6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sigortacının halefiyet yoluyla açtığı itirazın iptali davasında yetki

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/435 E. 2019/442 K. · · İlk derece: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Davacının nitelemesi: Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Sigortacının, sigortalısına yaptığı ödeme nedeniyle halefiyet ilkesi gereği açtığı rücu/itirazın iptali davasında yetkili mahkeme, sigortalının (zarar görenin) dava açabileceği genel veya özel yetkili yer mahkemesidir; icra takibinin yapıldığı yerin icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemiş olması, itirazın iptali davası için ayrı bir yetki kuralı oluşturmaz, zira İİK 72. maddedeki gibi itirazın iptali davasının takip yerinde açılabileceğine dair özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ele alınan sorunlar

Yetkili mahkemenin tespiti - halefiyet ilkesi gereği sigortacının sigortalısının yetkili mahkemesine bağlı olması → ret

İddia: Davacı vekili, itirazın iptali davalarında yetkili mahkemenin icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi olduğunu, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmediğinden icra dairesinin yetkili hale geldiğini, dolayısıyla icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğunu ileri sürerek yetkisizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 6. madde uyarınca genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK 16. madde uyarınca haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği yer dışında zararın meydana geldiği yer, gelme ihtimalinin bulunduğu yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. TTK 1472/1 madde ile sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer (halefiyet) ve sigortalının zarardan sorumlulara karşı dava hakkı, ödediği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Halefiyet ilkesi gereği sigortalı hangi yetkili icra müdürlüğünde takip yapabilecekse sigorta şirketi de aynı yetkili icra dairesinde takip yapabilir; aynı şekilde zarar gören hangi yer mahkemesinde davasını açabilecekse sigortacının da aynı yetkili mahkemede dava açması gerekir. Somut olayda sigortalının, davalının yerleşim yerinin ve akdin ifa yerinin Mersin olduğu; zarar görenin yerleşim yeri ve zararın meydana geldiği yerin de Mersin olduğu anlaşıldığından genel ve özel yetkili mahkeme Mersin mahkemeleridir. İtirazın iptali davalarında İİK 72. maddedeki gibi takibin yapıldığı yerde açılabileceğine ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır; itirazın iptali davası HMK'da mevcut genel veya özel yetkili yer mahkemelerinde açılabilir. İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmediğinden icra dairesinin yetkisi kesinleşmiş olsa da bu durum, itirazın iptali davası için ayrıca bir yetki kuralı yaratmaz. Bu nedenle davalının yetki itirazının kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sigortacının halefiyet yoluyla açtığı itirazın iptali davasında yetkili mahkemenin, icra takibinin yapıldığı yer değil, sigortalının/zarar görenin dava açabileceği genel veya özel yetkili yer mahkemesi olduğu ve İİK 72'deki gibi özel bir yetki düzenlemesinin itirazın iptali davasına uygulanamayacağı yönündeki tespit, benzer halefiyet temelli itirazın iptali davalarında yetki uyuşmazlıkları açısından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Sigortacının halefiyet yoluyla açtığı rücu/itirazın iptali davasında yetkili mahkeme, sigortalının/zarar görenin dava açabileceği genel yetkili (davalının yerleşim yeri) veya özel yetkili (zararın meydana geldiği yer/zarar görenin yerleşim yeri) mahkemedir; icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi, itirazın iptali davası için İİK 72'deki gibi özel bir yetki düzenlemesi bulunmadığından tek başına yetkili kılınamaz.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
halefiyet itirazın iptali yetkili mahkeme haksız fiil sigorta hukuku rücu

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 6HMK 16HMK 353(1)b-1HMK 353(1)-a · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1472/1 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/435

KARAR NO 2019/442

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/09/2018

NUMARASI 2017/1099 E.- 2018/930 K.

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/03/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından dava dışı ... Ltd. Şti.'ne ait emtia konteynırlarının Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, emtiaların liman sahasında tahliye edilerek davalıya ait alanda depolandığını ve burada yağış nedeniyle ıslanarak hasara uğradığını, hasarın davalının kusur ve sorumluluğu altında meydana geldiğini, 14.348,63- TL toplam zararın sigortalıya ödendiği ,sigortalıya ödenen bedelin rücuan tazmini için davalıya yapılan takibin haksız itiraza uğradığını, bu nedenle itirazın iptali, takibin devamı, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava dilekçesindeki delillerin ibraz edilmediğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının TTK'da yer alan ihbar yükümlülüğüne uymadığını, müvekkilinin adresinin Mersin olması nedeniyle Mersin Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olup, esasa yönelik ise meydana gelen sel felaketinin önlenmesinin mümkün olmadığını, mücbir sebep olup,meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağını belirterek haksız davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının icra dosyasına verdiği itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine itiraz etmeyip, cevap dilekçesinde mahkemenin yetkisine itiraz ettiğini, 6100 sayılı HMK 16. madde gereğince haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği, yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağı, ayrıca HMK 6. maddeye göre davalının yerleşim yeri mahkemesininde yetkili olduğu ; zarar görenin yerleşim yerinin ve zararın meydana geldiği yerin de Mersin olup, yetkili mahkemenin Mersin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili itirazın iptali davalarında yetkili mahkemenin icra takibinin yapıldığı, icra dairesinin bulunduğu yerdeki mahkeme olduğunu, icra takibinde, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmediğinden icra dairesinin yetkili hale geldiğini dolayısıyla icra takibinin yapıldığı yer mahkemesininde yetkili hale geldiğini bu nedenle hatalı ve eksik incelemeye dayalı yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, davalıdan rücuen tahsiline ilişkin takibe vaki itirazın iptali davasıdır.HMK 6.madde uyarınca ; genel yetkili mahkeme ,davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.HMK'nın 16. maddesinde; haksız fiilden doğan davalarda ise haksız fiilin işlendiği yer dışında zararın meydana geldiği yer, gelme ihtimalinin bulunduğu yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olarak kabul edilmiştir.TTK 1472/1. madde ile; sigortacının, sigorta tazminatı ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçtiği, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı var ise bu hak tazmin ettiği bedel kadar olup, sigortacıya intikal etmektedir.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış ise, sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Halefiyet bir kişinin hukuken diğerinin yerine geçmesi anlamına gelir.Halefiyet ilkesi gereği sigortalı hangi yetkili icra müdürlüğünde takip yapacak ise, sigorta şirketi de aynı yetkili icra dairesinde takip yapabilecektir. Aynı şekilde zarar gören hangi yer mahkemesinde davasını açacaksa, sigortacınında halefiyet gereği aynı yetkili mahkemede dava açması gerekmektedir.Somut olayda davadışı sigortalının taşımasını yaptığı emtianın deniz taşıması yoluyla Mersin limanına getirildiği ve liman sahasında bulunan davalıya ait depoda iken aşırı yağış nedeniyle meydana gelen sel baskınında zarar gördüğü,sigortalı ile davalı arasında saklama sözleşmesi bulunduğu ,sigortalının ,davalının yerleşim yerinin ve aynı zamanda akdin ifa yerinin de Mersin olduğu anlaşılmaktadır.Dosyada icra dairesinin yetkisine itiraz edilmeyerek icra dairesinin yetkisi kesinleşmiştir.İtirazın iptali davalarında İİK 72.maddede olduğu gibi takibin yapıldığı yerde açılabileceğine ilişkin özel bir düzenleme yapılmamıştır.İtirazın iptali davası HMK da mevcut genel veya özel yetkili yer mahkemelerinde açılabilecektir.

Yukarıda yazıldığı üzere ;genel ve özel yetkili mahkemenin Mersin mahkemeleri olduğu gerekçesiyle davalının yetki itirazının kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır.İcra takibinin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğunu ileri süren davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olmadığından davacı vekilinin hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 44,40- TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine ,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/03/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/254678 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.