Demuraj bedelinden taşıtanın sorumluluğu ve konteyner tazminatının mükerrer istenemeyeceği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/56 E. 2018/324 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Taşıma sözleşmesinde konişmento üzerinde taşıtanın imzası bulunması şart değildir (TTK 1229). Gönderilenin eşyayı teslim almaması halinde, boşaltmaya ilişkin hükümler taşıtan yönünden uygulanır ve taşıtan navlun ile diğer alacaklardan (demuraj dahil) sorumludur (TTK 1207). Konteynerin gönderilen tarafından teslim alınmayıp taşıyanın tasarrufu/egemenliği altında kalması ve bu durumun demuraj alacağına yol açması halinde, taşıyan aynı zamanda konişmentoda yazılı konteyner bedelini (tazminatını) ayrıca isteyemez; bu talep mükerrer olur.
Ele alınan sorunlar
Konişmentoda taşıtanın imzasının bulunmaması itirazı → ret
İddia: Davalı, konişmento üzerinde kendi imzası ve kaşesinin bulunmadığını, konişmentonun aslının dosyaya ibraz edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK'nın 1229. maddesi gereği taşıtanın konişmento üzerinde imzasının bulunması gerekmemektedir. Konişmento muhtevasından emtianın davalı tarafından forwarder vasıtasıyla yükletilip taşıtıldığı, tahliye liman masraflarının alıcıya ait olarak taşındığı, davacının alıcıya malın gelişiyle ilgili ve taşıtana da emtianın teslim alınmadığı hususunda bildirimler yaptığı anlaşılmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Demuraj bedelinden taşıtanın (davalının) sorumlu olup olmadığı → ret
İddia: Davalı, malların limana boşaltıldığı tarihten dokuz ay sonra kendisine bildirim yapıldığını, gecikmeden sorumlu olmadığını ve istenen demuraj bedelinin fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Gerekçe: TTK'nın 1207. maddesi uyarınca gönderilen eşyanın teslim hakkını kullanmaması halinde taşıtan, navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür; eşyanın taşıtan tarafından teslim alınmamasında boşaltmaya ilişkin hükümler, gönderilen yerine taşıtan geçmek suretiyle uygulanır. Bu hükümler gereği taşıtan, konteyner demuraj bedelinden sorumlu olmadığını ileri süremez. Demuraj ücreti hesaplaması bilirkişiye yaptırılmış olup, demuraj alacağının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uyumlu, ticari örf ve adete uygun olduğu ve fahiş olmadığı; taşıma nedeniyle düzenlenen tek bir ana konşimento bulunduğu, forwarder firmanın taşıtan olarak gösterilmesi gerekirken davalı satıcının taşıtan olarak gösterildiği, ara konşimento düzenlenmediğinden davacı taşıyanın konteynere ilişkin taleplerinden davalının sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Demuraj bedeli ile konteyner bedelinin birlikte istenip istenemeyeceği → ret
İddia: Davacı, Yargıtay 11. HD'nin bir kısım kararlarına atıf yaparak demuraj bedeli ile konteyner bedelinin bir arada istenebileceğini ileri sürerek hükmün konteyner bedeli yönünden kaldırılıp bu miktar için davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: Bu konuda Yargıtay kararları arasında farklılık bulunmakla birlikte, konteynerin zamanında iade edilmemesi nedeniyle demuraja hak kazanan davacının, konteynerin gönderilen tarafından teslim alınmadığı ve halen tahliye limanında bulunduğu, konişmento gereğince yükün yetkili hamile teslim edilmediğinden konteynerin hâlâ taşıyanın tasarrufu altında olduğu, demurajın dışında konteynerin taşıyanın egemenliği dışına çıktığının ispatlanamadığı gözetildiğinde, konişmentoda yazılı konteyner tazminatının ayrıca istenemeyeceği sonucuna varılmıştır (Y. 11. HD 2014/12243 E. 2014/20138 K.). Gecikmeden dolayı demuraja hak kazanan davacının, tasarrufunda bulunan konteyner bedelini ayrıca isteyemeyeceği, aksi halde talebin mükerrer olacağı anlaşılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Konteynerin gönderilen tarafından teslim alınmaması nedeniyle demuraj alacağına hak kazanan taşıyanın, konteynerin hâlâ kendi tasarrufunda/egemenliğinde bulunması sebebiyle konişmentoda yazılı konteyner bedelini ayrıca ve mükerrer olarak isteyemeyeceği yönündeki değerlendirme, demuraj ile konteyner tazminatının birlikte talep edilebilirliği konusundaki Yargıtay içtihat farklılığına dair bir çözüm sunması nedeniyle emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
demuraj↗ konişmento↗ taşıtan↗ navlun sözleşmesi↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗ forwarder↗ ara konşimento↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/56
KARAR NO 2018/324
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/09/2017
NUMARASI 2016/203 Esas- 2017/270 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/03/2018 (30.4.2018 yazım )
Davanın kısmen kabulune ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalının İstanbul -Nijerya arası 20'lik BO konteyner taşıması gerçekleştirdiği, emtianın Nijerya'ya, limana sağlam olarak ulaştırılmasına karşın, alıcı tarafından teslim alınmadığını, konteynerin demuraj alacağı ve 20'lik konteyner boşaltılmadığı için konişmento ile belirlenen 3.500- usd konteyner bedeli ile 70 günlük demuraj bedeli 2.121,54- usd nin tahsili için İstanbul ...İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili,müvekkili ile davacı arasında malların taşınması ile ilgili hiçbir anlaşma bulunmadığını, Nijerya da bir şahsa mobilya gönderilmesi için .... Limited şirketi ile 20/06/2014 tarihinde anlaşma yapıldığını ,bu şirketin koltuk takımı alması sebebi ve kalanın da ödenmesi ile borcun kalmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı şirketin malların alıcıya ulaşmadığını zamanında bildirmediğini malın 3/8/2014 tarihinde limana gelmesine karşın müvekkiline 11/3/2015 tarihinde iadeli mektupla bildirildiğini, gecikmeden davacının sorumlu olduğunu, ayrıca demuraj ücretinin çok yüksek olduğunu ,davanın reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, konteynerlerin zamanında iade edilmemesinin taşıyanın zararına sebebiyet vereceği, zamanında iade edilmemesi halinde diğer taşımaları gereği gibi ifa edemeyeceği demuraj ücreti de bir tazminat olup, konteynerleri iade olan davacının ayrıca tazminat olarak konteyner bedelinin tahsilini talep hakkı olmadığı, davalı ile davadışı .. firması arasındaki ticari ilişki kendi aralarında geçerli olup, somut olayda davalının demuraj bedelinden davacıya karşı sorumlu olduğu 70 günlük hesaplanan 2.120,75 usd demuraj bedeli bakımından itirazın iptali ile alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş fazla talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Davacı vekili ; demuraj ücretinin konteyner bedeli ile birlikte istenebileceğini ,hükmün konteyner bedeli yönünden kaldırılarak ,bu miktar bakımından davanın kabulune karar verilmesini istemiştir.
2-Davalı vekili; konşimentoda müvekkilinin imzası ve kaşesinin bulunmadığı ve konşimentonun aslının dosyaya ibrazı gerektiğini,malların limana 03.08.2014 tarihinde boşaltıldığı,ancak müvekkiline 11.03.2015 tarihli iadeli taahhütlü mektup ile bildirildiği istenen demuraj ve konteyner bedelinin fahiş olduğu,müvekkilinin ... firması anlaştığı ve durumdan 9 ay sonra kendisine yapılan ihbarla haberdar olduğu ,kararın kaldırılarak davanın tümüyle reddine karar verilmesini,kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davalıya ait emtianın varış limanında alıcının malı teslim almadığı hususu sabittir. Davalı konişmento üzerinde imzası bulunmadığı itirazını ileri sürmekte ise de ;TTK’nın 1229maddesi gereği taşıtanın imzası gerekmemektedir.Somut olayda konişmento muhtevası emtianın davalı tarafından forwarder vasıtası ile yükletilip taşıtıldığı , tahliye liman masrafları alıcıya ait olarak taşındığı, davacının alıcıya malın gelişi ile ilgili ,ayrıca taşıtana da emtianın teslim alınmadığı hususunda bildirimler yapıldığı anlaşılmaktadır.
TTK nun 1207.maddesi uyarınca ;" gönderilen eşyanın teslimi hakkını kullanmazsa taşıtan navlun sözleşmesi gereğince navlunu ve diğer alacakları taşıyana ödemekle yükümlüdür.(2)Eşyanın taşıtan tarafından teslim alınmasında boşaltmayla ilgili hükümlerin ,gönderilen yerine taşıtan geçmek suretiyle uygulanır." hükümleri gereği ,taşıtan konteyner demuraj bedelinden sorumlu olmadığını ileri süremeyecektir.Mahkemece demuraj ücreti hesaplaması bilirkişiye yaptırılmış olup ;demuraj alacağının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uyumlu, ticari örf ve adete uygun miktarın fahiş olmadığı,taşıma nedeniyle düzenlenen tek bir ana konşimento olduğu ,forwarder firmanın taşıtan olarak gösterilmesi gerekirken ,davalı satıcının taşıtan olarak gösterildiği ,ara konşimento düzenlenmediğinden davacı taşıyanın konteynere ilişkin taleplerinden davalının sorumlu bulunduğu,buna göre davalının demuraj bedelinden sorumlu olmadığına ilişkin savunması ve istinaf sebebleri yerinde görülmemiştir.
Davacı vekili Yargıtay 11 HD ninbir kısım kararlarına atıf yaparak konteyner demuraj bedeli ile konteyner bedelinin bir arada istenebileceğini ileri sürmekte ise de bu konuda kararlar arasında farklılık bulunduğu ancak ; konteynerin zamanında iade edilmemesi nedeniyle demuraja hak kazanın davacının konteynerin gönderilen tarafından teslim alınmadığı,halen tahliye limanında bulunduğu, konişmento gereğince yük tahliye limanında konişmentoyu ibraz eden yetkili hamile teslim edilmediğinden, konteynerin hala taşıyanın tasarrufu altında olduğu,demurajın dışında konteynerin halen taşıyan davacının egemenliği dışına çıktığı ispatlanamadığından ,konişmentoda yazılı konteyner tazminatının ayrıca istenemeyeceği sonucuna varılmıştır.( Y.
11. HD 2014/12243 esas 2014/20138 karar sayılı ilamı)Gecikmeden dolayı demuraja hak kazanan davacının tasarrufunda bulunan konteyner bedelini ayrıca isteyemeyeceği, talebin mükerrer olacağı anlaşılmakla davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde olmadığından ,buna göre hükme yönelik olarak her iki taraf vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
1-Davacıdan alınması gereken 35,90-TL istinaf karar harcından yatırılan 31,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50 TL harcın davacıdan alınarak hazine'ye gelir kaydına,
2-Davalıdan alınması gereken 389,13- TL istinaf karar harcından yatırılan 97,30- TL harcın mahsubu ile bakiye 291,83- TL harcın davalıdan alınarak hazine'ye gelir kaydına,
Taraflarca yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına .
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/03/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/281456 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi