6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan senede dayalı ihtiyati hacizde görev

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1961 E. 2019/1366 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan ve teminat senedi olduğu iddiasıyla ihtilaflı bir senede dayalı ihtiyati haciz talebinde, iddianın ileri sürülüş biçimi iş ilişkisinden kaynaklanan bir uyuşmazlığa işaret ediyorsa, ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir; görev kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme bunu re'sen inceleyebilir. Görevsizlik tespit edildiğinde mahkeme ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmeli, dosyayı görevli mahkemeye gönderemez. İtiraza, itiraz tarihinden sonra açılan esas davanın görüldüğü mahkeme tarafından değil, ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından bakılması gerekir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebini incelemede Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olup olmadığı → kabul

İddia: Muteriz vekili, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını, itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 258. maddesinde ihtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğuna ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığından, görev konusunda HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re'sen ya da itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. Somut olayda, ibraz olunan hizmet sözleşmesi ve SGK kayıtlarına göre taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunduğu, senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edildiği ve bu iddialarla iş mahkemesinde menfi tespit davası açıldığı, açılan menfi tespit davasından önce ihtiyati tedbir talebinin de iş mahkemesince incelenip karara bağlandığı anlaşılmaktadır. İddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında, ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati haciz kararına itirazın, senede ilişkin esas davanın görüldüğü mahkemeye gönderilerek incelenip incelenemeyeceği → ret

İddia: Muteriz vekili, esas davanın İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/126 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesini istemiştir.

Gerekçe: Menfi tespite ilişkin dava, ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından, itirazın ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir. Bu nedenle muteriz borçlu vekilinin itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/126 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Görevsizlik tespiti halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilip gönderilemeyeceği → kabul

Gerekçe: İhtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme, görevsiz olduğunu tespit ile birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir. İhtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilemez.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İşçi-işveren ilişkisinden doğan ve teminat senedi niteliği tartışmalı bir senede dayalı ihtiyati haciz talebinde, iddianın ileri sürülüş biçimine göre ticaret mahkemesinin görevli olmadığına ve görevsizlik tespitinde mahkemenin dosyayı görevli mahkemeye gönderemeyip kararı kaldırmakla yetinmesi gerektiğine ilişkin usuli ilke bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
İşçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan ve iddianın ileri sürülüş biçimi itibariyle iş ilişkisine dayanan uyuşmazlıklarda, senede dayalı olsa bile ihtiyati haciz talebini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz görev kamu düzeni re'sen inceleme menfi tespit davası ihtiyati tedbir

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258İİK 265İİK 72/3 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1961

KARAR NO 2019/1366

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/05/2019 (Ek Karar)

NUMARASI 2019/363 D. İş - 2019/367 K.

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 04/11/2019

İhtiyati hacze itirazın reddine yönelik olarak verilen ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; borçlu tarafından müvekkiline verilen 29/08/2017 tanzim, 20/02/2019 vade tarihli ve 110.000,- ABD Doları bedelli senet tanzim edildiğini, senedin vadesi geçtiği halde borçlu tarafından müvekkiline ödenmediğini ileri sürerek 110.000- USD alacağının tahsili için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin 2019/363 D. İş-2019/367 Karar sayılı ve 26/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararıyla, talep uygun görüldüğünden, 110.000- USD karşılığı 584.529- TL alacak için teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

Borçlu muteriz vekili; müvekkilinin kılavuz kaptan olup, alacaklı şirkette Deniz İş Kanunu'na bağlı olarak 06/09/2017 itibariyle çalışmaya başladığını, işe başlar iken baskı ile sonradan doldurulmaya müsait kambiyo senedi niteliğine haiz olmayan senet imzalattırıldığını, borçlunun 13/02/2019 tarihli ihtarname ile iş akdini sonlandıracağını bildirmesini takiben İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında icraya konu edildiğini, senedin tanzim tarihi ile işe başlama tarihinin aynı olduğunu, işverenin bu miktarda bir borç verdiğinin düşünülemeyeceğini, arabulucuya başvurduklarını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.

EK KARAR

İlk Derece Mahkemesince, davacının itirazlarının İİK 265. maddesinde sayılı itiraz sebeplerinden olmadığı, senedin sonradan doldurularak icraya konulduğu ve teminat senedi olduğu iddialarının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Muteriz vekili, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığı, itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verildiği belirterek esas davanın İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/126 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesini, dava sonuna kadar teminatın iade edilmemesine karar verilmesini istemiştir .

GEREKÇE

Dosyaya sunulan SGK hizmet döküm cetvellerinden senet tanzim tarihinden itibaren borçlunun alacaklının işyerinde SGK'lı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Muteriz vekilinin sunduğu karar örneğine göre İstanbul 11. İş Mahkemesi'nin 2019/2 D. İş-2019/4 karar sayılı dosyasında, senede ilişkin icra takip dosyasında yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için İİK nun 72/3 maddesi kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemi Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından incelenip karara bağlanmış ve senet tutarınca ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.'nun 258. maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.'nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. (Yargıtay 19 HD'nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli emsal kararı)Somut olayda ibraz olunan hizmet sözleşmesi, SGK kayıtlarına göre taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi bulunduğu, muteriz borçlu işçi tarafından takibe konu edilen senedin işe girişte teminat olarak alındığı iddiasıyla itiraz edildiği, bu iddialarla da İstanbul 5. İş Mahkemesinin 2019/126 esas sayılı dosyasında menfi tesbit davası açıldığı, açılan menfi tesbit davasından evvel ihtiyati tedbir talebininin de İst 11.

İş Mahkemesince incelenip karara bağlandığı anlaşılmaktadır. Somut olayda da iddianın ileri sürülüş biçimi gözönüne alındığında ihtiyati haciz istemini incelemeye Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığı anlaşılmaktadır. (Yargıtay 19. HD'nin 10/12/2015 tarih 2015/978 E-2015/10616 K, 2016/16912 E, 2017/7131 K. sayılı ve 19/10/2017 tarihli emsal kararı)Menfi tesbite ilişkin dava ihtiyati haciz kararına itiraz tarihinden daha sonraki bir tarihte açıldığından itirazın ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından incelenmesi gerekmektedir. Muteriz borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü İstanbul 5. İş Mahkemesi'nin 2019/126 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi yerinde bulunmamaktadır.

Öte yandan ihtiyati hacze itiraz edenin itirazını inceleyen mahkeme görevsiz olduğunu tesbit ile birlikte ihtiyati haciz kararını kaldırmakla yetinmelidir. İhtiyati haciz istemine dair dilekçeyi ayakta tutacak şekilde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine de karar verilemez. Buna göre ihtiyati haciz kararı veren Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsiz bulunması nedeniyle itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle kaldırılması gerekirken, itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, açıklanan nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle,İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunu KABULÜNE, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/363 D. İş-2019/367 Karar sayılı 24/05/2019 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın HMK.'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, "İhtiyati hacze itirazın KABULÜNE, 26/02/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının görevsizlik nedeniyle KALDIRILMASINA"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak 750-TL vekalet ücreti ve 89,70-TL yargı giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçluya ödenmesine.İstinaf yoluna başvuran borçlu tarafından yatırılan 44,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.

04/11/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/248476 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.