CMR taşımasında yetersiz ambalajdan kaynaklanan hasarda kusur oranı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/666 E. 2019/800 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
CMR kapsamındaki eşya taşımalarında, özel olarak üstlenilmediği sürece ambalajlama, istifleme ve yüklemeden gönderici sorumludur; taşıyıcının bu hususlardaki sorumluluğu yüke nezaret yükümlülüğü ile sınırlıdır. Eşyanın doğal niteliğine uygun olmayan ambalaj/istif kusuru ile yol koşullarının birleşmesi sonucu oluşan hasarda, taşıyıcıya ancak nezaret yükümlülüğünün ihlali ölçüsünde ve bilirkişi tespitine uygun oranda kusur verilebilir. Sigortalıya rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle ödeme yapan ve halefiyet yoluyla alacağı devralan sigortacının, ödemeye ilgili tarafın muvafakati bulunması halinde aktif husumet ehliyeti mevcuttur.
Ele alınan sorunlar
Sigortacının halef sıfatıyla aktif husumet ehliyeti → ret
İddia: Davalı vekili, faturanın Fransa'daki alıcı adına kesildiğini, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, poliçe ve hasar ödemesi ispatlanmadan husumet ehliyetinden bahsedilemeyeceğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Malın gönderimi nedeniyle yaptırılan emtia taşıma sigortası kapsamında, malın alıcısı konumundaki şubenin, ödemeyi yapan şubeye ödeme yapılmasına muvafakati bulunduğundan, sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Taşımaya uygulanacak hukuk (CMR) ve hasarda kusur oranının belirlenmesi → ret
İddia: Davacı vekili, hasarın ambalaj kusurundan kaynaklanmadığını, taşıma sırasında meydana gelen hasardan tümüyle davalının sorumlu olduğunu, kusur oranının artırılması gerektiğini ileri sürmüş; davalı vekili katılma yolu ile istinafında CMR 17/4-b maddesi gereği sorumluluğuna gidilemeyeceğini, hasarın göndericinin kurduğu metal rafların ağırlık nedeniyle kopmasından kaynaklandığını, yüklemeye nezaret ile ambalajlamanın kontrolünün farklı olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Taşımanın yapıldığı güzergah itibariyle CMR hükümleri uygulanır. Bilirkişi kurulunca, taşınan emtianın otomotiv parçası olduğu, eşyanın doğal niteliğine uygun olmayan ambalaj ve istif hatalarının hasarın oluşumunda etken olduğu, özel olarak üstlenilmediği sürece ambalaj, yükleme, istifin tam araç yüklerinde göndericinin sorumluluğunda olduğu, paketlerin ağırlığı ve büyük kütleler halinde sağlam istiflenmemesi halinde araç içi hareketin hasara yol açacağı, bu çerçevede taşıyanın yüklemeye nezaret dışında bir sorumluluğu olmadığı, bu sorumluluğun ancak %20 oranında olabileceği tespit edilmiştir. TTK 863 gereği aksine sözleşme ve teamül yoksa ambalaj, istifleme, yükleme ve yükün taşıma güvenliğinden gönderen sorumludur; davalının bu edimleri üstlendiğine dair delil bulunmamaktadır. Her iki tarafın ayrı ayrı yaptırdıkları eksper incelemesinde bu hususta mutabakat olup sadece ambalaj ve rafların sağlam ve yeterli olup olmadığı noktasında aykırılık bulunduğu sabit olduğundan, davalının sorumluluğunun ancak gözlem noktasında olabileceği, sunulan fotoğraflardan emtianın ambalajının dağılmaması için koli bantları ile sağlanmaya çalışıldığı gözetildiğinde, yetersiz ambalajın yol koşulları ile birleşmesi neticesinde meydana gelen hasardan davalıya %20 oranında kusur verilebileceği yolundaki takdirde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İşlemiş faizin başlangıç tarihi (ödeme tarihi mi, icra takibi tarihi mi) → tartışılmadı
İddia: Davacı vekili icra takibinde ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiz talep etmiş; davalı vekili ödemeden itibaren faize hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Mahkemece bilirkişi raporu benimsenerek temerrüdün icra takibi ile başladığı kabul edilmiş ve asıl alacak için itirazın kısmen iptaline karar verilmiştir. İcra takibinde CMR 27'ye uygun olarak %5 oranında faiz talep edilmiştir. İşlemiş faiz bakımından itirazın iptaline karar verilmediğinden faizin icra takibinden itibaren işleyeceği anlaşılmakla, davalı vekilinin ödemeden itibaren faize hükmedilemeyeceği yönündeki istinaf nedeninin konusu bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
CMR kapsamındaki taşımalarda ambalaj/istif kusurundan göndericinin, taşıyıcının ise yalnızca yüke nezaret yükümlülüğünden sorumlu olacağına ve bu sorumluluğun bilirkişi tespitine göre oranlanabileceğine ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR (Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Sözleşmesi)↗ halefiyet↗ aktif husumet ehliyeti↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗ müterafik kusur↗ yüke nezaret yükümlülüğü↗ TTK 863↗ işlemiş faiz↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/666
KARAR NO 2019/800
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/09/2017
NUMARASI 2016/834 Esas - 2017/755 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/06/2019
Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkiline dava dışı ... Gebze Şubesinin nakliyat sigorta poliçesi ile Türkiye Fransa taşıması için emtianın sigortalandığını, taşıma sırasında emtianın hasarlandığının tahliyede tesbit edilerek CMR senedine şerh verildiğini, yük zararının sigortalıya ödenerek halef olduğunu, alacağın tahsili için Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı dosyası ile yapılan takibe davalı tarafından itiraz edilerek takibin durdurulduğu ,haksız itirazın iptaline , takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili,faturanın Fransa'daki alıcı adına kesildiği bu nedenle davacının aktif dava ehliyetinin olmadığı, malın sigortacısı olduğunu iddia ettiği, poliçe ve hasar ödemesinin ispat edilmeden husumet ehliyetinden bahsedilemeyeceği, hasarın yetersiz ambalajlamadan oluştuğunu, bu nedenle sorumlu tutulamayacakları, rücu değerinin CMR hükümlerine göre hesap edilmediği,faturaya gönderenin kar payı eklediği bu nedenle malın değeri olarak düşünülemeyeceği, faiz isteminin yerinde olmadığı gibi, alacağın likit bulunmadığından icra inkar tazminatı talep edilemeyeceği, haksız davanın reddi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkeme, toplam zararın sovtaj düşümü dahil 14.229,59 euro olup hasarda davalının %20 kusurlu olduğundan 2.845,92- euro üzerinden itirazın iptaline,fazla istem ile tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Davacı vekili;yüklemenin sigortalı tarafından gerçekleştirilmediği, hasarın ambalaj kusurundan meydana gelmediğini, taşıma sırasında meydana gelen bu hasardan tümüyle davalının sorumlu olduğunu, sigortalının sorumluluğu düşünülse dahi, davalının kusur oranının daha fazla olup artırılması gerektiğini, Yargıtay içtihatlarına göre kusurun eşit oranda olacağı, taşıyıcının ambalajlamadan, yüklemeden ve istifden sorumlu olmadığı yönünde kayıt bulunması halinde dahi, taşıyıcının yüke nezaret borcu gereği zarardan müterafik olarak sorumlu olacağının belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.2-Davalı vekili katılma yolu ile istinafında; CMR 17/4-b maddesi gereği müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, göndericinin tedarik edip kurduğu metal rafların ağırlık nedeniyle koptuğu, kopan raf metallerinin mala zarar verdiğinin tesbit edildiği,yüklemeye nezaret ve ambalajlamanın kontrolü arasında fark olduğu, hasara yol açan rafların malların ağırlığını taşıyıp taşımayacağını şoförün tesbitinin mümkün olmadığını,sürücünün yükleme alanına sokulmadığını, ambalajdan sayılan metal rafların malları taşımayacağının tesbitinin mümkün olmayıp,ödemeden itibaren faiz istenemeyeceği,davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Toyota -Türkiyeden ,Fransa şubesine mal gönderimi nedeniyle yaptırılan emtia taşıma sigortası nedeniyle sigorta yaptırıldığından Fransa şubesinin ,Türkiye şubesine ödeme yapılmasına muvafakatı da bulunduğundan sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.Taşımanın yapıldığı güzergah itibariyle CMR hükümlerinin uygulanacaktır.Bilirkişi kurulu tarafından taşınan emtianın otomotiv parçası olduğu, eşyanın doğal niteliği gereği bu niteliğe uygun olmayan ambalaj ve istif hatalarının hasarın oluşumunda etken olduğu ,özel olarak üstlenilmediği sürece ,ambalaj,yükleme istifin tam araç yüklerinde gönderenin sorumlu olduğu,paketlerin ağırlığı ve büyük kütleler halinde sağlam istiflenmemesi halinde araç içi hareketin hasara yol açacağı ,bu çerçeve de taşıyanın yüklemeye nezaret dışında bir sorumluluğu olmadığı, bu oranında ancak %20 oranında olabileceği belirtilmiştir.Yüklemenin davalı tarafından yapıldığı davacı vekili tarafından istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş ise de ;
özel olarak üstlenilmediği sürece ,ambalaj,istifleme,yükleme ,yükün taşıma güvenliğinden gönderen sorumlu tutulduğu ,TTK 863 gereği aksine sözleşme ve teamül yoksa göndericinin edimleri arasında yer alan bu hususları davalının üstlendiğine dair bir delil bulunmamaktadır.Esasen her iki tarafın ayrı ayrı yaptırdıkları eksper incelemesinde bu hususta mutabakat olup sadece ambalaj ve rafların sağlam ve yeterli olup olmadıkları noktasında aykırılık bulunduğu sabit olduğundan davalının sorumluluğunun ancak gözlem noktasın da olabileceği ,kurulum ve sunulan fotoğraflardan ;emtianın sarıldığı ambalajların da dağılmaması için koli bantları ile sağlanmaya çalışıldığı gözetildiğinde ,yetersiz ambalajın yol koşulları ile birleşmesi neticesinde meydana gelen hasardan davalıya %20 oranında bir kusur verilebileceği yolunda ki takdirde isabetsizlik görülmemiştir.Davacı vekilinin davalıya daha fazla kusur yüklenmesi gerektiğine ilişkin istinaf sebebleri yerinde bulunmamıştır.Davacı alacaklı icra takibinde ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiz de talep etmiş ise de mahkemece bilirkişi raporu benimsenerek temerrüdün icra takibi ile başladığı kabul edilerek asıl alacak için itirazın kısmen iptaline karar verilmiştir.İcra takibinde de de CMR 27 ye uygun olarak %5 oranında faiz talep edilmiştir.
İşlemiş faiz bakımından itirazın iptaline karar verilmediğinden faizin icra takibinden itibaren işleyeceği anlaşılmakla davalı vekilinin ödemeden itibaren faize hükmedilemeyeceği yönünde ki istinaf nedeninin konusu bulunmamaktadır.Anlatılanlara göre davalı taşıyıcının sorumluluğunda iken hasarlı olarak teslim edildiği hasar tutarı konusunda mutabakat bulunduğu ,her iki tarafça ileri sürülen istinaf sebeblerinin tayin olunan kusur oranlarına ilişkin olduğu,kusur oranlarının dosya mevcuduna aykırı takdir edilmediği kanaatıne varıldığından her iki yanın başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davacıdan alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalıdan alınması gereken 645,42- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 161,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 484,02- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.12/06/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/271215 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi