Çeklerde üçüncü kişileri kapsayan ihtiyati tedbir talebinin reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/285 E. 2019/210 K. · · İlk derece: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Kanunen ciro yoluyla tedavül edebilir nitelikte olup üzerlerine devir yasağı konulmamış çekler hakkında açılan menfi tespit davasında verilecek ihtiyati tedbir kararı, ancak dava taraflarını bağlayabilir; hükmün ve buna bağlı tedbirin etkisi taraflar arasında doğduğundan, dava dışı üçüncü kişileri de kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir (ödeme yasağı) kararı verilemez.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati tedbirin dava dışı üçüncü kişileri de kapsayacak şekilde verilip verilemeyeceği → ret
İddia: Davacı vekili, çek bedelinin %115'i teminat karşılığında, çeklerin bankaya davalı ya da üçüncü kişiler tarafından ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir (ödeme yasağı) kararının üçüncü kişileri de kapsayacak şekilde verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Dava konusu çekler kanunen ciro yoluyla tedavül edebilir niteliktedir ve keşideci tarafından üzerlerine devir yasağı konulmamıştır. Bir davada ancak taraflar hakkında (lehte veya aleyhte) hüküm verilebilir; dava dışı üçüncü kişiler hakkında hüküm kurulamayacağı gibi, hükmün etkisi ancak taraflar arasında doğacağından, taraf olmayan kişilerin hukukunu etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı da verilemez. Bu nedenle talebin üçüncü kişiler yönünden reddedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ciro ile tedavül edebilir, devir yasağı konulmamış çeklere ilişkin menfi tespit davalarında ihtiyati tedbirin (ödeme yasağı) dava dışı üçüncü kişileri kapsayacak şekilde genişletilemeyeceği, hükmün nisbi etkisi ilkesinden hareketle ortaya konmuştur.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ menfi tespit davası↗ çek↗ ciro↗ devir yasağı↗ hükmün nisbiliği↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/285
KARAR NO 2019/210
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/10/2018 (Ara Karar)
NUMARASI 2018/869 Esas
İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/02/2019
İlk derece mahkemesince verilen 10/10/2018 tarihli ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Davacı vekili, müvekkilinin seramik alımına ilişkin davalı şirketle arasında taahhütname bulunduğunu, bu taahhütnameye göre davalının malları 15/09/2018 tarihine kadar müvekkiline teslim edeceğini taahhüt ettiğini, bunun neticesinde müvekkilinin davalıya 3 adet emre yazılı çeki davalıya teslim ettiğini, davalının taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle çekleri iade etmesi istendiğinde iade edilmediğini müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ilk etapta bu çekler yönünden %115 teminat karşılığında çeklerin üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın tarafları arasında geçerli olmak kaydı ile çek bedellerinin %15 i oranında teminat yatırılması karşılığında çeklerin ödenmemesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesine, iyiniyetli üçüncü kişilerin korunması gerektiğinden bu tedbirin üçüncü kişileri de kapsayacak şekilde verilmesi gerektiğine dair talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; müvekkilinin çekleri davalıya avans olarak vermesinden sonra, davalı şirketin, taahhüt edilen malları müvekkiline teslim etmediğini, şirketlerin konkordato hileleriyle başka şirketleri kurtardığı ve bedelsiz çeklerin tahsiliyle ticaret ahlakına uygun çalışan şirketleri zora soktuğunu, davalıya ticari adresinden ve telefonlarından ulaşılamadığını, davalı şirketin hakim hissedarının dolandırma ve kaçma hazırlığı içerisinde olduğunu, çek bedelinin %115'ini depo etmeye hazır olduklarını, tedbir kararı verilmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu, müvekkilinin zararına engel olacağını belirterek ihtiyati tedbir talebinin ret kısmının kaldırılarak; dava konusu çeklerin bankaya, davalı yahut üçüncü kişiler tarafından ibrazı halinde ödenmemesi için çek bedelinin %115'i olarak belirlenecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir (ödeme yasağı) kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı tarafın talebi üzerine İİK 72/2 maddesi gereğince davanın tarafları arasında geçerli olmak üzere çeklerin ibrazında ödenmemesi ,icra takibinde bulunulmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Davaya konu çekler hakkında TTK nun 818/d atfıyla uygulanması gereken 683-685 maddeleri uyarınca çekler üzerine keşideci tarafından devir yasağı konulabilecekken konulmadığı , ancak davalı hakkında açılan menfi tesbit davasında davacı tarafça ; kanunen tedavülü ciro yolu ile mümkün olan çeklerin hamilleri hakkında ibrazında ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi yolunda ihtiyati tedbir kararı taleb edildiği anlaşılmaktadır.Bir dava da ancak taraflar hakkında (tarafların lehinde ve aleyhinde) hüküm verilebilir.
Dava da taraf olmayan üçüncü kişiler hakkında hüküm verilemez. Dava da taraf olmayan kişi hakkında ise hüküm verilemeyeceği gibi ihtiyati tedbir kararı da verilemez. Zira hüküm ancak taraflar arasında etkisini gösterir. Açıklanan sebeblerle davada taraf olmayan kişilerin hukukunu etkiler şekilde talep olunan ihtiyati tedbir isteminin üçüncü kişiler yönünden reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmayıp davacı vekilince ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden davacı /ihtiyati tedbir isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/257129 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi