Kambiyo senedine dayalı menfi tespitte görevli mahkeme Asliye Ticaret
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/63 E. 2019/174 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Kambiyo senedine dayalı takibe karşı açılan menfi tespit davasında, senedin lehdarı taraflar arasındaki uyuşmazlıkta yer almıyor ve davacı ile davalı arasında kira ilişkisi ileri sürülmemişse, davanın temel ilişkisi kira sözleşmesine dayandırılarak sulh hukuk mahkemesi görevli kabul edilemez; kıymetli evraka ilişkin dava ticari dava niteliğinde olup görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.
Ele alınan sorunlar
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında görevli mahkemenin tespiti → kabul
İddia: Davacılar vekili, icra takip dosyasındaki alacağın kiracı-kiralayan ilişkisinden değil, işyeri devri nedeniyle devir edene ödenen paradan ve senetlerden kaynaklandığını, mahkemenin nitelendirmesinin hatalı olduğunu, ödeme emirlerinde alacağın dayanağına ilişkin açıklayıcı bilgi bulunmadığını ve davalının da alacağın devir ilişkisinden kaynaklandığı yönündeki beyanlarına itiraz etmediğini belirterek görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Dava, davalı banka tarafından keşidecisi ve avalisi davacılar, lehdarı üçüncü bir kişi olan senetlere dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı açılan, davacıların davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Gerek icra takibinde gerekse davada lehdar taraf değildir; senedin lehdara veriliş sebebi olarak, lehdara ait olmadığı sonradan ortaya çıkan işyerinin devri gösterilmiştir. Davacıların davalı banka ile aralarında bir kira ilişkisi bulunduğu iddia ve beyan edilmemiştir; mahkeme davanın nitelendirilmesinde hataya düşmüştür. Kıymetli evraka ilişkin davalar, TTK'nın 645 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup ticari dava niteliğindedir. Taraflar arasında kira ilişkisi bulunmadığından, kambiyo senetlerine dayalı başlatılan takibe karşı açılan menfi tespit davası Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gereken ticari dava niteliğindedir; sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu yönündeki görevsizlik kararı doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davalarında, senedin veriliş sebebi bir kira/devir ilişkisine dayansa da davacı ile davalı arasında doğrudan kira ilişkisi bulunmuyorsa görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu yönünde bölgesel ikna edici bir örnek oluşturmaktadır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında, taraflar arasında kira ilişkisi bulunmuyorsa görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; ticari dava niteliği taşımayan bir temel ilişki ileri sürülmedikçe uyuşmazlık sulh hukuk mahkemesinin görevine girmez.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit↗ kambiyo senedi↗ görev↗ dava şartı↗ ticari dava↗ kira ilişkisi↗ lehdar↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/63
KARAR NO 2019/174
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/01/2017
NUMARASI 2016/1127 E.-2017/33 K.
DAVA
Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/02/2019
İlk derece mahkemesinin görevsizliğe ilişkin hükmünün davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacılar vekili, davalı tarafından müvekkillerine senetlerden dolayı icra takibinde bulunulduğunu, yapılan takibin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacıların bir işyeri açmak istediklerini, ... isimli şahısta kendilerine işyeri olduğunu ve devir etmek istediğini bildirdiğini, ...'ın kendilerine ... Döner isimli işyerini kiraladığını ve aynı zamanda devir ettiğini, ancak şahsın kendisine ait olmayan bir yeri davacılara kiraladığını, bu durumu davacıların çok sonra öğrendiğini, bu devir ve kiralama ile ilgili 250.000-TL nakit para ve kalan bedel olan 150.000-TL için 3 adet senet düzenlendiğini, bu senetleri davacıların kefil olarak imzaladıklarını, ...'ın bu olayda davacıları dolandırdığını, bahse konu senetleri ..
Bankasına A.Ş.'ye ödenmemiş gibi vererek davacıları mağdur ettiklerini, bahse konu senetlerin hükümsüz kaldığını, açıklanan nedenlerle bahse konu senetlerin iptaline, davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine, dava sonuçlanıncaya kadar icranın geri bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, mevcut ihtilafta senetlerin tanzim nedeninin iş yeri kirası ve devri konulu olduğu, temel ilişkinin kira ilişkisine dayalı olduğu, 6100 sayılı HMK 4/1-a maddesi uyarınca kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıkları konu alan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden somut uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak tahsili davasına ilişkin olduğu, taraflar arasındaki temel ilişkinin kiracı/kiralayan ilişkisine dayalı olup uyuşmazlığın çözüm yerinin kira ilişkisinden kaynaklanan bütün dava ve işlerde görevli mahkeme olan Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle; HMK 114/1-c maddesi uyarınca görevin dava şartı olması nedeni ile HMK 115 maddesi nazara alınarak mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115 maddeleri uyarınca görevsizliğine, dava şartı yokluğundan usulden reddine, HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli Bakırköy Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; icra takip dosyasındaki alacağın kiracı kiralayan ilişkisinden değil devir nedeniyle devir edene ödenen paradan ve senetlerden kaynaklandığını, bu nedenle mahkemenin kararındaki nitelendirmenin doğru olmadığını, icra takip dosyasındaki takip talebinin ve ödeme emirlerinde alacağın nedeni ve dayanağı konusunda açıklayıcı bilgi bulunmadığını, müvekkilleri tarafından mahkemeye sunulan dilekçede alacağın mahiyetinin devir ilişkisinden kaynaklandığının yazılı olduğu gibi icra takip dosyasındaki alacaklının davadaki davalı tarafından müvekkillerinin dava dilekçesindeki devir ilişkisinden alacağın kaynaklandığı konusundaki beyanlarına bir itirazlarının bulunmadığını belirterek, görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Elde ki dava davalı banka tarafından 2 adet keşidecisi ve avalisti davacılar ,lehdarı ... olan senetlere dayalı olarak Bakırköy ...İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlattığı takip ve senetler nedeniyle davacıların davalı bankaya borçlu olmadığına ilişkindir. Gerek icra takibinde gerekse elde ki dava da lehdar ... taraf bulunmamaktadır.Davada senedin lehdara veriliş sebebi olarak lehdara ait olmadığı sonradan ortaya çıkan işyerinin devri olduğu açıklanmıştır.Davacıların davalı banka ile bir kira ilişkisi içerisinde bulundukları iddia ve beyan edilmemiş olup mahkemenin davanın nitelendirilmesinde hataya düştüğü anlaşılmaktadır.Kıymetli Evrak TTK nun 645 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup ;
kıymetli evraka ilişkin davalar ticari dava niteliğindedir. Davanın tarafları arasında kira ilişkisi bulunmadığı açık olduğundan kambiyo senetlerine dayalı başlatılan takibe karşı açılan menfi tesbit davası Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gereken ticari dava niteliğinde bulunduğundan HMK 4.maddesi gereği sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.Mahkemenin davaya bakmakta görevli iken görevsizlik kararı vermesi HMK 353(1)a kapsamında olduğundan davacılar vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmüş,başvurusunun kabuluyle kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2017 Tarih 2016/1127 Esas 2017/33 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA;
"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"
İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan 35,90- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 11/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/255913 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi