Harç eksikliği nedeniyle kararın kaldırılıp ilk derece mahkemesine iadesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1187 E. 2018/857 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Menfi tespit davası nispi harca tabidir; dava dilekçesinde belirtilen dava değeri ile harca esas gösterilen değer arasında uyumsuzluk bulunduğu ve eksik harç yatırıldığı anlaşılırsa, bu durum dava şartı niteliğinde olup mahkemece ve istinaf incelemesinde re'sen gözetilmelidir. Harç eksikliği giderilmeden davaya/istinaf incelemesine devam edilemeyeceğinden, bu eksiklik nedeniyle esasa ve istinaf sebeplerine ilişkin inceleme yapılmaksızın karar kaldırılıp dosyanın eksikliğin giderilmesi amacıyla ilk derece mahkemesine iadesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
Menfi tespit davasında harca esas değerin dava değerinden düşük gösterilmesi ve eksik harç → kabul
Gerekçe: Menfi tespit davası nispi harca tabi olduğundan mahkemece harcın ödenip ödenmediğinin resen gözönünde bulundurulması gerekir. Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi gereğince yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için yargılamaya devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Kanun'un 32. maddesi de harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağını hükme bağlamıştır. Bu nedenle eksik harç tamamlanmadan davaya devam edilemez; eksik harcın tamamlattırılması, tamamlanmaması halinde ise HMK 150. madde gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir. Harç eksikliği dava değeri itibariyle kanun yoluna başvuru hakkını da etkilediğinden bu eksiklik re'sen incelenmek suretiyle dava şartları incelenip eksiklik giderilmek üzere hüküm ve istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetkisizlik kararına ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesi → tartışılmadı
İddia: Davacı vekili, çeke dayalı takip ve davalarda muhatap bankanın bulunduğu yerin ödeme yeri sayıldığından HMK 10. madde gereği ifa yeri olan İstanbul'un yetkili olduğunu, davalının yetki itirazının reddedilmesi gerektiğini ileri sürerek yetkisizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Harç eksikliği nedeniyle dava şartlarının incelenip eksikliğin giderilmesi üzerine hüküm ve istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Menfi tespit davalarında dava değeri ile harca esas değer arasındaki uyumsuzluk ve eksik harç durumunun istinaf mercii tarafından re'sen gözetilerek, esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılıp dosyanın ilk derece mahkemesine iade edilmesi gerektiği yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Nispi harcın dava değerine uygun şekilde tam yatırılmış olması
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit davası↗ nispi harç↗ dava şartı↗ re'sen inceleme↗ eksik harç↗ dosyanın işlemden kaldırılması↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/1187
KARAR NO 2018/857
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/12/2017
NUMARASI 2016/963 Esas 2017/1144 Karar
DAVA
Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/06/2018
Yetkisizlik kararına ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalıdan satın alacağı malların tümü için dava konusu...bank Fatih Şubesinin davacı müvekkilinin keşidecisi olduğu, 1012759 seri numaralı 31/08/2016 tarihli 75.000-TL bedelli ve 1012760 seri numaralı 30/09/2016 tarihli 75.000- TL bedelli çeklerin davalıya verildiğini, davalının taahhüdü olan malları teslim etmediğini, çeklerin sebepsiz kaldığını, davalı tarafça mallar teslim edilmediği gibi çeklerinde iade edilmediğini belirterek çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, davalı müvekkilinin adresinin Mersin ili olduğunu, yetkili mahkemenin de Mersin mahkemeleri olduğunu belirterek yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuş olduğu, davalının adresinin Akdeniz/MERSİN olduğu davacı şirketin adresinin ise Fatih olduğu ve Mahkemenin Yargı sınırları içinde olmadığı, davaya bakmakla Mersin Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemnin yetkisizliğine ,karar kesinleştiğinde dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; çeke dayalı takip ve davalarda muhatap bankanın bulunduğu yerin ödeme yeri sayıldığından HMK 10.maddesi gereği ifa yeri olan İstanbul olması nedeniyle davalının yetki itirazının reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek yetkisizlik kararının kaldırılarak davanın yetkili olan İstanbul Anadolu 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmeye devam edilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davaya konu; Akbank Fatih Şubesinin, davacının keşidecisi olduğu, 1012759 seri numaralı 31/08/2016 tarihli 75.000-TL bedelli ve 1012760 seri numaralı 30/09/2016 tarihli 75.000- TL bedelli çeklerin ticari ilişkiye dayanılarak davalıya teslim edildiği, davalının taahhüdü olan malları teslim etmediğinden çeklerin sebepsiz kaldığı, bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, dava konusu çek bedellerinin toplamının 150.000- TL olduğu dava dilekçesinden anlaşılmakta ise de harca esas değerin 1.980-TL gösterildiği ve bu miktara göre harcın yatırıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı eldeki dava da davaya konu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup; menfi tespit davası nisbi harca tabi bir dava olduğundan mahkemece, harcın ödenip ödenmediğinin resen gözönünde bulundurulması gerekmektedir.Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine belirtildiği üzere; yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunur. Takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Anılan Kanun'un 32. maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı hükme bağlanmıştır. Mahkemece, Harçlar Kanunu’nun anılan maddeleri gereğince eksik harç tamamlanmadan davaya devam edilemeyeceğinden, eksik harcın tamamlattırılması, bu eksikliğin tamamlanmaması halinde ise HMK'nın 150.
maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir. Harç eksikliği dava değeri itibariyle kanun yoluna başvuru hakkını da etkilediğinden bu eksiklik re'sen incelenmek suretiyle dava şartları incelenmek eksiklik giderilmek üzere hüküm ve istinaf sebepleri incelenmeksizin kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/963 Esas- 2017/1144 Karar sayılı 05/12/2017 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA;
"Dava şartlarının incelenerek davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"
Esasa dair istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/06/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/278446 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi