6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Belirsiz alacak davasında zamanaşımı dava tarihinde kesilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/580 E. 2018/1495 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalZamanaşımı

Davacının nitelemesi: Haksız Fiil Tazminatı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Davacının, zararının gerçek miktarını dava açarken belirleyebilecek durumda olmadığı ve zarar miktarının bilirkişi incelemesi gibi teknik bir değerlendirmeyi gerektirdiği hallerde, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasıyla açılan dava HMK 107 anlamında belirsiz alacak davası sayılır; bu durumda zamanaşımı dava dilekçesiyle kesildiğinden, sonradan yapılan talep artırımı ıslah niteliğinde olmayıp, artırılan kısım için zamanaşımı def'i ileri sürülemez.

Ele alınan sorunlar

Davanın kısmi dava mı belirsiz alacak davası mı olarak açıldığı → kabul

İddia: Davacı vekili davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, kısmi dava olarak yanlış nitelendirildiğini, maddi hasarın yargılama sırasında belirlendiğini ve belirsiz alacak davalarında zamanaşımının dava dilekçesiyle kesildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve tamamlanan harç miktarı üzerinden davanın kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesiyle mülga HUMK'da bulunmayan belirsiz alacak davası türü getirilmiştir; HMK 107/2 gereği karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı tam ve kesin olarak belirlenebildiğinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini artırabilir. Somut olayda dava konusu tazminat niteliğinde olup dorsenin ve yükün ne miktar zarara uğradığı yapılacak teknik/bilirkişi incelemesini gerektirmektedir; zarar miktarı ancak bilirkişi incelemesi sonucu belirlenebilir. Davalı tarafın başvurusu üzerine hasımsız olarak yapılan ve davacının taraf olmadığı tespit raporunun varlığı, davanın kısmi dava olarak açıldığını kabule yeterli değildir. Davacının dava açarken gerçek zararını belirleyebilecek durumda olmadığının kabulü gerekir. Bu nedenle davacının 15.000 TL olarak açıp fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu dava, HMK 107 anlamında belirsiz alacak davasıdır; belirsiz alacak davasında zamanaşımı dava dilekçesiyle kesildiğinden, artırılan bölüm yönünden zamanaşımından söz edilemez. HMK 107/2 gereği talebin artırılmasına ilişkin dilekçe ıslah niteliğinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Islah ile artırılan kısım için zamanaşımı def'inin geçerliliği → kabul

Gerekçe: Dava belirsiz alacak davası olarak kabul edildiğinden, kalan alacak için zamanaşımı işlemeyecektir; kısmi dava olarak kabul edilse dahi davalılardan birinin (kimyasal maddeyi boşaltan davalı) zamanaşımı def'i bulunmadığı, talep artırımı dilekçesinin ıslah niteliğinde olmadığından kısmi dava kabulünün de mümkün olmadığı sonucuna varılarak, fazlaya ilişkin istemin reddine ilişkin kısma yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmüş ve davanın tümüyle kabulü gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kusur incelemesinin yetersizliği ve eksik inceleme iddiası → ret

İddia: Davalı ... A.Ş. vekili, hükmün yetersiz incelemeye dayandığını, kusur incelemesinin yapılmadığını, çalışanları yönünden kusur incelemesinin bulunmadığını, iş sağlığı güvenliği hizmeti veren şirketin de kusurunun tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini istemiştir.

Gerekçe: Bilirkişi kurulu oluşturularak tarafların meydana gelen yangın olayında kusurlu bulundukları ve kusur oranları detaylı, olaya uygun bilirkişi incelemesiyle belirlenmiştir; davalıların çalışanlarının kusurlarından da sorumlu olacakları gözetilmiştir. Bu nedenle davalı vekilinin hükmün esasına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Reddedilen kısım için davalılar yararına vekalet ücreti takdir edilmemesi → tartışılmadı

İddia: Her iki davalı vekili, ilk derece mahkemesinin reddedilen kısım yönünden kendileri lehine vekalet ücreti takdir etmediğini ileri sürerek hükmü istinaf etmiştir.

Gerekçe: Verilen ilk derece hükmüne göre reddedilen kısım bakımından davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi hükümde bir hata ise de, davacının istinaf başvurusu kapsamında davanın tümüyle kabulüne karar verildiğinden, davalılar vekillerinin hükmün bu yönüyle ileri sürdükleri istinaf sebebinin konusu kalmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Müteselsil sorumluluk ile kusur oranına göre paylaştırılmış tahsil arasındaki çelişki → kısmi kabul

Gerekçe: Davacı tarafça dava ve ıslah dilekçesinde müteselsilen tahsil istemi bulunduğundan, müteselsil borçlu davalılar aleyhine müteselsil sorumluluk esaslarına göre davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesinin zarar miktarını davalıların kusur oranlarına göre bölüştürüp ayrıca müteselsil tahsile de hükmetmesi çelişkilidir. Ancak bu husus davacı tarafça açıkça istinafa getirilmediğinden, yeniden verilen hükümde dava edilen zarar tutarının davalıların kusur oranlarına göre tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Zarar miktarının bilirkişi incelemesiyle belirlenmesinin gerektiği hallerde, fazlaya ilişkin hak saklı tutularak açılan davanın kısmi dava değil belirsiz alacak davası sayılacağı ve bu durumda sonraki talep artırımının zamanaşımına uğramayacağı hususunda emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Zamanaşımı
Belirsiz alacak davasında zamanaşımı dava dilekçesinin verildiği tarihte kesilir; talep artırımı ıslah niteliğinde olmadığından artırılan bölüm için zamanaşımından söz edilemez.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
belirsiz alacak davası kısmi dava zamanaşımı ıslah talep artırımı müteselsil sorumluluk kusur oranı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 107HMK 107/2HMK 353-b-2HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/580

KARAR NO 2018/1495

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/02/2018

NUMARASI 2016/617 Esas 2018/139 Karar

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/11/2018

Davanın kısmen kabulune ilişkin hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkiline ait ...plakalı tır ve ... plakalı dorsesi ve dorsesi içerisinde bulunan taşıdığı ...A.Ş ye ait yükü 28.02.2015 tarihinde meydana gelen olayda davalı ...Nakliyat'ın sahibi olduğu ... plakalı tankerden davalı ... A.Ş isimli firmanın plastik metal paletli tanklarına kimyasal etil alkol-etil asetat madde transfer edip dolum yaptığı sırada ortaya çıkan yanıcı buharın alev alması nedeniyle meydana gelen patlama ve yangında tamamen yanarak kül olduğu, müvekkiline ait çekicinin hasarının kasko sigortası tarafından giderildiğini fakat dorsesi ve taşıdığı yükü kasko sigortası poliçesi kapsamında olmadığından meydana gelen zararın giderilmediğini, yargılama safhasında belirlenecek bedele binaen harcı tamamlamak üzere 15.000-TL tazminatın ticari faizi ile birlikte müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 8.5.2017 tarihli dilekçesi ile ; bilirkişilerce belirlenen 50.000-Tl değer ve sovtaj indiriminin adilane olduğu ,15.000-TL olarak açtıkları davalarını 45.000-TL ye çıkardıklarını belirterek davasını ıslah etmiş eksik harcı ikmal etmiştir.

CEVAP

1-Davalı .... Ltd Şti vekili; müvekkili şirketin kimyasal madde taşımacılığı faaliyetini sürdürdüğünü, müvekkilinin sadece malın nakliyesindan sorumlu olduğunu, nakliye faaliyetleri çerçevesinde gerekli önlemleri almakla yükümlü olduğunu, sorumluluğu arasında malın boşaltımına ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, tırın telef olmasına sebep olan yangının malın boşaltımı sırasında meydana geldiğini, bu nedenle müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...j Ltd Şti vekili; adresinin Küçükçekmece olması sebebiyle yetkisizlik kararı verilmesini, alacak belirlenebilir nitelikte olduğunu belirsiz alacak davası açabilme imkanının olmadığını, müvekkili şirketin yangın olayında kusuru bulunmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiş,ıslah dilekçesine karşı da zamanaşımı defiinde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacıya ait ...plakalı dorsenin hasarının teminat dışı olması sebebiyle sigorta tarafından karşılanmadığından dorsenin yanması sebebiyle sovtaj indirimi yapıldıktan sonra davacının 45.000-TL zararın oluştuğu, bu zararda ... nakliye şirketinin %30, kimyasal maddeyi boşaltan davalı ...j'ın %70 oranlarında kusurlu olması sebebiyle tazminatla yükümlü oldukları, davacının 08/05/2017 tarihli dilekçesi ile, 15.000-TL olarak açmış olduğu davasını 45.000-TL olarak ıslah ettiği, davanın haksız fiile dayalı tazminat davası olup, 2 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, olayın meydana geldiği 28.02.2015 tarihinden ıslah tarihi olan 08.05.2017 tarihine kadar zaman aşımı süresi dolduğundan ıslah talebinin reddine,15.000-TL nin davalılardan kusur oranlarına göre (11.500-TL sinin davalı .

..AŞ den ,4.500-TL sinin davalı...ltd....n den olay tarihi olan 28.2.2015 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek tahsiline ,ıslah edilen kısma yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; belirsiz alacak davası olarak davalarının açıldığını, kısmi alacak davası olarak yanlış nitelendirildiğini, maddi hasarın yargılamada belirlendiğini, belirsiz alacak davalarında zamanaşımının dava dilekçesi ile kesildiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve harcının tamamladıkları miktar kadar davanın kabulune karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalı ... A.Ş. Vekili;zamanaşımı nedeniyle reddedilen kısım üzerinden taraflarına 30.000-TL üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, kusur ve rapora itiraz ettiklerini, eksik inceleme yapıldığının ,çalışanları yönünden kusur incelemesinin yapılmadığını, müvekkili şirkete iş sağlığı ve güvenliği hizmeti veren şirketin de kusurunun tespiti gerektiğini, davacının davasının belirsiz alacak davası olduğunu açıkça belirtmediğini, ıslah yolunun seçilmesinin kısmi dava olduğunu belgelediğini, bu nedenle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3-Davalı ... Ltd. Şti. Vekili mahkemece davanın 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olması sebebi ile davanın 15.000-TL üzerinden kabulüne, geri kalan 30.000-TL'lik kısım üzerinden ret kararı verildiği, ancak kısmen reddedilen miktar üzerinden tarafına ret vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek kararın düzeltilmesini, tarafına vekalet ücretine hükmedilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava yangın olayında davacıya ait tır ve dorsesinin yanması nedeniyle ,dorse hasarının sigorta tarafından tazmin edilmemesi nedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı taraf bakımından istinaf incelemesi yapılacak husus davanın kısmi dava mı yoksa belirsiz alacak davası olarak mı açıldığı,belirsiz alacak davası açılmasının mümkün olup olmadığı hususularında yapılacaktır.

1.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK 107.maddesiyle, mülga olan 1086 sayılı HUMK'da yer almayan yeni bir dava türü olarak bu davanın belirsiz alacak ve tespit davası niteliğinde kabul edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Yasanın 107.maddesinin 2.fıkrası ile "karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddiasının genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirttiği talebini arttırabilir." demektedir. Alacak belirli hale geldiğinde arttırımın HMK 107 kapsamında bir kez yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Davacının açtığı davası ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak yargılama safhasında belirlenecek bedele binaen harcı tamamlamak üzere 15.000-TL tazminatın talep edildiği anlaşılmaktadır.Somut olayda dava da talep tazminat kabilinden olup meydana gelen yangında dorsenin ne miktar zarara uğradığı , davacının zararının ne miktar olduğu hususları yapılacak teknik incelemeyi gerektirmektedir. Zararın bilirkişiler tarafından yapılan inceleme neticesi belirleneceği açıktır.Davalı Altınel ltd.şti nin başvurusu üzerine hasımsız olarak yapılan davacının taraf bulunmadığı Küçükçekmece 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/14 D.İş sayılı tespit raporunun bulunması davanın kımi dava olarak açıldığını kabule yeterli değildir.Davacının davasını açarken gerçek zararı belirleyebilecek durumda olmadığının kabulü gerekmektedir.

O halde davacının 15.000-TL olarak açıp fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu davasının HMK 107 anlamında bir belirsiz alacak davası olduğu ,belirsiz alacak davasında zamanaşımı dava dilekçesi ile kesildiğinden artırılan bölüm yönünden artık zamanaşımından sözedilebilmesi mümkün değildir. 6100 sayılı HMK 107/2 maddesi gereğince davacının 5.5.2017 tarihli talebin arttırılması dilekçesi ıslah niteliğinde değildir.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmüştür.Davalı .... A.Ş. Vekili hükmün yetersiz incelemeye dayandığını kusur incelemesi yapılmadığını ileri sürmekte ise de bilirkişi kurulu oluşturularak tarafların meydana gelen yangın olayında kusurlu bulundukları ve oranı detaylı olaya uygun bilirkişi incelemesi ile belirlenmiş,davalıların çalışanlarının kusurlarından da sorumlu olacakları gözetilerek ; bu sebeble davalı... vekilinin hükmün esasına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Her iki davalı vekilinin reddedilen kısım yönünden lehlerine vekalet ücreti takdir edilmediğinden bahisle hükmü istinaf etmiş iseler de verilen hükme göre reddedilen kısım bakımından davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi hükümde bir hata ise de davacının istinaf başvurusu kapsamında davanın tümüyle kabulune karar verildiğinden davalılar vekillerinin hükmün bu yönüyle ileri sürdükleri istinaf sebebinin konusu kalmamıştır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde toplanan tüm delillere göre ; davacıya ait dorsenin davalı tarafların kusurlarıyla meydana gelen yangın olayında hasarlandığı ;davacının zararının 45.000-TL olduğunun belirlendiği ,davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı ;kalan alacak için zamanaşımı işlemeyeceği gibi , kısmi dava olarak kabul edilse dahi davalılardan l ..ltd....nin zamanaşımı defii de bulunmadığı, talep artırımı dilekçesinin ıslah davanın da kısmi dava olarak kabulü mümkün olmadığı sonucuna varılmakla davanın kabulü gerektiğinden ,fazlaya ilişkin istemin reddine ilişkin kısma yönelik istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden ; hükmün HMK 353-b-2 kapsamında kaldırılmasına ve yeniden yargılama gerektirmeyen bu eksiklik nedeniyle yeniden hüküm verilmesi yoluna gidilmiştir.

Davacı tarafça dava ve ıslah dilekçesinde müteselsilen tahsil istemi bulunduğundan müteselsil borçlu davalılar aleyhinde ,müteselsil sorumluluk esaslarına göre davanın kabulune karar verilmesi gerekmekte ise de İlk Derece Mahkemesinin davacının zarar miktarını davalıların kusur oranlarına göre bölüştürerek her bir davalıdan kusur oranına tekabül eden kısmın davalılardan tahsiline karar verilmişken ayrıca davalılardan müteselsilen tahsiline de denildiği ;kusur oranlarına göre zarar tutarı paylaştırılmış iken aynı zamanda müteselsil sorumluluğa da hükmedilmesi bir çelişkidir.Ancak bu husus davacı tarafça açıkça istinafa getirilmediğinden ,yeniden verilen hükümde dava edilen zarar tutarı davalıların kusur oranlarına göre tahsil kararı verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/617 E.-2018/139 K. Sayılı 12/02/2018 tarihli hükmünün HMK.'nın 353-b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA,

"Davanın KABULÜNE;

45. 000- TL tazminatın 31.500- TL'nin davalı...ve ...Şirketi'nden;

13. 500- TL'nin de davalı ...'nden olay tarihi 28.2.2015 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalılardan ayrı ayrı tahsiliyle davacıya ödenmesine,

2-Davalı ...ve ... Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353(1)b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

3-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun verilen hükme göre konusu kalmadığından bir karar verilmesine yer olmadığına,"

İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak;

"Alınması gereken 3.073,95- TL harçtan davacı tarafından peşin yatan ve ıslah harcı olarak tamamlanan 769,17- TL harcın mahsubu ile bakiye 2.304,78- TL'nin davalılardan ( davalı .....AŞ 1.613,34-TL , davalı .....ltd.şti. 691,44-TL sinden sorumlu olmak üzere )tahsiliyle hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından ödenmiş bulunan toplam 809.17 -TL peşin harçların davalılardan (davalı .....AŞ 566,42-TL , davalı .....ltd.şti. 242,75-TL sinden sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,

Davacı tarafça yapılan 2.000- TL'si bilirkişi ücreti, 496,50- TL tebligat-posta masrafı olmak üzere toplam 2.496,50- TL yargı giderinin;

1. 748- TL'sinin davalı ...nden, 748,50- TL'sinin davalı . ..ltd.şti'nden alınarak davacıya ödenmesine,

Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereğince takdir olunan 5.300-TL nispi vekalet ücretinin ( 3.710- TL'sinin davalı ...nden, 1.590-TL'sinin davalı ...Ltd.Şti'nden)davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça ve davalı ...Ticaret Ltd.Şti tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının( Davacı 513-TL, davalı ...Ltd.Şti 256,17-TL) istek halinde kendilerine iadesine,

İstinaf başvurusu reddedilen davalı ... den alınması gerekli 785,56-TL istinaf karar harcından davalı ... AŞ tarafından peşin yatırılan 256,17- TL harcın mahsubu ile bakiye 529,39-TL harcın bu davalıdan tahsiliyle hazineye ödenmesine .

Tarafların HMK 120 madde gereğince yatırdığı gider avansından kalan miktarın talep halinde taraflara iadesine"

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/11/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/274261 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.