CMR taşımasında adrese teslimde hasardan taşıyıcının sorumluluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1275 E. 2021/1669 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Rücuen tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesi (CMR) Kaynaklı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Taşıma
rücu (taşıma temelli)
Gerekçe özeti
CMR ile yapılan taşımada hasar ihbarının CMR m.30'da öngörülen süre içinde yapılmaması, hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğine ilişkin taşıyıcı lehine bir karine oluşturur. Ancak CMR taşıma senedinde belirtilen varma yerinden sonra malın nihai alıcı adresine kadar taşınması işini de üstlenen taşıyıcı, bu adrese teslim aşamasında bir hasar tespit edilmişse, senette teyit edilmeyen bu ek taşıma bölümünden de sorumlu tutulur; süresiz ihbar karinesi, senette gösterilen teslim noktasını aşan taşıma bölümündeki hasarı bertaraf etmez.
Ele alınan sorunlar
Hasar ihbarının CMR m.30 uyarınca süresinde yapılmaması ve ispat karinesi → kabul
İddia: Davalı, CMR Konvansiyonu 30/1. madde uyarınca hasarın teslim anında veya 7 gün içinde bildirilmediğini, hasar ihbarının süresinde yapılmadığını, bu nedenle yükün hasarsız teslim edildiğinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Sigortalı tarafça hasar ihbarı, teslim tarihinden sonra noter ihbarnamesi ile bildirilmiş olup CMR m.30 gereğince açık hasarın derhal davalıya bildirilmediği, hasar ihbarının yasal sürede yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, yükteki hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğine ilişkin olarak davalı lehine bir karine oluşmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Süresiz ihbar karinesine karşın adrese teslim taşımasında hasardan taşıyıcının sorumluluğu → ret
İddia: Davalı, emtianın hasarsız şekilde alıcısına teslim edildikten sonra ikinci bir taşıma işlemi gerçekleştirilmediğini, yapılmışsa bunun alıcı tarafından yapıldığını, tesliminden sonra meydana gelen hasardan sorumlu tutulamayacağını savunmuştur.
Gerekçe: Süresinde ihbar şartı sağlanmamış olsa da, sevk evrakında yer alan varma yeri ifadesi gözetilerek dosyaya sunulan CMR taşıma senedine göre varma yeri/yük tesliminin lojistik merkezi olarak yer aldığı, senede göre tam teslimin burada sona erdiği ve bu noktada hasar tespiti ile bildiriminin bulunmadığı görülmektedir. Ancak CMR taşıma senedi teyit etmese de, sonraki aşamada yükün alıcı adresine teslim edilmek üzere taşınması işi davalı tarafından üstlenilmiştir; adres tesliminde ise hasarın bulunduğu kabul edilmelidir. Lojistik merkezinden sonraki taşımada alıcı adresine teslimde davalı taşıma sürecini yürütmekle sorumlu olduğundan, davalının hasardan sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Hasar bedelinin miktarı ve halefiyet yoluyla rücu hakkı → ret
Gerekçe: CMR m.25 gereği hasar zararı hesabında, hasarın giderimi için yapılan tüm sarfiyat, emtia değeri aşılmamak şartı ile hasar zararı kabul edilmektedir. Dosya kapsamında sunulan fatura, çeki listesi, sevk irsaliyesi, gümrük ihracat beyannamesi, ATR gümrük dolaşım belgesi, CMR taşıma senedi, hasar fotoğrafları ve sigorta ekspertiz raporu ile teyit edilen zarar miktarı bilirkişi kurulu tarafından kadri maruf bulunmuştur. Davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu hasar bedelinin uygun ve kadri maruf olduğu, davacının sigortalısına ödediği hasar bedelini TTK'nun 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet hükümlerine göre davalı taşıyana rücu edebileceği anlaşılmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
CMR taşımalarında hasar ihbarının süresinde yapılmamasının taşıyıcı lehine oluşturduğu ispat karinesinin, taşıma senedinde belirtilen varma yerini aşan ve taşıyıcı tarafından üstlenilen ek/nihai adrese teslim aşamasındaki hasar sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermesi nedeniyle emsal değer taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR↗ hasar ihbarı↗ ispat karinesi↗ halefiyet↗ rücuen alacak↗ taşıyıcı sorumluluğu↗ adrese teslim↗ kadri maruf↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1275
KARAR NO 2021/1669
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/04/2019
NUMARASI 2018/428 Esas 2019/515 Karar
DAVA
Rücuen Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/11/2021
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili tarafından sigortalı ...Ltd. Şti.'ye ait emtianın nakliye rizikolarınna karşı emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, sigortalıya ait emtianın Türkiye-İngiltere araıs taşınması konusunda davalı ile sözleşme düzenlendiğini, emtianın davalının nezaretinde öncelikle ... plakalı, akabinde ise ... plakalı kamyona yüklendiğini, aracın 27/04/2017 tarihinde alıcı adresine vardığını, tahliye sırasında yapılan kontrolde emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiğini, emtianın dava dışı şirket tarafından tamir edilerek fatura düzenlendiğini, 24.750,44-TL hasarın 22/06/2017 tarihinde ödenerek sigortalının haklarına halef olunduğunu, taşıyıcının teslim aldığı emtiayı teslim edene kadar uğradığı hasar ve zayiinden sorumlu olduğunu ileri sürerek, 24.750,44-TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; hasarın müvekkili şirketin sorumluluğunda meydana gelmediğini, CMR Konvansiyonun 30/1.maddeye göre alıcı, taşımacı ile birlikte durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında, açıkça görülmediği hallerde 7 gün içinde durumu bildirmez ise yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde almış sayıldığını, açıkça görülmeyen ziya ve hasarlarda bildirimin yazılı olarak yapılacağını, teslim tarihi olan 27/04/2017 tarihinden itibaren süresinde hasar ihbarının yapılmadığı, ihbar tarihinin 08/05/2017 olduğu bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, teslim sırasında emtianın hasarlı olduğuna ilişkin CMR belgesine kayıt düşülmemesi nedeniyle, emtianın hasarsız şekilde teslim edildiğini kabulü gerektiğini ekspertiz raporunda da hasarın elleçleme (boşaltma, aktarma ve yükleme) sırasında olduğunu bildirildiğini bu halde de müvekkilinin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI
Ek bilirkişi raporunda yapılan tespite göre yükün CMR senedine göre teslim yeri olan Patersfıeld adresinde hasar bulunmadığı, buradan Aylesburry'ye taşıması sırasında hasarın meydana geldiği ve buradaki taşımanın başka bir kişi tarafından organize edildiğinin davalı tarafından savunulmaması karşısında alıcının adresine kadar ki taşımanın davalı tarafça yapıldığı kabul edilmesi gerektiği, bu durumda CMR'nin 17. madde gereğince taşıyıcının sorumlu olduğu ve dosya içerisinde bulunan yazışma ile yükün araç üzerinde hasarlı olarak teslim edildiği anlaşılmakla taşıyıcının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu,sınırlı sorumluluk ilkesi gereği ,üst sınır hasar tutarı 24.750,44- TL'den fazla olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; meydana geldiği iddia edilen hasarda müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, CMR Konvansiyonu'nun 30/1. Maddesi hükmüne göre, alıcı, taşımacı ile birlikte durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde (pazar günleri ve resmi tatil hariç) durumu taşıyıcıya bildirmeden malı tesellüm ederse, bu hususun onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde aldığına kanıt oluşturacağın, açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacağını, bilirkişi raporunda genel olarak hasarın müvekkili şirket tarafından yapılan taşıma esnasında meydana geldiğinin davacı tarafından ispat edilemediğinin belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından emtianın hasarsız bir şekilde alıcısına teslim edildikten sonra, ikinci bir taşıma işlemi gerçekleştirilmediğini, şayet ikinci bir taşıma işlemi yapıldı ise bu taşımanın alıcı tarafından yapıldığını, emtianın alıcıya tesliminden sonra meydana gelen hasardan da müvekkili şirketi sorumlu tutmanın hukuken mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı ... A.Ş. ile dava dışı satıcı ...Ltd. Şti. arasında imzalanan 18.04.2017 tarihli Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... soğuk su üretici cinsi 1.800 kg 1 kap emtianın, dava dışı alıcı ... Limited şirketine (Worminghall- Aylesburry/ İngiltere) davalı tarafından taşınması sırasında forklift darbesi ile hasarlanmasından dolayı rizikonun teslim tarihi 27.04.2017' de gerçekleşmesi sonucu davacı tarafından dava dışı sigortalı şirkete sigorta teminatı kapsamında hasar tamir bedeli olarak ödenen 24.750,44-TL hasar bedelinin 22.06.2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile TTK'nun 1472. maddesine göre taşıyıcı davalıya halefiyete dayanarak rücu edilmesi istemine ilişkindir.
Dava konusu taşımanın parsiyel- grupaj yüke ilişkin olduğu, taşıma aşamalarının (aktarmalar, yükleme, boşaltma ve sair elleçleme) taşıma sürecine dahil olduğu, davalının bu edimleri üstlendiği, 27/04/2017 günü alıcının deposuna boşaltılan yükün hasar kaydı şerhi olmaksızın alıcıya teslim edildiği, hasarın forklift darbesi sonucu ezilme nedeniyle oluştuğu, sigortalı tarafından Büyükçekmece ... Noterliğinin 08.05.2017 tarihli ... yevmiye numaralı ihbarname ile davalı şirkete hasar ihbarının bildirildiği, CMR m.
30. madde gereğince açık hasarın derhal davalıya bildirilmediği,hasar ihbarının yasal sürede yapılmadığı anlaşılmakla ispata dair yükteki hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğine ilişkin olarak davalı lehine karinenin oluştuğu anlaşılmaktadır. Somut olayda süresinde ihbar şartı sağlanmamış ise de; sevk evrakında yer alan varma yeri ifadesi gözetilerek dosyaya sunulan CMR taşıma senedine göre varma yeri/ yük tesliminin ... lojistik merkezi olarak yer aldığı, senede göre tam teslim ile burada sona eren taşımada hasar tespitinin ve bildiriminin bulunmadığı ancak her ne kadar CMR taşıma senedi teyit etmese de sonraki aşamada yükün ...- Aylesburry adresine teslim edilmek üzere taşınması işinin davalı tarafından üstlenildiği, adres tesliminde ise hasarın bulunduğu kabul edilmelidir.
... lojistik merkezinden sonrası taşımada ...- Aylesburry adresine teslimde davalı taşıma sürecini yürütmek ile sorumlu olduğundan davalının hasardan sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir. CMR m.25 gereği hasar zararı hesabında hasarın giderimi için yapılan tüm sarfiyat, emtia değeri aşılmamak şartı ile hasar zararı kabul edilmektedir.Dosya kapsamında 18.04.2017 tarihli 16.842,50 İngiliz Sterlini kıymetinde faturası, 1800 kg miktarını teyit eden çek listesi, yurtiçi taşımada sevk irsaliyesi, gümrük ihracat beyannamesi, ATR gümrük dolaşım belgesi, CMR taşıma senedi ve hasar fotoğrafları ile sigorta ekspertiz raporu ile teyit edilen 24.750,44-TL zarar miktarı bilirkişi kurulu tarafından kadri maruf bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle ;avacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu hasar bedelinin uygun ve kadrimaruf olduğu, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelini TTK'nun 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet hükümlerine göre davalı taşıyana rücu edebileceği, adrese teslim satış nedeniyle davalının sorumlu olduğu, davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.690,70-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 423-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.267,70-TL daha harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 44,00-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/11/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/233544 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi