Saklama sözleşmesinde para alacağı davasında yetkili mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/873 E. 2019/837 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiusul emsali
Gerekçe özeti
Karşılıklı edimler içeren bir sözleşmeden kaynaklanan davada, davacının talebi karşı tarafın para borcu edimine (ifasına) yönelikse ve taraflar arasında aksine bir anlaşma bulunmuyorsa, TBK 89. maddesi uyarınca para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceği kuralı işletilir; bu durumda HMK 10. maddesi gereğince alacaklının (davacının) ikametgahı mahkemesi de yetkili mahkemedir, yalnız davalının ikametgahı veya ifa yeri olarak gösterilen başka bir yer mahkemesi münhasır yetkili sayılamaz.
Ele alınan sorunlar
Saklama sözleşmesinden kaynaklanan para alacağı davasında yetkili mahkemenin tespiti → kabul
İddia: Davacı vekili, saklama sözleşmelerinde bir tarafın edimi saklama iken diğer tarafın ediminin para borcu olduğunu, davanın da bu para alacağının tahsiline ilişkin olduğunu, TBK 89/1 uyarınca müvekkilinin ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.
Gerekçe: HMK 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir; HMK 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin ifa yeri TBK 89. maddesine göre tespit edilir; buna göre borcun ifa yeri tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir, aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Somut olayda dava karşılıklı edimler içeren saklama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacının saklama edimine değil davalının ödeme edimine yönelik bir para alacağı talebi söz konusu olduğundan ve aksine anlaşma bulunmadığından, HMK 10 ve TBK 89 uyarınca davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkilidir; ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kararı yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Karşılıklı edim içeren saklama sözleşmelerinde, davanın konusu para alacağı ise ifa yerinin TBK 89 uyarınca alacaklının yerleşim yeri olacağı ve buna göre HMK 10 kapsamında alacaklının ikametgahı mahkemesinin de yetkili olacağı yönündeki tespit, benzer karşılıklı edimli sözleşme uyuşmazlıklarında yetki belirlemesi açısından yol gösterici niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Karşılıklı edim içeren sözleşmelerde davanın konusu para alacağı ise ve aksine anlaşma yoksa, TBK 89 uyarınca ifa yeri alacaklının yerleşim yeri olduğundan, HMK 10 gereği alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkilidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
saklama sözleşmesi↗ yetkili mahkeme↗ genel yetki↗ sözleşmeden doğan dava↗ ifa yeri↗ para borcu↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/873
KARAR NO 2019/837
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/10/2018
NUMARASI 2018/336 E.- 2018/959 K.
DAVA
Alacak (Saklama Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/06/2019
Mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, davalı şirkete ait emtianın müvekkiline ait depoda gümrük gözetimi altında tutulduğunu ve muhafaza edildiğini, ancak davalının emtianın depoda kaldığı döneme ilişkin ardiye ücretini ödemediği gibi imha ve tasfiye masraflarını da ödemediğini ileri sürerek toplam 15.655,12-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, yetki itirazında bulunduklarını, müvekkilinin adresinin ve akdin ifa yerinin Ankara olması nedeniyle Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca davacı iddia ve talebinin de haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalının adresinin Yenimahalle/Ankara olduğu,taraflar arasındaki saklama sözleşmesine konu malların saklandığı yerin de Ankara'da olduğu, dolayısıyla gerek HMK'nın 10.maddesi gereğince borcun ifa yeri itibarıyla, gerekse HMK’nın 6.maddesi gereği davalı şirketin adresi itibari ile yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, yasal sürede talep halinde dosyanın yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; saklama sözleşmelerinde bir tarafın edimi saklama iken, diğer tarafın edimini bir miktar para borcu olduğunu, davanın konusunun da bu akdi ilişkiden doğan para alacağının tahsiline ilişkin olduğunu ve buna göre TBK 89/1 m. uyarınca müvekkilinin ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.
GEREKÇE
Dava, saklama sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.Genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Öte yandan aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin ifa edileceği yer ise, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89.maddesine göre tespit edilmelidir. Buna göre borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir.Somut olaya gelince; dava karşılıklı edimler içeren saklama sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davacının saklama edimine yönelik değil, davalının ödeme edimine yönelik bir alacak talebi yani para alacağı talebi söz konusu olduğundan ve aksine anlaşma da söz konusu olmadığından, iş bu davada HMK 10.
ve TBK 89.maddeleri uyarınca davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Mahkemeleri de yetkili olup, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kararı yerinde görülmemiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile HMK’nun 353(1)a-3 maddesi uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/10/2018 Tarih 2018/336 Esas 2018/959 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; “Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE”İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 44,40- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.
20. 06.2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/252803 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi