Gizli ayıpta ihbar süresi ve eksik incelemeyle hüküm kurulması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/951

KARAR NO 2019/1441

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/03/2018

NUMARASI 2015/110 Esas 2018/304 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/11/2019

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ... satışına ilişkin 15/03/2012 tarihinde sözleşme imzalandığını, bir süre sonra Led ekranda anlaşılamayan nedenlerden ötürü arıza meydana geldiğini, davalıya arızanın bildirildiğini, ancak davalının onarım yapmaktan imtina ettiğini,gönderilen ihtarname sonucu davalı firma çalışanlarınca arızanın giderilmesine çalıştıklarını ve arızanın giderildiğinin belirtildiğini, ancak halen kullanım fonksiyonunu yerine getirmediğini, müvekkili firmanın kendi teknik elemanının yaptığı incelemede, Led ekranın soğutma ve elektrik sisteminde arıza olduğunun tespit edildiğini, Led’in halen garanti kapsamında olduğunu, Ankara Batı 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2014/17 D.İş sayılı dosyasıyla tespit istediklerini, bilirkişi raporunda arızanın teknik bir arıza olup satıcı olan davalı tarafından çözümü gerektiğinin belirtildiğini, TBK 112.maddesi uyarınca davalının zarardan sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500-TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;davacının bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, arızanın davacının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklandığını, davacının kendi teknik elemanına inceleme yaptırdığını beyan ettiğini, böylece sözleşmenin 5.maddesinin d.bendini ihlal ettiğini, davacının ihtarname sonrasında yapılan tamiratla da sorunun çözülmediğini iddia etmişse de, müvekkiline arızanın devam ettiği ile ilgili de herhangi bir bildirim yapmadığını, bilirkişi raporunda arızanın klimalardan birinden kaynaklandığının belirtildiğini, klima ile ilgili kullanım ve bakım aralığı bilinemediğinden arızada müvekilinin kusuru bulunmadığını, arızanın temel kaynağının davacıya ait UPS sistemi olduğunu, davacıya gerekli uyarılar yapılmasına karşın ilgili güç kaynağı ve UPS sisteminin sağlanmadığının görüldüğünü, müvekkilinin üzerine düşen periyodik bakım yükümlülüğünü de yerine getirdiğini, yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı şirket tarafından davacı şirkete satılan LED ekran diye tabir edilen panonun uygun malzeme kullanılmaması nedeniyle özellikle yaz aylarında ortam sıcaklığına bağlı olarak sık sık arızalandığı, söz konusu arızadan davalı tarafın kusurlu ve sorumlu olduğu, cihazda meydana gelen arızadan dolayı değer kaybı tam olarak belirlenememekle birlikte TBK 50/2 maddesi gereğince cihazın satış bedeli dikkate alındığında talep edilen 500-TL zararın dosya kapsamına uygun ve istenebilecek tazminat olduğu (Yargıtay 11.HD 2014/9994-17263 EK sayılı ilamında da belirtildiği üzere) dikkate alınarak açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; davaya konu alacak miktarının mahkemece belirlenmediğini,rapordaki eksikliğin hesap uzmanı bilirkişisi de atanarak giderilmesinin talep edildiğini, ek rapora itirazlara rağmen eksikliğin giderilmediğini, gerekçede emsal olarak belirtilen Yargıtay kararının dava konusu ile ilgisinin bulunmadığını, kararın kesin olmadığını, alacağın bir kısmı dava edildiğinden kesinlik sınırının dava edilen miktara göre değil, alacağın tamamına göre belirleneceğini, işbu davada malda meydana gelen değer kaybı ile birlikte, ayıp(zarar) giderim bedelinin de talep edildiğini,davaya konu alacak miktarının belirlenmesi bakımından kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı vekili ; ürünün tesliminden yıllar geçmesi sebebiyle zararın tesbiti talebinin anlamsız olduğunu, bilirkişilerin arızayı Led arızası olarak tanımladıklarını, ancak raporda teknik arızanın bu aşamada tespit edileyemeceğini belirttiklerini, ürün montajından 6 ay sonra arızayla ilgili defalarca Ankara’ya gidip gelindiğini, bu hususta çeşitli belgeler sunulmasına karşın mahkemece değerlendirilmediğini, davacıya UPS sistemini temin etmesi gerektiğinin bildirildiğini, arızanın sebebinin UPS cihazının bulunmaması olduğunu, bilirkişilerce UPS sistemine dair inceleme yapılmadığını, davacının üzerine düşen bildirim yükümlülüğünü usulüne uygun ve süresi içerisinde yerine getirmediğini, davacı aleyhine ABB tarafından davaya konu ekranın kaldırılması hususunda verilmiş bir encümen kararı bulunduğunu, davacının belediye ile yaşadığı anlaşmazlık neticesinde müvekkilini sorumlu tutmaya çalıştığını, davacının talebi olmayan hususların incelendiği bir bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Satım sözleşmesinde alıcının seçimlik hakları başlıklı TBK. 227. maddesinde; “satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı;1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme,3- Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarımını isteme,4- İmkân varsa, satılanın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarına sahiptir.Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarımına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.” hükmü düzenlenmiştir.

Tacirler arası satış sözleşmelerinde 6102 sayılı TTK’nun 23. maddesi ile, bu madde yollamasıyla 6098 sayılı TBK’nun satış sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanacaktır. . Gizli ayıp yani kullanımla ortaya çıkan bir ayıp söz konusu olduğundan ayıp ihbar süreleri bakımından TBK’nun 223. maddeleri hükümleri dikkate alınacaktır. TBK. 223/2. maddesi uyarınca; Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."Taraflar arasında 15.03.2012 tarihli satım sözleşmesi ile 330.000 -usd bedelle davaya konu led ekran davalı tarafından davacıya satılmış olup,davacı satıma konu led ekranın ayıp giderim bedeli ve ayıp nedeniyle meydana gelen değer kaybının tahsilini talep etmiştir.

Davalı taraf davacının ürünü inceleme yükümlüğünün ve ayıp ihbarının süresinde olmadığını,2 yıl sonra davacı tarafından kurulması gereken UPS(kesintisiz güç kaynağı ) sisteminin kurulmaması ve klima arızasından kaynaklanan arızadan sorumlu olmadığını savunmaktadır.Davaya konu Led ekranının teslim edildikten 6 ay sonra eskisi gibi çalışmaması nedeniyle davacının talebi üzerine davalı tarafından ürünün incelendiği davalının kabulünde olup,(2.bilirkişi raporuna beyan dilekçesi,sunulan faturalar,gümrük beyannamesi ) birbiri ile uyumlu konusunda uzman bilirkişi raporlarına göre üründe var olan arızanın sistem kurulduktan sonraki 6 aylık süreçte ortaya çıktığı,satıcı tarafından yapılan değişikliklerden sonrada sistemdeki led arızasının devam ettiği ve halen mevcut durumda var olduğu ve bu durumun kullanımla birlikte zaman içerisinde ortaya çıkan üretim kaynaklı arıza olmasına göre ayıbın süresinde ihbar edildiği ve ayıbın satım sözleşmesinde öngörülen ve teslim ile başlayan 2 yıllık garanti süresi içerisinde meydana geldiğinin kabulü gerekmektedir.Kaldı ki davalı satıcılığı meslek edinmiş kişi ve davaya ve satıma konu üründeki ayıbı bilmesi gereken kişi olarak ayıbın kendisine süresinde bildirilmediği yani ayıp ihbar süresine uyulmadığı yönündeki savunması ile sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamayacaktır.Dava konusu ...

gibi geniş boyutlu panellerdeki bozuk transistörler nedeniyle de piksel ölmesi ve renk değişimi olabileceği, LED panel üzerindeki piksel kayıpları ile renk değişim nedenlerinin sadece sıcaklık artış kaynaklı olmayacağı, ortam sıcaklığının da renk değişimine sebep olabileceği ancak bu ölçüde bir sistem kurulurken özellikle sıcak ve soğuk farklarından dolayı meydana gelebilecek arızalarla ilgili sadece sözleşme çerçevesinde yazılan uyarıların yeterli olamayacağı,kolay arızalanabilir transistor tercihli panel seçimi ve LED ekranın donanım tercihindeki zaaflar ve özellikle yaz aylarında ortam sıcaklığının elektronik devrelerin çalışmasını engelleyecek düzeyde artabileceği hususu hesaplanmadan projelendirilerek montajın yapılmasından dolayı,kolay arızalabilir transistor tercihli panel seçimi gibi nedenlerden kaynaklandığı, arızanın sebebinin arızalı klimaya bağlanmayacağı belirlendiğinden,klima sistemindeki arızadan yada UPS sisteminin kurulmaması nedeniyle meydana geldiği yönündeki davalı istinaf sebepleri yerinde görülmemeştir.

Ancak;davacı vekili 28.01.2018 tarihli dilekçesi ile ,dava konusu Led Ekranda ayıp sebebiyle meydana gelen zararın giderim bedeli ve ayıp nedeniyle meydana gelen değer kaybını talep etmesine göre mahkemece, Led Ekrandaki ayıp oranını ve ayıp nedeniyle üründe meydana gelen değer kaybı tespit edilerek davacının talebi TBK 227 maddesi kapsamıda değerlendirilerek taraf ve yargı denetimine elverişli olacak şekilde bilimsel verilere uygun ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve zarar tespit edilemediği gerekçesiyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır.Hükme tesir edecek derecede delillerin toplanıp değerlendirilmediği sonucuna varıldığından;taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/110 Esas-2018/304 Karar sayılı 26/03/2018 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının(Davacı 35,90-TL davalı 35,90-TL ) istek halinde kendilerine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/11/2019