Ödememe protestosunun süresinde çekilmemesi cirantalar yönünden müracaat hakkını düşürür
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/484 E. 2018/486 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizdüzelterek yeniden esas hakkında hükümKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Bonoda cirantanın sorumlu tutulabilmesi için keşideci hakkında ödeme tarihini izleyen iki iş günü içinde ödememe protestosu çekilmesi gerekir; bu süre hak düşürücü niteliktedir ve resen gözetilir. Protestonun süresinde çekilmemesi halinde cirantalar yönünden müracaat hakkı düşer ve bu durum, ciro silsilesindeki şekli bozukluklardan (yan yana ciro, beyaz ciro) bağımsız olarak ihtiyati haczin kaldırılmasını gerektirir. Yan yana ciro ve beyaz ciro tek başına senedin geçerliliğini etkilemez.
Ele alınan sorunlar
Ciro silsilesinin bozukluğu (yan yana ciro, beyaz ciro) nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılması → ret
İddia: Alacaklı vekili, yan yana ciroların ve beyaz ciroların geçerliliğini etkilemediğini, imzaların istiklali ilkesine göre senette imzası olanların imzalarıyla bağlı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp ihtiyati haczin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Yan yana ciroların ve beyaz ciroların senedin geçerliliğine bir etkisi bulunmamaktadır; bu nedenle ilk derece mahkemesinin ciro silsilesinin bozuk olması sebebiyle ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin gerekçesi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Ödememe protestosunun süresinde çekilmemesi nedeniyle cirantalara müracaat hakkının düşmesi → kabul
Gerekçe: İhtiyati hacze konu senedin vade tarihi 15.11.2017 olup, TTK 713/3 uyarınca ödememe protestosunun ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde (16-17.11.2017) keşide edilmesi gerekirken, protesto 20.11.2017 tarihinde keşide edilmiştir; bu nedenle protesto süresinde çekilmemiştir. Bonoda cirantanın sorumlu olabilmesi için keşideci hakkında ödeme tarihini izleyen iki iş günü içinde ödememe protestosunun çekilmesi gerektiği, protestonun çekilmemesinin müracaat hakkının kaybına yol açacağı ve protesto çekme süresinin hak düşürücü süre niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. Hak düşürücü süreler resen nazara alınacak sürelerden olduğundan, cirantalar bakımından müracaat hakkı düştüğünden, ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekmektedir; ancak ilk derece mahkemesinin bu sonuca ciro silsilesinin bozuk olması gerekçesiyle ulaşması yerinde olmadığından, sonuç itibariyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğinden gerekçenin düzeltilmesiyle yetinilmiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Keşideciye (asıl borçlu) yönelik başvuruda protesto gerekliliği ve borç ikrarı/muaccel alacağın yargılamayı gerektirmesi → tartışılmadı
Gerekçe: Asıl borçlu keşideciye başvuru için protesto keşide edilmesine gerek bulunmamaktadır. Ancak dosyaya ibraz edilen protokol içeriğine göre senetlerin bir kişiye, bir kısım alacakların tahsilini teminen danışmanlık hizmeti vermesi karşılığında tevdi edildiği, tahsilat yapılmaması halinde senetlerin hükümsüz kalacağının kararlaştırıldığı görülmektedir; yan yana ve beyaz ciroların senedin geçerliliğine bir etkisi olmamakla birlikte, senedin borç ikrarı niteliğinde olup olmadığı ve alacaklının İİK 257/1 maddesi gereği muaccel alacağının varlığı hususları yargılamayı gerektirir niteliktedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
...Ltd. Şti.'nin ihtiyati haciz kararına itirazının hukuki dayanağının bulunmaması → ret
Gerekçe: İhtiyati haciz kararında karşı taraf (borçlu) olarak gösterilenler arasında bulunmayan şirketin bu karara itiraz etmesinin hukuki dayanağı bulunmadığından, bu şirket yönünden itirazın reddine karar verilmesi yerindedir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Kararın taşıyıcı gerekçesi, ödememe protestosunun TTK 713/3'te belirtilen süre içinde çekilmemesinin cirantalar yönünden müracaat hakkını düşüren, resen gözetilmesi gereken hak düşürücü bir süre olduğu ve bu durumun ciro silsilesindeki şekli eksikliklerden (yan yana ciro, beyaz ciro) bağımsız olarak ihtiyati haczin kaldırılmasını gerektirdiği yönündeki tespittir; bu husus benzer ihtiyati haciz/itiraz uyuşmazlıklarında bölgesel emsal niteliği taşır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 713/3 uyarınca, belirli bir günde veya düzenleme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden (bonodan) dolayı çekilecek ödememe protestosunun ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde keşide edilmesi gerekir; bu süre hak düşürücü süre niteliğindedir, resen nazara alınır ve süresinde çekilmemesi cirantalar yönünden müracaat hakkının kaybına yol açar.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ödememe protestosu↗ hak düşürücü süre↗ ciro silsilesi↗ beyaz ciro↗ yan yana ciro↗ müracaat hakkı↗ muaccel alacak↗ borç ikrarı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/484
KARAR NO 2018/486
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/02/2018 Tarihli Ek Karar
NUMARASI 2017/1263 D.İş 2017/1267 Karar
TALEP İhtiyati Hacize İtirazın Reddi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/04/2018
İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati hacze itirazın kısmen kabulüne ilişkin verilen 07/02/2018 tarihli ek kararın alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN
Muterizler vekili, itiraz dilekçesinde; mahkemenin 2017/1263 D.İş sayılı, 2017/1267 karar sayılı kararı ile müvekkilleri aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiği, müvekkili ... tarafından keşide edilen 15/11/2017 tediye tarihli 150.000- TL bedelli senedin mahkemeye kanıt olarak sunulduğunu, senedin müvekkili tarafından keşide edildiğini,müvekkilleri tarafından hakediş ücretine ilişkin teminat amaçlı olarak... namına 1,2,3,4,5,6,7 ve 8 numaralı beyaz bono niteliğinde 8 adet senet düzenlendiğini, bu senetlerin arkasında protokolde belirtilen şirketlerin kaşesinin vurulduğunu, 11 şirket yetkilisinin imzası atıldıktan sonra ...na teslim edilmesi hususunda da anlaşıldığını, senetler düzenlenirken ...Ltd.
Şti, 2-... Şti.
3- ... Ltd. Şti ve 4-... İnş. Ltd. Şti şirket yetkililerinin imzaladığı, diğer 7 şirket yetkilisi hazır olmadığı için sadece kaşelerinin senetlerin arkasına basıldığı, ancak imzalamadıklarını, senette bulunan ciro silsilesinde hata olduğunu, bu senetlerin kötü niyetli ve gerçeğe aykırı bir şekilde tamamlanarak hamile ciro edildiğini, ciro silsilesinde alacaklı ile diğer cirantalar arasında imzalanmamış şirket kaşeleri bulunduğunu, senet arkasında cirolama yapılırken yan yana cirolama değil arka ... ciro yapılması gerektiğini, senedin arka yüzünde yer kalmaması halinde alonj denilen bir eklenti kağıda yapılması gerektiğini, ancak davaya konu senet arkasında böyle bir durumun söz konusu olmadığını, davacı kambiyo hukukuna aykırı bir şekilde senetleri elinde bulundurduğunu, takibe senet arkasında 5.
numaralı ciranta olan .k....Ltd.Şti, müvekkili şirket tarafından imzalanıp ... arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, . ..'na verilen senetler iş avansında dayalı senetler olduğuna ilişkin sözleşme mevcut olduğunu, ciro silsilesinin geçersiz olmasından dolayı haksız davacı lehine verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN
Alacaklı ... vekili itiraz dilekçesine karşı; itiraz edenlerin senedin teminat amaçlı olarak verildiğini, senedin arkasındaki kaşelerin bir kısmında imza olmadığını, senedin müvekkili tarafından kötü niyetli olarak ele geçirildiğini ileri sürüldüğünü, iddiaların tamamen gerçeğe aykırı ve soyut nitelikte olduğunu, kambiyo senetlerinde mücerretlik yani soyutluk ilkesi hakim olup dava konusu senedin üzerinde teminat amaçlı verildiğine dair herhangi bir ibare bulunmadığını, söz konusu senet arkasındaki ciro silsilesinin düzgün olduğunu, ilk ciranta lehtar ve sonraki cirolar sırası ve silsilesi düzgün olsun diye numaralandırıldığını, cirantalara keyfiyete göre numara verilmiş olmayıp senedin müvekkiline numaralandırılmış şekilde ciro edildiğini, temel borç ilişkisi vs.
gibi alakasız sebepler ileri sürülerek senedin veya ciro zincirinin hükümsüzlüğünün iddia edilemeyeceğini, takibe konu kambiyo senedinin tüm geçerlilik şartlarını taşıdığı gibi "Beyaz ciro ciro zincirini bozmaz " kuralı gereği ciro silsilesinde de kopukluk olmadığını, bu sebeple haksız ve mesnetsiz itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi, mahkemelerince verilen 2017/1263 D.İş sayılı 21/11/2017 tarihli ihtiyati haciz kararında karşı taraf olarak gösterilen borçlular arasında...Ltd.Şti. bulunmadığından bu şirketin ihtiyati haciz kararına itiraz etmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını belirterek itirazın reddine, diğer itiraz edenler yönünden, ihtiyati haciz kararına dayanak yapılan senedin arkasında yer alan ciro silsilesinin bozuk olduğu, alonj kullanmak yerine yan yana cirolar yapılmaya çalışıldığı, bazı cirantaların sadece kaşeleri olup imzalarının bulunmadığı, yetkili hamil olarak iddia edilen ...'in senedi usulüne uygun ciro silsilesi ile devralmadığı gerekçesi ile ihtiyati hacze yapılan itirazın kabulüne ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, mahkemenin kararında gerekçe bulunmadığını, kararın usule aykırı olduğunu, yanyana ciroların bulunmasını mahkemenin geçersiz saydığını, Yargıtay kararlarında yanyana yada alt alta cironun geçersizliği etkisinin olmadığının belirtildiğini, senetteki kişilerin numaralandırılarak ciro işlemi yapıldığını, senet arkasındaki kaşelerin bir kısmında imzanın olmamasının geçersiz olarak nitelendirildiğini, ancak beyaz cironun ciro zincirini bozmadığını,ayrıca imzaların istiklali ilkesine göre senette imzası olan kişilerin imzaları ile bağlı olduğunu, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak ihtiyati haczin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İhtiyati hacze konu 15.11.2017 tediye tarihli 09.10.2016 keşide tarihli 150.000-TL tutarlı senedi muterizler ...'ın keşideci sıfatıyla, ...L şirketinin ciranta sıfatıyla imzaladıkları, dosyada yer alan Bakırköy ... Noterliğinin 20.11.2017 tarih ve 30.594 yevmiye nolu ödememe protestosu başlıklı belgeye göre, ihtiyati hacze konu senedin vade tarihinin 15.11.2017 olduğu ödememe protestosunun 20.11.2017 tarihinde keşide edildiği ,protestonun geçerli olabilmesi için 16,17.11.2017 tarihlerinde düzenlenmesi gerekmekte , 20.11.2017 tarihinde keşide edilen protesto süre geçtikten sonra keşide edildiği anlaşılmaktadır.
TTK 713/3 maddesine göre, belirli bir günde veya düzenleme gününden yada görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde keşide edilmesi gerekmektedir. "Bonoda cirantanın sorumlu olabilmesi için keşideci hakkında ödeme tarihini izleyen iki iş günü içinde ödememe protestosunun çekilmesi gerektiği, protestonun çekilmemesinin müracaat hakkının kaybına yol açacağı ve protesto çekme süresi de hak düşürücü süre niteliğindedir."(Yargıtay 11.HD nin 2016/7509 esas 2016/8176 sayılı kararı )Hak düşürücü süreler resen nazara alınacak süreler olduğundan cirantalar bakımından müracaat hakkı düştüğünden ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekirken ciro silsilesinin bozuk olması sebebiyle kaldırılması yerinde değil ise de sonuç itibariyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğinden gerekçenin düzeltilmesi ile yetinilmiştir.
Asıl borçlu keşideciye başvuru için protesto keşide edilmesine gerek bulunmamaktadır.Ancak dosyaya ibraz edilen protokol içeriğine göre senetlerin Salih Hacısalihoğlu'na ,bir kısım alacakların tahsilini teminen danışmanlık hizmeti vermesi karşılığında tevdi edildiği ,tahsilat yapılmaması halinde senetlerin hükümsüz kalacağının kararlaştırıldığı , yanyana ciroların ve beyaz ciroların senedin geçerliliğe bir etkisi olmamakla birlikte senedin borç ikrarı niteliğinde olup olmadığı alacaklının İİK 257/1 maddesi gereği muaccel alacağın varlığı hususları yargılamayı gerektirir nitelikte bulunduğundan İlk Derece Mahkemesinin borçlular arasında ... Ltd.Şti. bulunmadığından bu şirketin ihtiyati haciz kararına itirazının hukuki dayanağı bulunmadığından itirazın reddine, diğer itiraz edenler yönünden ihtiyati hacze yapılan itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin kararına yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek ek kararının gerekçesi bu şekilde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçesi düzeltilmek suretiyle HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsup edilmesine başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362.f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.26/04/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/280101 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi