Tacirler arası satımda gizli ayıpta ihbar süresi ve değişim hakkı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2324 E. 2020/1202 K. · · İlk derece: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ayıplı Malın Ayıpsız Misli ile Değiştirilmesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Tacirler arası satımda malın ayıbı teslim sırasında açıkça belli değilse ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte, kullanım sırasında ortaya çıkan gizli bir ayıp söz konusuysa, ihbar süresi bakımından TTK 23 yerine TBK 223/2 uygulanır; alıcı ayıbı öğrendikten sonra uygun sürede bildirimde bulunmuşsa ihbar süresindedir. Ayıbın üretimden kaynaklandığı ve araçtan elde edilecek faydayı büyük ölçüde ortadan kaldırdığı bilirkişi raporuyla tespit edilmişse, hakkaniyet gereği TBK 227/4 uyarınca satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi talebi kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Ayıp ihbarının hangi süreye tabi olduğu (açık ayıp/gizli ayıp ayrımı) → ret
İddia: Davalı vekili, davacı tarafından derhal ihbar şartının yerine getirilmediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 23/1-c gereğince malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde, açıkça belli değilse malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde inceleyip veya inceletip ayıp ortaya çıkarsa satıcıya ihbarla yükümlüdür. Bu durumların dışında kalan hallerde TBK 223/2 uygulanır; alıcı, satılanı işlerin olağan akışına göre gözden geçirmek ve satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse uygun süre içinde bildirmek zorundadır; gözden geçirme ve bildirimi ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak nitelikte bir ayıp varsa bu hüküm uygulanmaz; böyle bir ayıp sonradan anlaşılırsa hemen bildirilmesi gerekir, bildirilmezse ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Somut olayda araçtaki paslanma ve boya kusurları basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek, kullanımla ortaya çıkan nitelikte gizli ayıp olduğundan, ihbar süreleri bakımından TTK 23 değil TBK 223 hükmünün uygulanması gerekir; bu itibarla ayıp ihbarının süresinde olduğu kabul edilmelidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Aracın ayıplı olup olmadığı ve ayıpsız misli ile değiştirme koşullarının oluşup oluşmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, araçta ayıp veya üretim hatası bulunmadığını, kesin kanaat yansıtmayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, aracın tavan çıtasında boya atmaları ve arka cam kenarlarında pas ve korozyon oluştuğu, her iki durumun da üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde bulunduğu belirtilmiştir. Davacının sıfır olarak aldığı aracı ayıplı şekilde kullanmaya zorlanamayacağı, tespit edilen ayıpların araçtan elde edilecek faydayı büyük ölçüde ortadan kaldıracak nitelikte olması ve hakkaniyet gereğince TBK 227/4 uyarınca satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi koşullarının oluştuğu, davacı vekilince de bu seçimlik hakkın kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Kullanım bedelinin mahsubu talebi → tartışılmadı
İddia: Davalı vekili, aracın misliyle değişimi halinde davacının kullanım bedelinin araç bedelinden mahsup edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Emsal değeri
Tacirler arası satımda ayıbın gizli ayıp niteliğinde olması halinde ihbar süresinin TTK 23 yerine TBK 223 hükmüne göre belirleneceğine ilişkin değerlendirme, benzer ayıp ihbarı süresi uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gizli ayıp↗ açık ayıp↗ ayıp ihbarı↗ seçimlik hak↗ ayıpsız misli ile değiştirme↗ tacirler arası satım↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2324
KARAR NO 2020/1202
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/09/2017
NUMARASI 2017/792 Esas-2017/945 Karar
DAVA
Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/11/2020
İlk derece mahkemesince verilen davanın kabulüne yönelik hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davacı şirketin davalıdan 2014 model ... araç satın alarak firmaya 18/03/2015 tarihinde 57.017,51 TL ödediğini, henüz 4 ay dolmadan aracın sol arka tavan çıtasında boya atması kapı iç fitil üzerinde sararma arka cam kenarlarında paslanma gören davacının, aracı Mardin yetkili servisine götürdüğünü, yapılan inceleme sonunda temizleme ve ardından yapılacak boya ile hasarın giderilebileceğinin davacıya söylendiğini, davacının sıfır aldığı ve henüz dört ayı dahi dolmayan aracın üretim hatasından kaynaklı ayıbı nedeniyle boya yaptırmak istemediğini, ve aracı servisten işlem yaptırmaksızın aldığını, satın aldığı Bursa yetkili servisi ile görüşerek araçtaki boya probleminin üretim hatası olduğunu, gizli ayıp olduğunu, aracın boyanması halinde değer kaybına uğrayacağını, seçimlik hak olan malın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, aksi halde bedel iadesini talep ettiğini, ancak bayiden olumlu yanıt alamadığını belirterek, ...
plakalı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde 57.017,51 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep edilmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; derhal ihbar şartının yerine getirilmediğini, ayrıca araçtaki ileri sürülen hususların gizli ayıp veya üretim hatası olmadığını, aracın boya değerlerinin standart değerler içerisinde olduğunu, davacının seçimlik haklarını kullanma koşullarının oluşmadığını, aracın misliyle değişimi halinde davacının kullanım bedelinin araç bedelinden mahsubu gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE SÜREÇ
Mahkemece 29.12.2016 tarihli karar ile; davanın kabulüne, aracın misliyle değişimine, bunun mümkün olmaması halinde ise araç satış bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 9. Hukuk Dairesinin 25.05.2017 tarihli kararıyla; davacı bakımından aracın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini talep koşullarının oluştuğu, ancak ilk derece mahkemesince iki seçimlik hakka birden karar verildiği, bunun infazda tereddüt oluşturacağı gerekçesiyle, kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince istinafa konu iş bu karar ile; davanın kabulüne, aracın ayıpsız yenisiyle değiştirilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; kesin bir kanaat yansıtmayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından derhal ihbar şartının yerine getirilmediğini, araçta ayıp veya üretim hatası bulunmadığını, ayrıca aracın kullanım bedelinin araç bedelinden mahsubunun gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, tacirler arası satıma konu aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı misliyle değişim istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Somut olayda; davalı tarafından 18.03.2015 tarihinde davacıya satışı yapılan araçtaki paslanma ve boya kusurları nedeniyle davacı tarafından aracın 07.07.2015 tarihinde servise getirildiği, araçtaki ayıbın gizli ayıp, yani kullanımla ortaya çıkan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte bir ayıp söz konusu olduğundan, ayıp ihbar süreleri bakımından TTK’nın 23.
maddesi hükmü değil, TBK’nın 223. maddesi hükmünün uygulanması gerektiği, dolayısıyla ayıp ihbarının süresinde olduğu kabul edilmelidir. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği üzere; aracın tavan çıtasında boya atmaları ve arka cam kenarlarında pas ve korozyon oluştuğu, her iki durumun da üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde bulunduğu, davacının sıfır olarak aldığı aracı ayıplı bir şekilde kullanmaya zorlanamayacağı, tespit edilen ayıpların araçtan elde edilecek faydayı büyük ölçüde ortadan kaldıracak nitelikte oluşu ve hakkaniyet kuralları gereğince TBK'nın 227/4. maddesi uyarınca satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi koşullarının oluştuğu, davacı vekilince de bu seçimlik hakkın kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davanın kabulüne yönelik ilk derece mahkemesi yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 3.894,86- TL istinaf karar harcından
davacı tarafından peşin yatırılan 973,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 2.920,96-TL harcın davalıdan alınarakhazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.19/11/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/267614 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi