Ticari defterlerin hırsızlıkla zıyaı - dikkat ve özen yükümlülüğü

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1458

KARAR NO 2019/1450

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/05/2018

NUMARASI 2017/882 Esas-2018/582 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi (...)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/11/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, 16/08/2017 tarihinde 2016-2017 yıllarına ait tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evrakların hırsızlık nedeniyle zayi olduğunu beyan ederek TTK madde 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının defter ve belgeleri belirtildiği gibi araç koltuğundan çalındığı, bu kapsamdaki defter ve belgeleri bu şekilde araç camından da görülebilecek şekilde araç arka koltuğuna konulmasının, TTK'nun 68/4. maddesi uyarınca davacı şirketin bunların saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği sonucunu doğurduğu, (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16/11/2011 tarih, 2010/3476 E 2011/15231 K sayılı ilamı) bu hali ile zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkilinin defter ve belgeleri hırsızlık olayının gerçekleşmesinden önce aracının arka koltuk kısmında, araç kapıları kilitli vaziyette muhafaza altına alındığını, hırsızlık olayının aracın camının kırılması suretiyle gerçekleştiğini, defter ve belgelerin muhafazasında müvekkilinin gerekli ihtimam ve özeni gösterdiğini, defter ve belgeler aracında bulunuyor iken hırsızlık olayının gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, defter ve belgelerin kilitli alanda muhafaza altındayken hırsızlık olayının gerçekleştiğini ve ilgili mercilere şikayette bulunulduğunu, belirterek İlk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde belirtilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin zayi olması sebebiyle kendisine bir belge verilmesi istemine ilişkindir.6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın ... olarak açılacağı belirtilmektedir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.Somut olayda; 2016-2017 yıllarına ait tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evrakların 16/08/2017 tarihinde yaşanan hırsızlık olayı sonucu ... plakalı araçtan çalındığı ve bu konu hakkında davacı şirket yetkilisi ... tarafından kolluk kuvvetlerine 16/08/2017 tarihinde verdiği ifadenin incelenmesinde cadde üzerinde park halinde ki araç içerisinde bulunan defterlerin bir saatlik park süresinde çalındığının anlaşıldığı , kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte ticari defterler ile diğer belgelerin basiretli bir tacirin göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı, davacının defter ve belgelerinin araç koltuğundan çalındığı, özenle saklanması gereken ticari defter ve balgelerin araç içerisine görünebilecek şekildi konulmasının, TTK'nun 68/4.

maddesi uyarınca davacı şirketin bunların saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği sonucuna varıldığı, bu hali ile zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 21/11/2019