6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sigortacının halefiyetinde sigortalının yetki sözleşmesiyle bağlılığı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/236 E. 2019/192 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Rücuen Tazminat mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Sigortacı, TTK 1472(1) uyarınca yasal halefiyetle sigortalının yerine geçtiğinden, sigortalının taşıyıcı ile imzaladığı sözleşmede yer alan ve HMK 17 gereği geçerli bir yetki şartı, halefiyet ilişkisi nedeniyle rücu davası açan sigortacıyı da bağlar; bu durumda taşıyıcının yetki itirazı kabul edilerek dava yetkili mahkemeye gönderilir.

Ele alınan sorunlar

Kanuni halefiyet yoluyla dava açan sigortacının, sigortalının imzaladığı yetki sözleşmesiyle bağlı olup olmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, kanuni halefiyete dayalı açılan ve ciro edilemeyen bir senette yer alan yetki şartının müvekkili şirketi bağlamayacağını, sigortalının 18 sene önce akdettiği bir sözleşmedeki yetki şartıyla sigorta tazminatını ödeyerek dava hakkını devralan sigorta şirketini bağlı tutmanın hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı sigorta şirketi TTK 1472(1) maddesinde düzenlenen yasal halefiyet hakkına dayanarak, davalı taşıyıcının taşıma sırasında emtiaya zarar verdiği iddiasıyla rücuan tazminat davası açmıştır. TTK 1472(1) uyarınca sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer; sigortalının sorumlulara karşı dava hakkı, tazmin edilen bedel kadar sigortacıya intikal eder. Halefiyet, bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir. Davacının rücu istemi taşıma akdine dayandığından, kanuni halefiyet gereği davacı sigorta şirketi sigortalının yaptığı yetki sözleşmesi ile bağlıdır. Tacirler arasında imzalanan ve HMK 17 gereği geçerli bulunan sözleşmede ihtilaf çözüm yerinin İstanbul Mahkemeleri olarak belirlendiği, davalının yetki itirazının süresinde ve usulüne uygun olduğu gözetilerek, yetki itirazının kabulüyle dosyanın yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

TTK 1472(1) kapsamında yasal halefiyetle dava açan sigortacının, sigortalının taşıma sözleşmesinde kararlaştırdığı yetki şartıyla bağlı olduğuna ilişkin bölgesel ikna edici bir tespit içermektedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Kanuni halefiyet yoluyla rücuan tazminat davası açan sigortacı, sigortalının taşıma sözleşmesinde kararlaştırdığı yetki şartıyla bağlıdır; bu durumda yetkili mahkeme sözleşmede belirlenen mahkemedir.
Dava şartı
yetki

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kanuni halefiyet yetki sözleşmesi rücuan tazminat yasal halefiyet yetki itirazı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 17HMK 353(1)b-1HMK 353(1)-a · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1472-(1)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/236

KARAR NO 2019/192

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/11/2018

NUMARASI 2018/162 E.- 2018/1124 K.

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/02/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile ..Ve Tic. A.Ş. arasında nakliyat abonman sigorta sözleşmesi akdedildiğini, akdedilen bu sigorta sözleşmesinin 30/05/2017 tarih ve 2101700035307 sayılı sigorta poliçesine bağlandığını, sigortalı şirket tarafından İngiltere 'de .... İsimli firmaya vakumlu fırın cihazı satıldığını, emtianın İstanbul 'dan Liege/Belçika'ya taşıma işini davalı şirket tarafından taahhüt edildiğini, varış yerinde yapılan incelemede sigortalı emtiada eziklik olduğunun tespit edildiğini, durumun tutanak altına alındığını, ekspertiz raporu uyarınca 1.008-euro ve yurt dışı nakliye bedeli 274-euro olmak üzere tazmini gereken meblağın 1.282- TL karşılığı 5.093,51-TL olarak belirlendiğini, bu miktarın sigorta tazminatı olarak sigortalıya ödendiğini, sigortalının haklarına yasal halef olunduğunu, davalı sigorta şirketine keşide edilen ihtarnameye cevap verilmediğini, bu nedenle bu davanın açıldığını beyanla davalının meydana gelen zarar nedeniyle sorumlu olduğunun tespitine, mal bedeli olan 1.008-euro ve yurt dışı nakliye bedeli 274-euro olmak üzere 1.182-euro karşılığı 5.093,51-TL 'nin asıl alacağa ödeme tarihi olan 06/09/2017 tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında imzalanan taşıma sözleşmesi ile ihtilafların çözümünde İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığını, bu nedenle esasa girilmeksizin yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının sözleşmedeki yetki şartına dayalı itirazı ile birlikte mahkemenin yetkisinin sona erdiği, yetkili mahkemenin sözleşme ile belirlenen İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, davacı tarafın her ne kadar sözleşmenin tarafı olmadıklarını iddia etmiş ise de, halefiyet kuralı gereği davacının sigortalısının hangi hukuki yetkilere sahip ise davacı sigortalının da aynı durum ve koşullarda davada taraf olacağı, bu nedenle davacı vekilinin yetki itirazına karşı beyanlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, bu nedenle davanın usulden reddine, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın yetkili İstanbul (Çağlayan) Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; kanuni halefiyete dayalı ikame edilen ve ciro edilemeyen bir senette yer alan yetki şartının müvekkili şirketi bağlamayacağı için yetkisizlik kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini, İlk Derece Mahkemesi kararının sigorta tazminatı ödenmek sureti ile dava hakkını devir alan sigorta şirketini sigortalının bundan 18 sene önce akdetmiş olduğu bir sözleşme (yetki) şartı ile bağlı tutmanın hatalı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ile davanın esasının incelenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen mahkemelerde açılır. (HMK m.17).Davacı sigorta şirketi TTK nun 1472-(1)maddesinde düzenlenen yasal halefiyet hakkına dayalı olarak ,davalı taşıyıcının taşıma sırasında emtiaya zarar verdiği iddiasıyla davalı aleyhine rücuan tazminat davası açmış,mahkemece davalı tayıcı ile sigorta ettiren arasında imzalanan yetki sözleşmesinin halefiyeti gereği davacıyı bağlayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.TTK nun 1472-(1)maddesi; "Sigortacının ,sigorta tazminatını ödediğinde ,hukuken sigortalının yerine geçer.Sigortalının ,gerçekleşen zarardan dolayı sorumlululara karşı dava hakkı var ise bu hak ,tazmin ettiği bedel kadar ,sigortacıya intikal eder.Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış ise ,sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin ,halefiyet kuralı uyarınca ,sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek ,dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir."şeklindedir.

Halef olma (halefiyet ) bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir.Davacının rücu istemini taşıma akdine dayandırdığı ,kanuni halefiyet gereği davacı sigorta şirketinin sigortalının yaptığı yetki sözleşmesi ile bağlı olduğu ; tacirler arasında imzalanan ve HMK 17 gereği geçerli bulunan sözleşmede , ihtilaflarda çözüm yerinin İstanbul Mahkemeleri olduğunun belirlendiği, davalının yetki itirazının süresinde ve usulüne uygun olduğu, davalının sözleşmedeki yetki şartına dayalı itirazı nedeniyle yetki itirazının kabulüyle dosyanın yetkili bulunan İstanbul Mahkemelerine gönderilmesinde isabetsizlik bulunmadığı ; davacı vekilinin hükme yönelik ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 44,40- TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 14/02/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/257165 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.