I · İstinaf kararı (12. HD) II · Yargıtay 11. HD → Onandı

Eksik harcın süresinde tamamlanmaması: davanın açılmamış sayılması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2218 E. 2019/1618 K. · 19.12.2019 · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalHak düşürücü süre

Mahkemenin nitelemesi: Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar

Davacının nitelemesi: Davanın Açılmamış Sayılması mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Dava değerinin dava dilekçesinde bildirilenden fazla tespit edilmesi halinde, noksan değer üzerinden peşin harcın kesin süre içinde tamamlanmaması dosyanın işlemden kaldırılması sonucunu doğurur; işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde harç eksikliği giderilerek dava yenilenmezse, dava kendiliğinden açılmamış sayılır.

Ele alınan sorunlar

Eksik peşin harcın kesin süre içinde tamamlanmaması ve davanın açılmamış sayılması → ret

İddia: Kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, peşin harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle verilen kararın hak arama özgürlüğünü kısıtladığı ileri sürülmüştür.

Gerekçe: 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamaz. Somut olayda dava değeri 2.416.493,20-TL olarak belirlenmiş, davacı tarafça yatırılması gereken 41.276,66-TL peşin harç yatırılmadığından davacıya bu eksikliği tamamlaması için iki haftalık kesin süre verilmiş ve aksi halde dosyanın işlemden kaldırılacağı ihtar edilmiştir. Davacı tarafça verilen sürede veya sonrasında harç eksikliği tamamlanmamış, bunun üzerine dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. İşlemden kaldırma ara kararı davacı vekiline tebliğ edilmiş olup, HMK 150/5. maddesi uyarınca işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Davacı tarafça yasal üç aylık sürede harç eksikliği tamamlanmadığından ve dava yenilenmediğinden, ilk derece mahkemesinin davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararında isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Dava değerinin sonradan yüksek tespit edilmesi üzerine verilen kesin sürede eksik harcın tamamlanmaması ve ardından üç aylık yenileme süresinin de geçirilmesi halinde davanın açılmamış sayılacağına ilişkin Harçlar Kanunu 30 ve HMK 150/5 uygulamasını somutlaştırması yönünden bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre: İşlemden kaldırılan davanın, işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde yenilenmemesi halinde, sürenin dolduğu gün itibarıyla dava açılmamış sayılır (HMK 150/5).

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
peşin harç↗ kesin süre↗ işlemden kaldırma↗ davanın açılmamış sayılması↗ dava değeri↗

Atıf yapılan mevzuat: 492 sayılı Harçlar Kanunu — 492 sayılı Harçlar Kanunu 30 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — 6100 sayılı HMK 150/5

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2218

KARAR NO 2019/1618

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/09/2019

NUMARASI 2018/1265 E.-2019/786 K.

DAVA

Sözleşmenin Feshi-Alacak-Menfi Tespit

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/12/2019

Davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında taşınmaz satış vaadi sözleşmesi akdedildiğini ve müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalıların sözleşme gereği edimlerini ifa etmediklerini, inşaatın fiilen durduğunu ileri sürerek sözleşmenin haklı nedenle feshine, müvekkilince yapılan toplam 556.493,20-TL ödemenin davalılardan tahsiline, toplam 26 adet senedin davanın devamı esasında ödenmesi halinde ödemelerin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili, müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.Davalı şirket vekili,davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, harca esas değer olarak 2.416.493,20-TL gösterilmesi üzerine 14/03/2019 tarihli duruşma ara kararının 5. maddesi gereğince eksik harcı tamamlaması için iki haftalık kesin süre verildiği, bu süreye rağmen eksik harcın tamamlanmadığı, bu nedenle 07/05/2019 tarihli ara karar ile Harçlar kanunu 30 ve HMK 150 madde gereğince dosyanın işlemden kaldırıldığı, davacı tarafça yasal süre içerisinde harcın tamamlanmadığı ve davanın yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, peşin harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle verilen kararın müvekkilinin hak arama özgürlüğünü kısıtladığını belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin haklı nedenle feshi, taşınmaz satış bedeli olarak ödenen tutarın iadesi, taşınmaz satış bedeli olarak verilen senetler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve senetlerin bedellerinin ödenmesi halinde ödenen tutarın iadesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30.m. “Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” şeklinde, 6100 sayılı HMK’nun 150/5.m.

“(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.”şeklinde düzenlenmiştir.Somut olaya döndüğümüzde, dava değerinin 2.416.493,20-TL olması ve davacı tarafça yatırılması gereken 41.276,66-TL peşin harcın yatırılmamış olması nedeniyle davacı tarafa eksik harcı yatırması için iki haftalık kesin süre verilmiş, aksi halde yukarıda anılan yasa hükümleri uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağı ihtar edilmiştir. Ne var ki davacı tarafça verilen sürede veya sonrasında harç eksikliği tamamlanmamış, ilk derece mahkemesinin 07.05.2019 tarihli ara kararı ile dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, söz konusu ara karar 13.05.2019 tarihinde davacı vekiline tebliğ edilmiş, ancak yasal 3 aylık sürede harç eksikliğinin tamamlanmamıştır.Bu durumda ilk derece mahkemesinin davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararında bir isabetsizlik görülmemiş olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın birer örneğinin taraflara tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 19/12/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/247278 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

Onandı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/4428 E. 2021/6864 K. · Onandı

Eksik peşin harcın süresinde tamamlanmaması nedeniyle davanın açılmamış sayılması

Gerekçe özeti

Dava değerine göre eksik peşin harcın iki haftalık kesin süre içinde tamamlanmaması halinde dosya işlemden kaldırılır; işlemden kaldırmadan sonra yasal üç aylık süre içinde de harç tamamlanıp dava yenilenmezse dava açılmamış sayılır.

Emsal değeri

Eksik peşin harcın kesin sürede ve sonrasındaki üç aylık yasal sürede tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılması bakımından emsal değer taşır.

Kavramlar: peşin harç noksanlığı kesin süre dosyanın işlemden kaldırılması davanın açılmamış sayılması yenileme süresi

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi 2020/4428 E. , 2021/6864 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12.HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 11.09.2019 tarih ve 2018/1265 E- 2019/786 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 19.12.2019 tarih ve 2019/2218 E- 2019/1618 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; taraflar arasında taşınmaz satış vaadi sözleşmesi akdedildiğini ve müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davalıların sözleşme gereği edimlerini ifa etmediklerini, inşaatın fiilen durduğunu ileri sürerek sözleşmenin haklı nedenle feshine, müvekkilince yapılan toplam 556.493,20 TL ödemenin davalılardan tahsiline, toplam 26 adet senedin davanın devamı esasında ödenmesi halinde ödemelerin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili,davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; harca esas değer olarak 2.416.493,20 TL gösterilmesi üzerine 14/03/2019 tarihli duruşma ara kararının 5. maddesi gereğince eksik harcı tamamlaması için iki haftalık kesin süre verildiği, bu süreye rağmen eksik harcın tamamlanmadığı, bu nedenle 07/05/2019 tarihli ara karar ile Harçlar kanunu 30. maddesi ve HMK 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırıldığı, davacı tarafça yasal süre içerisinde harcın tamamlanmadığı ve davanın yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesinde; dava değerinin 2.416.493,20 TL olması ve davacı tarafça yatırılması gereken 41.276,66 TL peşin harcın yatırılmamış olması nedeniyle mahkemece, davacı tarafa eksik harcı yatırması için iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde yukarıda anılan yasa hükümleri uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağı ihtar edildiği, davacı tarafça verilen sürede veya sonrasında harç eksikliği tamamlanmadığı, ilk derece mahkemesinin 07.05.2019 tarihli ara kararı ile dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, söz konusu ara karar 13.05.2019 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, ancak yasal 3 aylık sürede harç eksikliğinin tamamlanmadığından davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 06/12/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.