11402 esas ve 2014/14271karar sayılı ilamında davanın yasal dayanağı ; Rekabet Hukuku'na aykırılık eylemleri haksız fiilin bir çeşidi olup 6100 sayılı HMK'nın 16'ncı maddesi uyarınca haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Bu durumda mahkemece, HMK'nın anılan maddesi gözardı edilmek ve davalının merkez adresi nazara alınmak suretiyle yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır" olarak tavsif ve takdir edilmiştir. Buna göre davanın tarafları arasında genel kredi sözleşmesinde İstanbul Mahkemelerini yetkili kılan bir yetki sözleşmesi var ise de ;
yetki sözleşmesinin geçerliliğinin üzerinde durmak gerekmektedir.Davacı 26.4.2011 tarihinde imzalanan kredi sözleşmesinden daha sonra "2007-2011 yılları arasında davalı bankanın da aralarında bulunduğu 12 bankanın kartel oluşturduğunu tesbit eden Rekabet Kurulunun 2011-4-91 esas, 2013-198-100 karar sayılı sayılı 8.3.2013 tarihli karaırını dayanak edip tazminat davasını açmıştır.
Bir haksız fiil işlendikten sonra ,bu haksız fiil nedeniyle açılacak tazminat davaları için bir yetki sözleşmesi yapılabilir.Çünki uyuşmazlık konusu hukuki ilişki (haksız fiil) belirlidir.Kredi sözleşmesi imzalandığında haksız fiil işlendiği açığa çıkmadığı ,bu sebeble geçerli bir yetki sözleşmesinden bahsedilemeyeceği ,haksız fiilden kaynaklanan davalarda HMK 16.madde uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili bulunduğundan yetki itirazının reddi ile davanın esasına girilmek gerekirken yetki itirazının kabulune karar verilmesi yerinde görülmemiş davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulu ile dava yeniden görülmek üzere yetkisizliğe ilişkin hükmün kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/12/2017 Tarih 2016/1453 Esas 2017/1195 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;
"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90 TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/03/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/282299 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi