Fiili taşıyıcı ve taşıyıcı, TTK 876 uyarınca kusursuzluk nedeniyle sorumluluktan kurtulur
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/2141 E. 2020/1074 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zarar mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan eşyanın, taşıyıcı veya fiili taşıyıcı aracının kusuru bulunmaksızın, üçüncü bir aracın sürücüsünün tam kusuruyla meydana gelen trafik kazası sonucu zayi olması halinde, TTK 876 uyarınca taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı bir sebep gerçekleşmiş olduğundan; akdi taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve taşıma sigortacısı sorumluluktan kurtulur. Bu durumda zarardan, kazaya kusurlu olarak sebebiyet veren üçüncü kişi aracının işleteni haksız fiil sorumluluğu kapsamında sorumlu tutulur.
Ele alınan sorunlar
Akdi taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve sigortacının TTK 876 kapsamında sorumluluktan kurtulması → kabul
İddia: Davalı ... (Sigorta) vekili, kazanın oluşumunda sigortalının kusuru bulunmadığını, TTK 876 uyarınca taşıyıcının sorumluluktan kurtulduğunu, bu nedenle sigortacının da sorumlu olmadığını; davalı ... vekili, müvekkilinin taşıma ilişkisinin tarafı olmadığını, alt taşıyıcı olduğunu ve kazada kusuru bulunmadığını; davalı ... vekili, kazada kusurunun bulunmadığını, TTK 876 kapsamında sorumlu tutulamayacağını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslimine kadar geçecek süredeki zıya, hasar veya gecikmeden, kendi adamlarının ve taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin fiil ve ihmallerinden kendi fiili gibi sorumludur. TTK 876 uyarınca ise ziya, hasar ve gecikme taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Somut olayda emtianın taşınması işini üstlenen davalı ile taşımayı fiilen gerçekleştiren araç sahibi davalı arasında yazılı sözleşme bulunmasa da bu davalı fiili taşıyıcı konumundadır; taşıma sırasında oluşacak zarar taşıyıcılık sigorta poliçesiyle teminat altına alınmıştır. Bilirkişi raporu ve kaza tespit tutanağına göre emtia, kazaya karışan diğer (üçüncü kişiye ait) aracın sürücüsünün tam kusuruyla meydana gelen kaza sonucu zayi olmuş; taşıyıcı aracın sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmamaktadır. Bu durumda TTK 876'da düzenlenen kurtuluş sebebi gerçekleşmiş; ziya, taşıyıcının gerekli özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı bir sebeple meydana gelmiştir. Dolayısıyla akdi taşıyıcı, fiili taşıyıcı ve bunların sigortacısı, oluşan zarardan sorumlu tutulamaz.
Gerekçe kaynağı: özgün
Kazaya karışan üçüncü kişi aracının işletenine ait haksız fiil sorumluluğu → kabul
Gerekçe: Taşıma sözleşmesinin tarafı olmayan davalının işleteni olduğu araç sürücüsünün tam kusuruyla kaza meydana gelmiş ve emtia zayi olmuştur. Bu davalı, akdi ilişkiye dayanmayıp haksız fiil sorumluluğu kapsamında meydana gelen kaza sonucu oluşan hasardan sorumludur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Talep sonucu ile hüküm arasındaki çelişkinin (taleple bağlılık) istinafa taşınmamış olması → tartışılmadı
Gerekçe: Dava dilekçesindeki talepten azına karar verilmesi gerekirken hükümde davanın tam kabulüne karar verilmiş olması bir çelişki oluşturmakta ise de, bu hususta davacının ve ilgili davalının istinaf başvurusu bulunmadığından, bu konu istinaf incelemesinin kapsamında değerlendirilmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Karar, taşıma sırasında meydana gelen kazada taşıyıcı/fiili taşıyıcı aracının kusuru bulunmayıp zararın üçüncü bir aracın tam kusuruyla oluştuğu hallerde, TTK 876 uyarınca taşıyıcının ve sigortacısının sorumluluktan kurtulacağı, buna karşılık kusurlu üçüncü kişi işletenin haksız fiil sorumluluğu kapsamında zarardan sorumlu tutulacağı yönünde bölgesel ikna edici bir emsal oluşturmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıma sözleşmesi↗ fiili taşıyıcı↗ akdi taşıyıcı↗ TTK 876 kurtuluş sebebi↗ taşıyıcılık sigortası↗ haksız fiil sorumluluğu↗ müteselsil sorumluluk↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/2141
KARAR NO 2020/1074
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 08/05/2018
NUMARASI 2015/1080 Esas-2018/411 Karar
DAVA
Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/10/2020
İlk derece mahkemesince verilen davanın kabulüne yönelik hükmün davalı ... (...) Sigorta vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Limited Şirketi vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından satın alınan malların Mersin'den İstanbul'a taşıma işinin davalı ... tarafından üstlenildiğini, taşıma işini yapacak olan ... ve ... plaka sayılı araçların trafikte ... adına kayıtlı olduğunu, davalı ... sigortanın ise davalı ...k'ın taşıma sigortacısı olduğunu, ... plaka sayılı aracın yolda kaza yapıp müvekkiline ait ürünlerin tamamının yandığını, kazanın davalılardan ... adına kayıtlı ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusuru ile meydana geldiğini belirterek, 45.760,-USD tazminatın en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı ... (...) Sigorta vekili; müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, meydana gelen trafik kazasında taşıyıcının sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin tazmin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili; mahkemenin yetkili olmadığını, davacı ile müvekkili arasında bir sözleşme bulunmadığını, bu nedenle husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, kazanın oluşumunda müvekkilinin ve taşımayı yapan diğer davalının kusurunun bulunmadığını, bu nedenle oluşan hasardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek, davanın reddini istemiştir. Davalı ... Ltd. Şti. vekili; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, ayrıca davacı ile müvekkili arasında imzalanmış bir sözleşme de bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı ... davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; taşıma sözleşmesine göre malı hasarsız teslim alan taşıyıcı ve taşıyıcı yardımcılarının malı hasarsız teslim ile sorumlu oldukları, trafik kazası sonucu oluşan hasardan kazaya karışan tüm araç sahiplerinin müteselsil sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
İstinaf yoluna başvuran davalı ... vekili; kazanın oluşumunda davalı sigortalının kusurunun bulunmadığını, poliçenin sigortalının kusuru sonucu oluşan zararı teminat altına aldığını, TTK'nın 876. maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluktan kurtulduğunu, bu nedenle müvekkilinin de sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İstinaf yoluna başvuran davalı ... vekili; müvekkilinin taşıma ilişkisinin tarafı olmadığını, müvekkili alt taşıyıcı olup davacıyla ilgisinin bulunmadığını, kazanın diğer davalının sürücüsünün tam kusurundan kaynaklandığını, müvekkilinin kazada kusurunun bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
İstinaf yolun başvuran davalı ... vekili; meydana gelen kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, bu nedenle TTK'nın 876. maddesi kapsamında hasardan sorumlu tutulamayacağını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında emtianın zayi olması nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK.nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Yine TTK.nın 876. maddesi uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
Somut olayda; davacıya ait emtianın Mersin'den İstanbul'a taşınması işinin davalı ... tarafından üstlenildiği, taşımanın diğer davalı ... adına kayıtlı araç ile gerçekleştirildiği, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmasa da bu davalının fiili taşıyıcı konumunda bulunduğu, yurtiçi taşıyıcılık sigorta poliçesi kapsamında davalı ... tarafından, taşıma sırasında oluşacak zararın teminat altına alınmış olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve kaza tespit tutanağına göre, davalı tarafından taşınan emtianın trafik kazası sonucu tamamen yanarak zayi olduğu, kazanın oluşumunda davalı ... sürücüsünün tamamen kusurlu olup, davalı taşıyıcı sürücüsünün kusurunun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalıların sorumluluğunun TTK'nın 876.
maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmekte olup; kazanın oluşumunda davalı taşıyıcı araç sürücüsünün kusursuz, diğer davalı ... sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu tespit edildiğine göre, TTK'nın 876. maddesinde belirtilen durum gerçekleşmiş; ziya, taşıyıcının gerekli özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı bir sebeple meydana gelmiştir. Dolayısıyla davalı akdi taşıyıcı ..., fiili taşıyıcı ... ve ...'ın sigortacısı ...'nın artık oluşan zarardan sorumlu tutulması mümkün değildir. Bu yüzden bu davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Davalı ... ise taşıma sözleşmesinin tarafı olmayıp, hasar, işleteni olduğu araç sürücüsünün tam kusuruyla gerçekleşmiştir. Bu nedenle bu davalı, haksız fiil sorumluluğu kapsamında meydana gelen kaza sonucu oluşan hasardan sorumludur.
Öte yandan dava dilekçesindeki talepten azına karar verilmesine rağmen, hükümde davanın tam kabulüne karar verilmiş olması bakımından ilk derece mahkemesince çelişkiye düşülmüş ise de, bu hususta davacı ... davalı ...'nın istinaf başvurusu bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararı isabetsiz ise de, bu durum yeniden yargılama gerektirmediğinden, her üç davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın kaldırılarak, hükmün kesinleşen kısmının tekrarı ile; "davalılar ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile 45.460,00 USD tazminatın 28.05.2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... Ltd. Şti, davalı ...Ş.(... Sigorta A.Ş.) ve davalı ... Limited Şirketi vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1080 Esas-2018/411 Karar sayılı ve 08/05/2018 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;
1- Davalı ... Limited Şirketi hakkındaki davanın KABULÜNE, 45.460,- USD'nin 28.05.2005 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca temerrüt faizi işletilerek davalı ... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, 2-Diğer davalılar hakkında açılan davanın REDDİNE" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 9.110,37-TL nispi karar harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 2.281,11- TL harcın mahsubu ile bakiye 6.829,26-TL'nin davalı ... Limited Şirketi'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan 2.308,81- TL peşin harçların davalı ... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 1.200-TL bilirkişi ücreti ve 327-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.527-TL yargılama giderinin davalı ...Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine," Hükümden sonra davacı tarafından yapılan 98,50-TL yargı giderinin davalı ...
Limited Şirketi'nden alınarak davacıya ödenmesine, Hükümden sonra davalı ...(... Sigorta A.Ş.) tarafından yapılan 41,50-TL yargı giderinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine, İstinaf yoluna başvuran davalı ... Ltd. Şti tarafından yatırılan 2.277,59-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, İstinaf yoluna başvuran davalı ...(... Sigorta A.Ş.) tarafından yatırılan 1.690,67-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, İstinaf yoluna başvuran davalı ... tarafından yatırılan 2.278-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.
27/10/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/265279 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi