6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kayyıma tebliğ edilmeyen karar kesinleşmez, iade talebi reddedilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/497 E. 2018/39 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Gerekçe özeti

Yargılamanın iadesi, HMK 374/1 uyarınca kesin olarak verilen veya kesinleşmiş hükümlere karşı istenebilir. Bir davada davalı tarafa temsil kayyımı atanmışsa, mahkeme kararının kayyıma tebliğ edilmemesi ve bunun yerine davacı-davalı konumunda çıkar çatışması bulunan aynı şahsa (veya vekiline) tebligat yapılarak kararın kesinleştirilmesi, şekli anlamda kesinleşme sağlasa da maddi anlamda geçerli bir kesinleşme oluşturmaz; bu şekilde yapılan tebligat ve kesinleştirme yok hükmündedir. Böyle bir durumda yargılamanın iadesine konu edilebilecek geçerli bir kesinleşmiş karar bulunmadığından, iade talebinin yasal koşulları oluşmamış olup istem reddedilmelidir. Bu husus istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş olsa da kamu düzenine ilişkin olduğundan istinaf mahkemesince re'sen gözetilir.

Ele alınan sorunlar

Yargılamanın iadesine konu kararın kesinleşip kesinleşmediği (re'sen inceleme) → ret

Gerekçe: Yargılamanın iadesi, HMK 374/1 uyarınca kesin olarak verilen veya kesinleşmiş hükümlere karşı istenebilir. Yargılamanın iadesi istemine konu ilk derece kararında davalı şirkete, davada davacı-yönetici (müdür) sıfatıyla yer alan aynı şahıs nedeniyle temsil kayyımı atanmıştır. Ancak mahkemenin nihai kararı kayyıma tebliğ edilmemiş, hem davacı hem davalı konumundaki aynı şahsa (ve vekiline) tebligat yapılarak karar kesinleştirilmiştir. Bu şekilde yapılan tebligat ve buna bağlı kesinleştirme, davalı tarafın gerçek anlamda temsilcisine (kayyıma) yapılmadığından hukuken yok hükmündedir; karar şekli anlamda kesinleşmiş görünse de maddi anlamda geçerli bir kesinleşme bulunmamaktadır. Ortada HMK 374/1 kapsamında yargılamanın iadesine konu edilebilecek geçerli bir kesinleşmiş karar olmadığından, yargılamanın iadesi isteminin yasal koşulları oluşmamıştır ve istem bu nedenle reddedilmelidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İlk derece mahkemesinin, iade sebeplerinin yasada sayılan hallere girmediği gerekçesiyle reddine ilişkin kararının kaldırılması → kısmi kabul

İddia: İstinaf başvurusunda bulunan üçüncü şahıs, yargılamanın iadesi istenen dosyada davacının hukuki menfaatinin bulunmadığını, davanın esasen genel kurul kararının iptali davası olması gerektiğini, dava konusu genel kurul kararının şirket ortaklığı tarafınca iptal edildiğini ve delillerin toplanmadığını ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Yargılamanın iadesi istemine konu ilk kararın (İstanbul Anadolu 4. ATM'nin 2015/545 E. 2016/413 K. sayılı kararı) maddi anlamda kesinleşmediği tespit edildiğinden, bu kararın kesinleştiği varsayımıyla verilmiş olan ilk derece mahkemesi kararı da hukuken geçerli olmayan bir zemine dayanmaktadır. Bu nedenle istinafa konu karar kaldırılmış, ancak yargılamanın iadesi talebi bu kez kesinleşme koşulunun oluşmadığı gerekçesiyle yeniden reddedilmiştir. Ayrıca, üçüncü şahsın asıl dosyaya (2015/545 E. 2016/413 K.) yönelik istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Davalı tarafa temsil kayyımı atanan bir davada, mahkeme kararının kayyıma değil de çıkar çatışması içindeki karşı tarafa/aynı şahsa tebliğ edilerek kesinleştirilmesinin, maddi anlamda geçerli bir kesinleşme oluşturmayacağı ve bu durumun kamu düzenine ilişkin olarak re'sen gözetileceği yönünde emsal niteliği taşımaktadır; bu tespit yargılamanın iadesi talebinin kabul edilebilirlik koşulu (geçerli kesinleşmiş karar) bakımından bölgesel ikna edici değer taşır.

Usul tespitleri

Dava şartı
Yargılamanın iadesi talebinin kabul edilebilmesi için, iade istenen kararın (HMK 374/1 uyarınca) kesin olarak verilmiş veya usulüne uygun şekilde kesinleşmiş bir karar olması gerekir; kayyıma tebliğ edilmeyip yerine çıkar çatışması içindeki tarafa tebliğ edilerek kesinleştirilen karar bu koşulu sağlamaz.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yargılamanın iadesi (yenilenmesi) kesinleşme (şekli-maddi ayrımı) temsil kayyımı tebligatın geçersizliği kamu düzeni re'sen inceleme

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 374/1HMK 355/1HMK 376/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2017/497

KARAR NO 2018/39

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/03/2017

NUMARASI 2016/1187 Esas 2017/317 Karar

YARGILAMANIN

İADESİNİ TALEP EDEN ... - [TCKN-MASKELENDİ]

DAVA

Yargılamanın İadesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/01/2018

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün yargılamanın iadesini talep eden tarafça istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Yargilamanin iadesini talep eden dilekçesinde ; davacı şirket yetkilisinin başvurusu üzerine, dava dışı ...'nın müdürlük görevinin yoklukla malul olduğunun tespitine karar verildiğini, mahkeme tarafından verilen kararda şirketi savunmakla yükümlü kayyumun şirket aleyhine vermiş olduğu cevap dilekçesi ve davacı tarafın kasıtlı olarak mahkemeyi yanıltması sebebiyle kastı aşan bir karar verildiğini, davacı tarafın hileli şekilde işlemler tesis ettiğini, davacının hukuki menfaatinin olmadığını, davanın yasal hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davalı şirket kayıtları incelendiğinde bir takım hukuksuzların varlığının anlaşıldığını öne sürerek mahkemenin 2015/545 Esas, 2014/413 kararının yeniden yargılamasının yapılarak davacının kötü niyetle açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Yargılamanın iadesi talep edilen davanın davacısı konumunda olan ... davalı sıfatıyla vekili aracılığıyla verdiği cevapta, yargılamanın iadesini talep eden şahsın yargılamanın yenilenmesi davası açmaya yetkisinin bulunmadığını, husumet yokluğundan davanın reddedilmesinin gerektiğini, yargılamasının iadesi istenen asıl davanın, şirket ortağı ve müdürü olduktan sonra açıldığını, davada hukuki menfaatinin olduğunu, hisse devrine konu kararların usulüne uygun alındığını, ticaret siciline de kaydedilerek ilan edildiğini belirterek yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Davacının yargılamanın iadesini talep ettiği; mahkemenin 2015/546 Esas, 2016/413 Karar sayılı dosyasının mahkemece 27/04/2016 tarihinde kayyım-bilirkişi raporu sicil kayıtları göz önüne alınarak karara bağlandığı davalı şirketin 18/12/2014 tarihli ortaklar kurulu kararının yoklukla malul olduğunun tespitine karar verildiği ve kararın 23/05/2016 tarihinde kesinleştiği, davacı taraf kesinleşen karar için yargılamanın iadesi talebinde ileri sürülen iade sebeplerinin hiçbirinin yasada sayılan iade sebeplerine girmediği belirtilerek talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran ve yargılamanın iadesi talebinde bulunan 3.şahıs, yargılamasının iadesi istenen dosyada davacının hukuki menfaatinin olmadığını, davanın esasen genel kurul kararının iptali davası olması gerektiği, dava konusu genel kurul kararının şirket ortaklığı tarafından iptal edildiği, yargılamanın iadesine ilişkin dosyada delillerinin toplanmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava yargılamanın iadesi davasıdır. Davacı yargılamanın yenilenmesi talep olunan dava dosyasında davanın tarafı değildir. Fakat kendisi ile davalı şirket arasındaki Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 'nin 2016/1091 sayılı dosyasından dolayı bu davada hukuki menfaati olduğunu öne sürmektedir. Bu dosyanın istendiği fakat dosyada bir inceleme tutanağı tutulmadığı görülmektedir. Bu durumda davacının esasen HMK'nın 376/1. Maddesi kapsamında hükmün iptalini talep etme konusunda hukuki menfaati bulunan bir kişi olup olmadığı mahkemece incelenmemiştir.

Mahkeme, yargılamanın yenilenmesi talebinin yasada belirtilen hallere girmediği gerekçesiyle esasa girmeden davanın reddine karar vermiştir.

Karar davacı tarafça, dava dilekçesinde belirtilen nedenlerin tekrarı yoluyla istinafa getirilmiştir. Temel olarak müdür atanmasına ilişkin kararın yokluğunun tespitinin istenemeyeceği, ancak iptalinin istenebileceği, ilk davanın davacısı ve hissedarları arasında bir takım usulsüzlükler olduğu belirtilmekte ve bu durum istinaf dilekçesinden sonra sunulan dilekçelerin ekinde sunulan bir takım evrakla (dava dilekçesi ekinde de bulunan) desteklenmeye çalışılmıştır.

Mahkemenin ilk kararına konu, yokluğu tespit edilen genel kurul kararında müdür olarak atanan şahıs, 3. Şahıs olarak kararı istinaf etmiştir. Bu şahıs, ilk kararın usulsüz olarak kesinleştirildiğini öne sürmektedir.

Gerçekten, yargılamasının yenilenmesi istenen İst.Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/545 sayılı dosyasında davacı konumunda olan ... paydaş-yönetici (müdür) olarak davayı açmış olup, davalı ise şirkettir. Davada şirkete temsil kayyımı atanmış olup, mahkeme nihai kararı kayyıma tebliğ edilmemiş, hem davacı, hem davalı konumunda olan aynı şahıs ve vekiline tebligat yapılarak karar kesinleştirilmiştir. Karar şekli anlamda kesinleşmiş görünmekte ise de; HMK'nın 374/1. Maddesi uyarınca ortada yargılamanın yenilenmesi talebine konu geçerli bir kesinleşmiş karar bulunmamaktadır.

HMK'nın 355/1 maddesine göre istinaf dairesinde inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re'sen gözetir.

Yargılamanın iadesi 6100 sayılı HMK'nun 374/1 maddesine göre kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebilir.

Yargılamanın iadesi istemine konu İstanbul Anadolu 4.ATM'nin 27/04/2016 tarih ve 2015/545 E 2016/413 K sayılı kararı (maddi anlamda) kesinleşmiş değildir. Zira davada davalı şirkete yargılamasının iadesi istenen dosyanın 16/09/2015 tarihli duruşmasında verilen ara kararı ile temsil kayyımı atanmış olup; mahkemece verilen karar kayyıma tebliğ edilmeden hem davacı hem de davalı temsilcisi olarak aynı şahsa (Davacı ... vekiline ve Davalı şirket temsilcisi ...'a) tebligat yapılmak suretiyle kesinleştirilmiş olup; 23/05/2016 tarihinde şekli anlamda yapılan bu kesinleştirme hukuken yok hükmündedir. Bu durumda esasen ortada kesinleşmiş bir karar olmadığından yargılamanın iadesine yönelik olarak 3.şahıs tarafından istinafa konu 22/03/2017 tarih ve 2016/1187 E 2017/317 K sayılı verilen karar da aynı şekilde hukuken geçerli olmayan bir karar olup, dairemizce kararın kaldırılması ve yargılamanın iadesi istenen 27/04/2016 tarih ve 2015/545 E 2016/413 K sayılı kararı kesinleşmediğinden ve bu durum istinaf sebebi olarak belirtilmese de kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle dairemizce resen nazara alınmak suretiyle yargılamasının iadesi isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 355/1-2.cümle kapsamında değerlendirilmek suretiyle KABULÜNE, İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2017 Tarih 2016/1187 Esas 2017/317 Karar sayılı hükmünün HMK 353/1-b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"Hüküm (İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/04/2016 tarih ve 2015/545 E. -2016/413 K. sayılı kararı) kesinleşmediğinden yasal koşulları oluşmayan yargılamanın iadesi isteminin REDDİNE,

Üçüncü şahsın İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/04/2016 Tarih 2015/545 Esas 2016/413 Karar sayılı dosyası ile ilgili istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına "

Davacının yatırdığı istinaf peşin karar harcının istek halinde kendisine iadesine

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 362/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 22/01/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/262440 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.