Zayi olan çekin iptalinde ispat ölçüsü: olumlu kanaat yeterlidir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA N 2018/2546

KARAR NO 2018/1705

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/09/2018

NUMARASI 2018/160 Esas 2018/896 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/12/2018

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan, ...bank Gaziemir İzmir Şubesine ait,...Çek nolu, 30/11/2016 keşide tarihli, 5.000-TL miktarlı çeki müvekkilinin 08/10/2016 günü çamaşırlarının yıkarken cüzdanının içinde bulunan çeki yıkamak suretiyle zayi ettiğini, bu nedenle çekin iptaline karar verilmesini ve dava sonuna kadar ödeme yasağı kararı konularak bankaya bildirilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının yasal hamil olduğuna dair davacı vekilinin ibraz ettiği belge incelendiğinde, dava tarihinden sonra 05/07/2018 tarihinde düzenlenmiş olduğu, davacının davaya konu çekin yasal hamili olduğuna dair dosyaya yeterli delil ibraz edilmediği, davacının davaya konu çekin yasal hamili olduğuna ve çekin zayi olduğuna dair mahkemede yeterli kanaat oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; mahkemeye sunulan 10/07/2018 tarihli yazıda ilgili çeki tarafına keşide eden ... San. Tic. Ltd. Şti.'den alınmış olan bir evrak aslının mahkemeye sunulduğunu, çeki keşide eden şirketten alınan yazının 05/07/2018 tarihli olması yani davacının dava açılmasından sonra düzenlenmiş olmasının pek tabii olduğunu, ticari hayatın gereklerine göre bir şahıs/şirketin keşide ettiği çeki kime keşide ettiğine dair bir belgeyi keşide tarihinde lehtara vermek durumunda olmadığını, ancak çekin kim adına keşide edildiği konusunda ihtilaf çıkması durumunda bu şekilde bir belgenin düzenleneceğini, ilanların yaptırılmasına rağmen çekin bir başka şahsın elinde olduğuna dair bir bilginin tarafına yahut mahkemeye ulaşmadığını, çekin müvekkilinin elinde iken zayi olduğunun açık olduğunu, banka cevabında, çekin banka şubelerine ibraz edilmediği, sorgulanmadığı cevabının verildiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,keşidecisi ... Ltd. Şti. olan, ...bank Gaziemir İzmir Şubesine ait, ... Çek nolu, 30/11/2016 keşide tarihli, 5.000-TL miktarlı çekin zayi olması nedenine dayalı TTK 757 vd. maddeleri kapsamında açılan hasımsız çek iptali davasıdır .

Mahkemece ,davacının davaya konu çekin yasal hamili olduğuna ve çekin zayi olduğuna dair mahkemede yeterli kanaat oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve bu karara karşı yasal süresi içerisinde davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin yıkanmak suretiyle zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çekin içeriği hakkında bilgi sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. Somut uyuşmazlıkta,davacının sunduğu bilgiler doğrultusunda çekle ilgili yasal ilanların yapıldığı,süresinde çekin ibraz edilmediğinin belirlendiği açıktır. Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılarak ve davacının işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilerek bir karar verilmesi gerekirken,yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir(Yargıtay 11. HD.nin 27.04.2015 tarih ,2015/1043E,2015/5862 karar sayılı ilamı da aynı yoldadır.)

Davacı vekili tarafından sunulan belgenin ;çek keşidecisi tarafından zayii olan çekin taraflarınca keşide edilerek davacıya verildiğine ilişkin beyanı içeren belgenin tarihinin dava tarihinden sonra ki bir tarihi taşıması davanın reddine gerekçe olamayacağı,dosyada yapılması gereken yasal ilanların tamamlandığı çek üzerinde başkaca hak iddia eden de olmadığından davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.Açıklanan nedenlerle ;davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden davanın kabulü ile bir adet çekin iptaline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE;

"İstanbul 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/09/2018 Tarih 2018/160 Esas 2018/896 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"Davaya konu keşidecisi ... Ltd. Şti. olan, ...bank Gaziemir İzmir Şubesine ait, ... Çek nolu, 30/11/2016 keşide tarihli, 5.000-TL bedelli 1adet çekin zayi nedeniyle İPTALİNE"

İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak ;

"Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 35,90- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

İstinaf aşamasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/12/2018