Hizmet akdi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/8364 E. 2016/7310 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hizmet akdi↗ hmk 115/3↗ temel ilişki↗ sözleşmeden doğan dava↗ dava şartı yokluğu↗ hizmet sözleşmesi↗ ifa↗ usulden reddi↗ görevsizlik kararı↗ tacir↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dosyanın İş Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine işbu mahkemeye gelmiş olduğu, davacının tacir olmadığı ve işçi alacaklarının tahsili amacıyla bu davayı açtığı, davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrası anlamında deniz taşıma işi yapmadığı turistik maksatla kullanılan özel yat olduğu anlaşıldığından davanın 854 sayılı Deniz İş Yasası kapsamında değerlendirilemeyeceği, davanın 4857 sayılı İş Yasası kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiği ve davacı ile davalılar arasındaki iddia edilen hizmet sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya 4857 ve 5521 sayılı Kanunların 1. maddeleri hükmü gereğince İş Mahkemeleri'nin görevli olacağı gerekçesiyle mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartı yokluğundan 6100 sayılı HMK'nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, ... İş Mahkemesi'nin 2014/285 esas sayılı dosyasında da görevsizlik kararı verilmiş olması nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için HMK 21ve 22 maddeleri uyarınca dosyanın Yargıtay'a gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, yabancı bayraklı gemi çalışanının hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Ancak; hizmetin ifa edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır. Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle görevsizlik kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/2860 E. 2010/9255 K.
Ortak:görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dosyanın İş Mahkemesince verilen «görevsizlik» kararı üzerine işbu mahkemeye gelmiş olduğu, davacının «tacir» olmadığı ve işçi alacaklarının tahsili amacıyla bu davayı açtığı, davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrası anlamında deniz taşıma işi yapmadığı turistik maksatla kullanılan özel yat olduğu anlaşıldığından davanın 854 sayılı Deniz İş Yasası kapsamında değerlendirilemeyeceği, davanın 4857 sayılı İş Yasası kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiği ve davacı ile davalılar arasındaki iddia edilen «hizmet sözleşmelerinden doğan» uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya 4857 ve 5521 sayılı Kanunların 1. maddeleri hükmü gereğince İş Mahkemeleri'nin «görevli» olacağı gerekçesiyle mahkemenin görevli olması ile ilgili dava «şartı yokluğundan» 6100 sayılı HMK'nun 115/2 maddesi uyarınca «usulden reddine», ...
Dava, yabancı bayraklı gemi çalışanının «hizmet sözleşmesinden» kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece İş Mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, yabancı bayrak taşıdığı konusunda ihtilaf bulunmayan gemide çalışan davalı miço’nun iş akdinden kaynaklanan davasının, 4857 sayılı İş Kanunu ve 854 sayı Deniz İş Kanunu kapsamında bulunmadığı değerlendirilerek davaya bakılması gerekirken, yazılı şekilde İş Mahkemesinin «görevli» olduğundan bahisle dava dilekçesinin görev yönünden reddi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi adamı · istirdat · taşıyan
Benzer bu karardaDava, yabancı bayrak «taşıyan» gemide iş akdiyle çalışan davalıya fazla ödendiği ileri sürülen ücretin «istirdadı» istemine ilişkindir.
Yasanın kapsamı ise, 1. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre Deniz İş Kanunu, Türk Bayrağı «taşıyan» gemilerdeki «gemi adamlarını» kapsamaktadır.
854 sayılı Deniz İş Kanununun 2. maddesinde tayfalar “«gemi adamı»” olarak nitelendirilmiş ve aynı yasanın 46. maddesi uyarınca, bu kanun kapsamına giren gemi adamlarının hizmet aktinden doğan davalarında, 5521 sayılı kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6539 E. 2016/7658 K.
Ortak:hizmet akdi · temel ilişki · hizmet sözleşmesi · ifa · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dosyanın İş Mahkemesince verilen «görevsizlik» kararı üzerine işbu mahkemeye gelmiş olduğu, davacının «tacir» olmadığı ve işçi alacaklarının tahsili amacıyla bu davayı açtığı, davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrası anlamında deniz taşıma işi yapmadığı turistik maksatla kullanılan özel yat olduğu anlaşıldığından davanın 854 sayılı Deniz İş Yasası kapsamında değerlendirilemeyeceği, davanın 4857 sayılı İş Yasası kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiği ve davacı ile davalılar arasındaki iddia edilen «hizmet sözleşmelerinden doğan» uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya 4857 ve 5521 sayılı Kanunların 1. maddeleri hükmü gereğince İş Mahkemeleri'nin «görevli» olacağı gerekçesiyle mahkemenin görevli olması ile ilgili dava «şartı yokluğundan» 6100 sayılı HMK'nun 115/2 maddesi uyarınca «usulden reddine», ...
Dava, yabancı bayraklı gemi çalışanının «hizmet sözleşmesinden» kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece İş Mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak; hizmetin «ifa» edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır.
Benzer bu karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Hizmetin «ifa» edildiği geminin, Türk bayraklı olmayıp yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir «hizmet akdi» ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı ...
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu, bu nedenle Deniz İş Kanunu'nun uygulanmayacağı, TTK'nın 4/1.a. ve 5. maddesi ile 6102 sayılı Kanun'un 2/1. ve 3. maddesi gereğince ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle HMK'nun 114/1-c ve 115. maddesi gereğince dava dilekçesinin reddine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari dava niteliği
Benzer bu karardaBu durumda, taraflar arasındaki «temel ilişki» hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümleri de «hizmet sözleşmesine» ilişkin hükümler olduğundan ve uyuşmazlıkta Asliye Hukuk Mahkemesi «görevli» bulunduğundan yargılamaya devamla hüküm tesisi gerekirken, uyuşmazlığın «ticari nitelikte» olduğu ve asliye ticaret mahkemesinin görevli bulunduğunun kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/15782 E. 2015/1033 K.
Ortak:usulden reddi · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dosyanın İş Mahkemesince verilen «görevsizlik» kararı üzerine işbu mahkemeye gelmiş olduğu, davacının «tacir» olmadığı ve işçi alacaklarının tahsili amacıyla bu davayı açtığı, davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrası anlamında deniz taşıma işi yapmadığı turistik maksatla kullanılan özel yat olduğu anlaşıldığından davanın 854 sayılı Deniz İş Yasası kapsamında değerlendirilemeyeceği, davanın 4857 sayılı İş Yasası kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiği ve davacı ile davalılar arasındaki iddia edilen «hizmet sözleşmelerinden doğan» uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya 4857 ve 5521 sayılı Kanunların 1. maddeleri hükmü gereğince İş Mahkemeleri'nin «görevli» olacağı gerekçesiyle mahkemenin görevli olması ile ilgili dava «şartı yokluğundan» 6100 sayılı HMK'nun 115/2 maddesi uyarınca «usulden reddine», ...
Dava, yabancı bayraklı gemi çalışanının «hizmet sözleşmesinden» kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece İş Mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… e, davanın açılmasından sonra 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 120/2 maddesi uyarınca davacı vekiline belirlenen gider avansını iki haftalık «kesin süre» içinde mahkeme veznesine yatırması için 06.10.2011 tarihli celsede süre verildiği, davacı vekilinin verilen sürede tespit edilen gider avansını yatırmadığı gerekçesiyle anılan yasanın 115. maddesi uyarınca davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Bu durumda mahkemece, Türk Bayraklı olduğu anlaşılan gemide çalışan davacının hizmet aktinden kaynaklanan davasının 4857 sayılı İş Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamında bulunduğu ve «görevli» mahkemenin iş mahkemeleri olduğu nazara alınmadan yazılı şekilde davaya bakılması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gemi adamı · kesin süre · taşıyan · kesin hüküm
Benzer bu kararda… e, davanın açılmasından sonra 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 120/2 maddesi uyarınca davacı vekiline belirlenen gider avansını iki haftalık «kesin süre» içinde mahkeme veznesine yatırması için 06.10.2011 tarihli celsede süre verildiği, davacı vekilinin verilen sürede tespit edilen gider avansını yatırmadığı gerekçesiyle anılan yasanın 115. maddesi uyarınca davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Deniz İş Kanunu'nun 1/1. maddesinde bu yasanın Türk Bayrağı'nı «taşıyan» gemi adamları hakkında uygulanacağı belirtilmiştir.
854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 2/B maddesine göre kaptanlar, zabit ve tayfalar «gemi adamı» sayılmış ve 66. maddesinde gemi adamlarıyla bunların işverenleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/8364 E. , 2016/7310 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01/12/2015 tarih ve 2015/841-2015/1012 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; davalı şirket ve davalının kendi nam ve hesabına yat, tekne gibi deniz araçlarını işlettiklerini, müvekkilinin önce ...'ın yanında sonra da sahibi ve yetkilisi olduğu şirketin bünyesinde 2004 yılından bugüne kadar gemi adamı, kaptan gibi sıfatlarla çalıştığını, işveren şirket tarafından Ocak ayı dahil 4 aydır maaş ödemelerinin eksik yapıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 50.00 TL kıdem tazminatı, 50.00 TL fazla çalışma ücreti, 50.00 UBGT ücreti ve 50.00 TL eksik maaş alacağı ücreti olmak üzere toplam 200.00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen en yüksek meblağ faizi işletilmek sureti ile tahsiline karar verilmesini ve müvekkilinin bugüne kadar çalıştığı Sea Comet adlı tekne üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davacı tarafın çalıştığını iddia ettiği geminin yabancı bayraklı bir gemi olduğunu, bu nedenle deniz ihtisas mahkemelerinin görevli olduğunu, olaya Deniz İş Kanunu'nun uygulanamayacağını, ayrıca davacı ile müvekkilleri arasında bir iş akdi de bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dosyanın İş Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine işbu mahkemeye gelmiş olduğu, davacının tacir olmadığı ve işçi alacaklarının tahsili amacıyla bu davayı açtığı, davacının çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin 1. fıkrası anlamında deniz taşıma işi yapmadığı turistik maksatla kullanılan özel yat olduğu anlaşıldığından davanın 854 sayılı Deniz İş Yasası kapsamında değerlendirilemeyeceği, davanın 4857 sayılı İş Yasası kapsamında kaldığının kabul edilmesi gerektiği ve davacı ile davalılar arasındaki iddia edilen hizmet sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya 4857 ve 5521 sayılı Kanunların 1.
maddeleri hükmü gereğince İş Mahkemeleri'nin görevli olacağı gerekçesiyle mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartı yokluğundan 6100 sayılı HMK'nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, ... İş Mahkemesi'nin 2014/285 esas sayılı dosyasında da görevsizlik kararı verilmiş olması nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için HMK 21ve 22 maddeleri uyarınca dosyanın Yargıtay'a gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, yabancı bayraklı gemi çalışanının hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece İş Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görev yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Ancak; hizmetin ifa edildiği geminin yabancı bayraklı olması nedeniyle uyuşmazlık, Türk bayraklı gemilerde bir hizmet akdi ile yapılan çalışmaları düzenleyen 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 1. maddesi kapsamı dışında kalmaktadır. Bu durumda mahkemece, taraflar arasındaki temel ilişkinin hizmet akdinden kaynaklanıp, uygulanacak hükümlerin de hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler olduğu, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen hususlardan da doğmadığı ve davacının alacaklarının BK hükümlerine göre tespiti gerektiği gözönüne alındığında davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerekmekle görevsizlik kararı vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19/09/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/239909800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz