6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ayrı yargı çevresindeki davalarda birleştirme yetkisi ihlali

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2240 E. 2018/1493 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali

Davacının nitelemesi: Davaların birleştirilmesi kararına itiraz mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Ayrı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış, aralarında bağlantı bulunan davalarda birleştirme kararı, HMK 166/2 uyarınca ancak ikinci açılan davanın görüldüğü mahkemeden talep edilip verilebilir; ilk açılan davanın mahkemesinin kendi dosyasını sonradan açılan dosyaya birleştirmesi usul ve yasaya aykırıdır ve bu şekilde verilen birleştirme kararı istinafta kaldırılır.

Ele alınan sorunlar

Ayrı yargı çevresindeki mahkemeler arasında birleştirme kararının hangi mahkemece verilebileceği → kabul

İddia: Davalı vekili, eldeki davanın (İstanbul) ilk açılan dava olduğunu, birleştirme kararı verilen Konya davasının ise sonra açıldığını, açılışından bu yana Konya mahkemesinin İstanbul kararını bekleme kararı ile beklettiğini, bu haliyle önce açılan davada birleştirme kararı verilmesinin ve tarafların da aynı olmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek birleştirme kararının kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: HMK 166. maddede aralarında bağlantı bulunan davaların birleştirilebileceği düzenlenmiştir; davaların aynı veya benzer sebeplerden doğması veya biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması halinde bağlantı varsayılır (HMK 166/4). Davalar ayrı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmışsa, bağlantı sebebiyle birleştirme ancak ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir; birleştirme kararı verildiğinde birinci davanın açıldığı mahkeme, kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlı olur (HMK 166/2-3). Somut olayda birleştirme kararını veren İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile birleştirilen Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ayrı yargı çevresinde ve aynı düzeydeki hukuk mahkemeleridir; ancak birleştirme kararını veren İstanbul mahkemesindeki dava ilk açılan dava olup, ikinci açılan Konya davasında bekletici mesele yapılmıştır. HMK 166/2 uyarınca birleştirme talebinin ikinci davanın açıldığı mahkemeden (Konya) gelmesi gerekirken, ilk açılan davanın görüldüğü mahkemece (İstanbul) birleştirme kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ayrı yargı çevresindeki aynı düzeydeki mahkemelerde açılmış bağlantılı davalarda, birleştirme kararının hangi mahkeme tarafından (ilk mi ikinci mi açılan davanın mahkemesi) verilebileceğine ilişkin HMK 166/2 yorumu bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Ayrı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış, birbirine bağlantılı davalarda birleştirme kararı, HMK 166/2 uyarınca ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir; ilk açılan davanın mahkemesi bu yönde birleştirme kararı veremez.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
davaların birleştirilmesi bağlantı (HMK 166/4) yetkili mahkeme (birleştirme) bekletici mesele ayrı yargı çevresi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 166HMK 166/2HMK 166/3HMK 166/4HMK 353(1)a-5HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/2240

KARAR NO 2018/1493

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/07/2018

NUMARASI 2014/929E.- 2018/797 K.

DAVA

İstirdat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/11/2018 (25/12/2018 yazım tarihli )

Birleştirmeye ilişkin hükmün davalı ...ltd.şti. Vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacı şirketin 26/11/2013 keşide tarihli 45.000-TL bedelli çekin hırsızlık neticesi kaybettiğini,Bakırköy 19. ATM in 2013/343 Esas sayılı çek iptali davasının ikame ettiğini,davalı ...Ltd. Şti. bu çalıntı çeki takasa vermesi üzerine çekin ortaya çıktığını, davalılar ... Ltd.Şti.'ne Konya ...İcra Dairesinin ... sayılı dosyada çeki takibe koyduğunu, davacının .... Ltd. Şti.'nden sonra gelen meşru hamil olduğunu, lehdar ile davacı şirketin kayıtlarının bu durumu tasdik ettiğini, son hamil ve önceki cirantaların iyi niyetli olmadığını beyan ile, dava konusu çekin istirdadı ile müvekkilinin ilk cirantadan sonraki haklı hamil olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...Ltd. Şti. vekili, dava konusu çekin keşidecisi .. .. A.Ş. Tarafından .... Ltd. Şti.'ne kesildiğini, 4 ayrı cirodan sonra müvekkiline geçerek bankaya ibraz edildiğini,ödenmediğindenKonya ... İcra Dairesinin ... Esas ile 11/12/2013 tarihinde icra takibi yapıldığını, hamil tarafından cirantalar arasındaki ilişkinin bilinmediğini, çekin cirantalar ... ve . ...'ın resmi icra dosya borcuna mahsuben verildiğini ve ibraz edildiğini, müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi olduğunu,Konya ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasındaki alacağın sabit olduğunu, dosya borcuna mahsuben alındığını, davacı tarafın iddialarının keyfi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2-Davalılar ... ve ... vekili;müvekkillerinin satın alınan ambalaj malzemesi için ... tarafından verildiğini ,müvekkillerine ait işyerinin sahibi olan.... tarafından kira bedelinin tahsili amacıyla icra takibi yapıldığını, müvekkilleri teslim aldıkları çeki alacaklı mülk sahibine, icra takibi konusu borç karşılığı olarak teslim ettiğini, müvekkillerinin ... Ltd. Şti. ve ... isimli kişileri tanımadığını,çeki ne suretle iktisap ettiklerini de bilmediklerini,davacının çek üzerinde hak sahipliğini gösterecek herhangi bir ciro veya ibare bulunmayan davacı şirketin iddialarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/929 Esas-2018/797 Karar sayılı dosyası ile Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/556 Esas sayılı dosyası arasında birlikte yargılamayı gerektirir, hukuki irtibat bulunması nedeni ile dava dosyasının Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/556 Esas sayılı dosyası üzerinde birleştirilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Dvalı ... Yapı..ltd.şti vekili; elde ki davanın açılış tarihinin 30/12/2013 olduğunu,birleştirme kararı verilen Konya 1. ATM'nin 2014/556 esas sayılı dosyasının açılış tarihinin 28/01/2014 olduğunu, bu sebeple önce açılan davanın yerinin Konya değil, İstanbul olduğunu, Konya 1. ATM nde açılan davada başından bu yana İstanbul Mahkemesi kararını beklediğini ,taraflarının da aynı olmadığını,müvekkilinin iyiniyetli 3. Kişinin yetkili hamil olduğunu, davacının çekte cirosu bulunmadığını, icra dosyasına ciranta ..Müh. ltd.şti tarafından ödeme yapıldığını, davanın çek istirdatı istemine ilişkin olup usulüne uygun bir ıslah da bulunmadığını, davada bilirkişi raporu alındığını, sözlü duruşma günü verildiğini, karar aşamasında ve yargılamanın 5.

yılında, açılışından bu yana bekleme kararı verilen ve sonra açılan dosya ile birleştirme kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek birleştirme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

HMK 166.madde de aralarında bağlantılı olan davaların birleştirilmesine karar verilebileceği düzenlenmiştir. Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması veya biri hakkında verilecek hüküm diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda davalar arasında bağlantının varsayılacağı HMK 166/4 maddesinde belirtilmiştir. HMK 166/3.maddesinde davalar ayrı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfatta hukuk mahkemelerinde açılmış ise, bağlantı sebebiyle birleştirmenin ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebileceği, birleştirme kararı verildiği takdirde birinci davanın açıldığı mahkemenin birleştirmeye ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlı olduğu düzenlenmiştir.

Birleştirme kararı veren mahkemenin İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi, birleştirilen mahkeme ise Konya 1.Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, ayrı yargı çevresindeki aynı düzeydeki hukuk mahkemeleri arasında birleştirme kararı verildiği, ancak HMK 166/2.maddesi uyarınca ayrı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalarda bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir.Ancak eldeki davada birleştirme kararı veren mahkemenin ilk açılan dava olduğu ve ikinci dava dosyasında bekletici mesele yapıldığı anlaşılmaktadır.HMK 166/2 maddesine aykırı olarak ilk açılan davada birleştirme kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı ... Yapı Hay.ltd.şti vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/929 Esas- 2018/797 Karar sayılı ve 10/07/2018 tarihli hükmünün HMK.'nun 353(1)a-5 gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"

Davalı ....ltd.şti.tarafından yatırılan 35,90- TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.29/11/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/274241 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.