Tacir olmayan avalistin imzaladığı yetki sözleşmesinin geçerliliği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2000 E. 2019/1449 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Tacirler arasında akdedilen kredi sözleşmesinde ve bu sözleşmeye bağlı olarak verilen senetlerde yer alan yetki şartı, senedi müteselsil kefil/aval sıfatıyla imzalayan tarafın kendisinin tacir olmaması ile geçersiz hale gelmez; TTK 7 uyarınca ticari nitelikli bir iş dolayısıyla birlikte borç altına girenler arasındaki teselsül karinesi, borçlu ile kefiller ve kefiller arasındaki ilişkilerde de geçerli olduğundan, geçerli bir yetki şartı bulunması halinde bu şart tüm borçluları bağlar ve yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı, yetki itirazının kabulü ile kaldırılır.
Ele alınan sorunlar
Yetki sözleşmesinin tacir olmayan avalistleri bağlayıp bağlamadığı → kabul
İddia: İtiraz eden borçlu, yetki itirazının teselsül karinesi gereği kabulü gerekirken reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, sözleşmeyi imzalayan ortaklar tacir olmasa bile tacirler arasındaki yetki sözleşmesinin TTK 7. madde gereği teselsül karinesi sebebiyle ortakları da bağlayacağını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dayanak senetlerin kredi sözleşmesi nedeniyle verildiği hususunda ihtilaf yoktur; kredi sözleşmesinde ve senetlerde ihtilaf halinde İstanbul (Çağlayan) Mahkemelerinin yetkili kılındığı görülmektedir. Senetlerde avalist bulunan gerçek ve tüzel kişiler kredi sözleşmesini müteselsil kefil olarak imzalamışlardır. HMK 17 uyarınca tacirler aralarındaki uyuşmazlık için sözleşmeyle yetkili mahkeme belirleyebilir ve aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece bu mahkemede açılır. TTK 7 uyarınca iki veya daha fazla kişi ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla birlikte borç altına girerse, aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olur; bu hüküm ticari borçlara kefalette asıl borçlu ile kefil ve kefiller arasındaki ilişkilerde de geçerlidir. İtiraz eden müteselsil kefil ve aval veren bir limited şirket olup TTK 16(1) gereği tacir sıfatını haizdir; dayanak senetlerin borçlusu ve lehdarı da ticaret şirketidir. Senedi imzalayan bir kısım avalistlerin tacir olmaması, yetki sözleşmesini tümüyle hükümsüz hale getirmez. Senetlerde yazılı ve geçerli bir yetki koşulu bulunduğundan, ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının bu sebeple kaldırılması gerekirken yetki itirazının reddedilmiş olması yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yetki itirazının kabulü nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılması → kabul
Gerekçe: Yetki itirazının kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın ödeme nedeniyle kısmen kabulüne dair ek kararı yerinde görülmemiş; ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılması gerekmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tacir olmayan avalistin/kefilin, tacirler arasındaki sözleşmede yer alan yetki şartıyla TTK 7'deki teselsül karinesi nedeniyle bağlı olacağı yönündeki değerlendirme, benzer aval/kefalet ilişkilerinde yetki itirazlarının değerlendirilmesi açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Tacirler arasındaki bir sözleşmede kararlaştırılan yetki şartı, sözleşmeyi müteselsil kefil/aval sıfatıyla imzalayan tarafın kendisi tacir olmasa bile TTK 7'deki teselsül karinesi gereği onu da bağlar; senedin avalisti veya kefili konumundaki taraf yönünden de sözleşmede belirlenen mahkeme yetkilidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetki itirazı↗ yetki sözleşmesi↗ teselsül karinesi↗ aval↗ müteselsil kefalet↗ tacir sıfatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/2000
KARAR NO 2019/1449
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/05/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2019/256 D. İş- 2019/251 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/11/2019
İhtiyati hacze itirazın kısmen kabulü-kısmen reddine ilişkin ek kararın muteriz vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; herbiri 09.12.2016 düzenleme tarihli, İstanbul düzenleme yerli, 34.230- TL tutarlı ( 09.05.2017 - 09.03.2019 -her ayın 9.günü vadeli aylık) senetler nedeniyle toplam 787.290- TL borcun borçlularca ödenmediğini, alacaklının senetlerden doğan alacağının tahsili risk altında olup, borçluların adres değiştirme ve kaçma ihtimali bulunduğunu, apılacak icra takibi için, borçluların borca yetecek kadar tutarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, borçlu .... Ltd. Şti.nin keşideci; diğer borçluların ise avalist sıfatlarından dolayı senet bedellerinden sorumlu olduğu, senetlerin vadelerinin geçtiği, halen lehtar olan alacaklı elinde bulunmasının ödenmediğine karine olduğu,İİK nın 257. vd maddeleri gereğince talebin kabulüne,787.290- TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçluların, taşınır,taşınmaz mallarının,3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, %15 teminat alınmasına karar verilmiştir.
İTİRAZ
İtiraz eden ....ltd.şti vekili; senet borçlusu ....Ltd. Şti ile alacaklının 09/12/2016 tarihinde ... Kredi Sözleşmesi imzaladıkları 09/01/2017 tarihinden itibaren başlamak üzere taksit bedellerinin aylık 34.230- TL olarak belirlendiği , her taksit bedeli için borçlu ve kefillerden 09/12/2016 keşide tarihli, 34.230- TL bedelli senetler alındığını ve araçlar üzerine rehin tesis edildiğini, iş bu rehinler ile alacaklının alacağının teminat altına alındığı, İİK 257. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, ihtiyati haciz isteyebileceğini ,rehinle teminat altına alınan bir borç için ihtiyati haciz istenemeyeceğini,senetlerin kredi borçlusu tarafından ödendiğini, mahkemenin yetkisiz olduğunu,yetkili mahkemenin sözleşme ve senetlerde Çağlayan Adliyesi olarak belirlendiğini ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; ihtiyati hacze itirazın kısmen kabulüne; gerçekleşen 581.810-TL'lik ödeme nedeniyle 18/03/2019 tarihli kararla verilen ihtiyati haczin 581.810- TL için kaldırılmasına, ihtiyati haczin 205.480- TL üzerinden devamına, yetki sözleşmesinin tacirler tarafından imzalanmadığından geçerli olmadığı gerekçesiyle ödeme dışındaki itirazlar yönünden itirazların reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İtiraz eden borçlu ....ltd.şti;Yetki itirazının teselsül karinesi gereği kabulü gerekirken reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, sözleşmeyi imzalayan ortaklar tacir olmasa bile, tacirler arasındaki yetki sözleşmesinin 6102 Sayılı TTK'nun 7. maddesinde öngörülen teselsül karinesi sebebiyle ortakları da bağlayacağını, ihtiyati hacze konu alacağın rehinle teminat altına alındığını belirterek, ihtiyati hacze itirazın kısmen reddine dair kararın kaldırılarak, tümüyle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Somut olayda dayanak sentelerin 9.12.2016 tarihli VDF ağır vasıta kredi sözleşmesi nedeniyle verildiği hususunda ihtilaf olmayıp kredi sözleşmesinde ve senetlerde ihtilaf halinde İstanbul(Çağlayan)Mahkemeleri yetkili kılınmıştır.Senetlerde avalist bulunan gerçek ve tüzel kişiler kredi sözleşmesini müteselsil kefil olarak imzalamışlardır.HMK'nun 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir.
TTK'nın 7. Maddesine göre; iki veya daha fazla kişi, içlerinden yalnız biri veya hepsi için ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla, diğer bir kimseye karşı birlikte borç altına girerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olurlar... Ticari borçlara kefalet hâlinde, hem asıl borçlu ile kefil, hem de kefiller arasındaki ilişkilerde de birinci fıkra hükmü geçerli olur. İtiraz eden - müteselsil kefil ve aval veren bir limited şirket olup TTK 16(1) madde gereği tacir sıfatını haizdir.Dayanak senetlerin borçlusu ve lehdarı da ticaret şirketidir. Senedi imzalayan bir kısım avalistlerin tacir olmaması yetki sözleşmesini tümüyle hükümsüz hale getirmez.Senetlerde yazılı ve geçerli bir yetki koşulu nedeniyle ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının bu sebeble kaldırılması gerekirken yetki itirazı reddedilerek ihtiyati haciz kararına itirazın ödeme nedeniyle kısmen kabulune karar verilmesi yerinde görülmediğinden ,ihtiyati hacze itiraz eden ....ltd.şti vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Muteriz ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/256 D. İş Esas-2019/251 Karar sayılı 30/05/2019 tarihli ek kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati Hacze itirazın KABULÜNE, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/256 D. İş Esas-2019/251 Karar sayılı 18/03/2019 tarihli ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle KALDIRILMASINA"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;muterizin yaptığı 16-TL tebligat gideri ile 750-TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz isteyen alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlu ...ltd.şti.ne ödenmesine.42,40-TL istinaf yargı giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlu ....ltd.şti.ne ödenmesine.
İtiraz eden tarafından yatırılan 44,40- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-f maddesi uyarıca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 21/11/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/248129 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi