Yabancı hakem kararının tenfizinde görevli mahkeme tespiti
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/585 E. 2018/796 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tanıma ve tenfizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)Tanıma-tenfiz usulü
Davacının nitelemesi: Yabancı Hakem Kararı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Yabancı hakem/mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin davalarda özel bir görev kuralı bulunmadığından görevli mahkeme genel görev hükümlerine göre belirlenir; 5235 sayılı Kanun m.5/3-4 sadece tenfiz davalarının heyet halinde görülmesini düzenler, görev kuralı koymaz. Alacağın niteliği (örneğin kurtarma alacağı gibi TTK'nın deniz ticareti hükümlerinde düzenlenen bir alacak) tenfiz davasında görevli mahkemeyi belirler; bu durumda görevli mahkeme deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilen (ihtisas) asliye ticaret mahkemesidir.
Ele alınan sorunlar
Yabancı hakem kararının tenfizi davasında görevli mahkemenin belirlenmesi → ret
İddia: Davacı vekili, davanın yabancı hakem kararının tanıma ve tenfizi davası olduğunu, 5235 sayılı Kanun m.5/4 hükmüne göre Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin tanıma-tenfiz davalarında görevli olduğuna dair bir düzenleme bulunmadığını belirterek görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: 5235 sayılı Kanunun 5/3-4. maddesi, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının bir başkan ve iki üye ile heyet halinde yürütülüp sonuçlandırılacağını düzenlemektedir; bu düzenleme tenfiz davalarının hangi mahkemece bakılacağına ilişkin bir görev hükmü değildir. Hakem kararına konu alacağın kurtarma alacağına ilişkin olduğu hususunda ihtilaf bulunmayıp, kurtarma alacağı TTK'nın deniz ticareti hükümleri arasında düzenlenmiştir; TTK'nın 5/3. maddesi gereğince Ticaret Mahkemesi ile deniz ticareti davalarına bakan mahkeme arasındaki ilişki bir görev ilişkisidir. Yabancı hakem/mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin görevli mahkemeyi belirleyen özel bir görev kuralı bulunmadığından, görevli mahkeme genel görev hükümlerine göre belirlenmelidir. Buna göre kurtarma alacağı deniz ticareti faslında düzenlendiğinden, davaya bakmaya görevli mahkeme deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilen İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Görev hususunun dosya üzerinden tensiben incelenmesinin usule uygunluğu → ret
Gerekçe: HMK 138. maddesi gereğince dava şartları ve ilk itirazlar bakımından dosya üzerinde karar verilebileceği; yargılamanın her safhasının görevli mahkeme eliyle yürütülmesinin davanın taraflarının menfaatine olduğu kabul edilerek HMK 114. madde gereğince, dosya üzerinden tensiben görev hususunun incelenmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Davalı vekilinin esasa ilişkin (hakem kararının kamu düzenine aykırılığı, tebliğ, taraf sıfatı) istinaf sebeplerinin bu aşamada değerlendirilmesi → ret
İddia: Katılma yoluyla istinaf başvurusunda davalı vekili, görevsizlik kararına itirazı bulunmadığını, ancak dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmediğini, savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, müvekkilinin hakem kararına konu geminin donatanı olmadığından davanın tarafı olmadığını, tenfize konu hakem kararının kamu düzenine aykırı olduğunu belirterek davanın kendisi yönünden reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebepleri, esasen görevli mahkemede yapacağı savunmaya ilişkin olduğundan, bu sebepler görev incelemesi aşamasında değerlendirilmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
5235 sayılı Kanun m.5/3-4'ün tenfiz davalarında görev hükmü teşkil etmediği ve yabancı hakem kararının tenfizinde görevli mahkemenin, alacağın niteliğine göre (somut olayda kurtarma alacağı nedeniyle deniz ticareti davalarına bakan asliye ticaret mahkemesi) genel görev hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği yönündeki tespit açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Yabancı hakem kararının tenfizi davasında görevli mahkemeyi belirleyen özel bir görev kuralı bulunmadığından, görevli mahkeme genel görev hükümlerine göre belirlenir; tenfize konu alacak kurtarma alacağı gibi TTK'nın deniz ticareti hükümleri kapsamında düzenlenmiş bir alacaksa, görevli mahkeme deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilen (ihtisas) asliye ticaret mahkemesidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yabancı hakem kararının tanınması ve tenfizi↗ görev↗ kurtarma alacağı↗ deniz ticareti davaları↗ ihtisas mahkemesi↗ tensiben inceleme↗ dava şartı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/585
KARAR NO 2018/796
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 06/12/2017
NUMARASI 2017/1071 Esas 2017/1016 Karar
DAVA
Tanıma Ve Tenfiz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/06/2018 (12/07/2018 yazım tarihli )
Görevsizliğe ilişkin hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davacının Norveç bayraklı, ... IMO numaralı ... adlı römorkörün maliki ve donatanı olduğunu, S... adlı römorkörün, 31 Ekim 2016 tarihli LOF 2000 formunda düzenlenen Kurtarma Sözleşmesi tahtında Bolivya bayraklı, ... IMO numaralı ... adlı gemiye ve içinde yüklü 3.075 mt hurda demir eşyasına kurtarma hizmeti verdiğini,davacının Beyoğlu... Noterliği'nin .... yevmiye nolu ihbarnamesiyle, .... A.Ş'ye, kurtarma ücret ve masraflarına ilişkin ihtilafın Kurtarma Sözleşmesi hükümlerine göre Londra'da Lloyd's kurtarma ve tahkim kuralları uyarınca tahkim yoluyla çözüleceğini, uyuşmazlık hakkında Londra'da Lloyds Kurtarma Tahkim Şubesi nezdinde tahkim davasını başlattığını, tahkim yargılaması sonucu Hakem...
tarafından Temmuz 2017 tarihli kesinleşmiş hakem kararı ile;
79. 360-usd, kurtarma ücretinin ve1 Kasım 2016 tarihinden hakem kararının verildiği 11 Temmuz 2017 tarihine kadar işletilecek senelik %4,5 faiz ile hakem kararı tarihi 11 Temmuz 2017 tarihinden fiili ödeme gününe kadar %5,25 faizin, 25.642,58-usd masrafın 4.675-İngiliz Sterlini hakem kararı masrafının, 175-İngiliz Sterlini hakem atama ücretinin, 4.500-İngiliz Sterlini hakem ücretinin, 15.000-İngiliz Sterlini avukatlık ücretinin, davalı ... A.Ş tarafından davacıya ödemesine karar verildiğini belirterek tahkim kararı sonucu toplam 24.350- İngiliz Sterlini ile bu miktara dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasa md 4-a hükmü gereğince Devlet Bankalarının I yıl vadeli Ingiliz Sterlini hesaba uyguladığı en yüksek faizinin fiili ödeme günündeki T.C Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Tensiben inceleme yapıldığından cevap dilekçesi bulunmamaktadır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, somut olayda deniz kazasında tahakkuk eden ücret alacağına ilişkin yabancı hakem kararının tenfizinin talep edildiği ,alacağın kurtarma faaliyetinden kaynaklandığı,İst.
17. ATMrtı olup, HMK 115. Maddesine göre, dava şartlarının yargılamanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine, dosyanın deniz ticareti davalarına bakmakla görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; davanın yabancı hakem kararının tanıma ve tenfizi davası olduğunu, yabancı hakem kararının tanıma ve tenfizi davasında geçerli olan esası inceleme yasağı ilkesi gözetilmeden görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 5235 sayılı Kanunun m.5 f.4 hükmüne göre Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu,İst.
17. ATM'nin yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizi davalarında görevli mahkeme olduğu hususunda bir düzenleme olmadığını belirterek görevsizlik kararının kaldırılıp düzeltilerek mahkemenin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
Katılma yoluyla istinaf yoluna başvuran davalı vekili; görevsizlik kararına bir itirazlarının bulunmadığını,hakem kararının, deniz taşımasında oluşan ve deniz ticareti ile ilgili olduğu, öncelikle tarafına dava dilekçesinin tebliğ edilmediğini, müvekkilinin savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini,asıl davalı/borçlunun 11 Temmuz 2017 tarihli ilk hakem kararına göre ...Gemisi donatanı olup; müvekkilinin davanın tarafı olmadığını belirterek tanıma tenfiz davasına konu hakem kararı kamu düzenine aykırı olduğundan müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacıya ait ... isimli römorkör ile verilen kurtarma hizmeti nedeniyle tenfizi talep edilen yabancı hakem kararının verildiği karar içeriğinden anlaşılmaktadır
5235 sayılı Kanunun 5/3-4. Madde de yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının bir başkan ve iki üye ile toplanarak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı düzenlenmiştir.Tenfiz davalarının hangi mahkemece bakılacağına ilişkin görev hükmü değildir.Hakem kararına konu alacağın kurtarma alacağına ilişkin olduğu hususunda ihtilaf olmayıp ;TTK nun deniz ticareti hükümleri arasında düzenlendiği ; TTKnun 5/3 maddesi gereğince Ticaret Mahkemesi ile Deniz Ticaret davalarına bakan mahkeme arasında ki ilişki görev ilişkisidir. Yabancı hakem-mahkeme kararlarının tanınma ve tenfizine ilişkin görevli mahkemeyi belirleyen bir görev kuralı yoktur.
Genel görev hükümlerine göre belirlenmesi gerekmektedir. Yabancı hakem kararının tenfizi davasında görevli mahkemeye işaret eden Yargıtay kararları bulunmaktadır. (Y.15 HD 2015/5244-6250, 19 HD 2014/208-4501 , 11 HD 2016/2383- 2017/4770 , Y.11.HD : 2016/14797- 2017/233 ) Buna göre kurtarma alacağı deniz ticareti faslında düzenlendiğinden davaya bakmaya da deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilen İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesidir.
HMK 138. Maddesi gereğince dava şartları ve ilk itirazlar bakımından dosya üzerinde karar verilebileceği ; yargılamanın her safhasının görevli mahkeme eliyle yürütülmesi davanın taraflarının menfaatine olduğu kabul edilerek HMK 114 maddesi gereğince, dosya üzerinden tensiben görev hususunun incelenmesinde usule aykırılık bulunmamaktadır. Esasen davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebebleri görevli mahkemede yapacağı savunmasına ilişkin olduğundan her iki yan vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Her iki yan vekilince yatırılan peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/06/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278525 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi