6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Karayolu taşımasında tek taraflı kazada taşıyıcının sınırlı sorumluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1602 E. 2021/1935 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ Emsal

rücu (taşıma temelli)

Gerekçe özeti

Karayolu ile taşınan eşyanın tek taraflı trafik kazası sonucu hasara uğraması halinde, kaza taşıyıcının aracının kusurlu sürüşünden (hızlı seyir, direksiyon hakimiyetinin kaybı) kaynaklanıyorsa, yükleme/istifleme hatası olsa bile bu husus kusur değerlendirmesini değiştirmez; taşıyıcı TTK 875 ve 879 uyarınca sorumludur. Taşıyıcının zarara kasten veya pervasızca bir davranışla sebebiyet verdiği ispat edilmedikçe, asli kusurlu olması onun ağır kusurlu sayılmasını gerektirmez ve TTK 882'deki sınırlı sorumluluk ilkesi (brüt ağırlığın kilogram başına 8,33 SDR ile sınırlı) uygulanmaya devam eder. Hükmedilen tazminat bu sınırın altında kaldığı sürece sorumluluk sınırlamasının pratik bir etkisi olmaz.

Ele alınan sorunlar

Kazada davalı sürücünün kusuru ve istifleme hatasının etkisi → ret

İddia: Davalı vekili, kaza tespit tutanağının sürücü beyanı alınmadan ve hız araştırması yapılmadan düzenlendiğini, müvekkilinin sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, araçta teknik bozukluk olmadığını, yükleme/istiflemenin makine sahibi firma tarafından hatalı yapıldığını ve bu nedenle iş makinesinin kamyondan düştüğünü, kusuru bulunsa dahi iş sahibinin kusuru oranında indirime gidilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı sürücüsünün geceleyin meskun mahalde tek yönlü caddede aracının büyüklüğü, üzerindeki yük ve yol durumunu dikkate almadan hızlı seyrettiği, viraja yavaşlamadan girip direksiyon hakimiyetini kaybettiği, sola doğrultu değiştirip orta refüje çıkıp sürüklendiği, yalpalama nedeniyle üzerindeki iş makinesinin düştüğü ve aracın karşı şeride geçip çarpıp devrildiği tespit edilmiştir; bu tespit kaza tespit tutanağı ve ekspertiz raporuyla örtüşmektedir. Bu nedenle kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsü asli ve tam kusurludur. Taşıyıcı aracı sürüklenirken üzerinden düşmeseydi dahi araç devrildiğinde iş makinesi aynı şekilde düşeceğinden, istifleme hatası sonucu değiştirmez; davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

TTK 882 uyarınca taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun uygulanması ve hesaplanması → ret

Gerekçe: Taşıyıcı asli kusurlu olsa da, TTK'nın 886. maddesi kapsamında kasten veya pervasızca davranışla zarara sebebiyet verdiği ispatlanmadıkça ağır kusurlu olduğu kabul edilemez; bu nedenle taşıyıcının sorumluluğu bakımından TTK'nın 882. maddesindeki sınırlı sorumluluk ilkesi uygulanır. Dairece yapılan hesaplamada aracın ağırlığı 22.750 kg ve ilk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle SDR kuru esas alınarak (22.750 x 8,33 x SDR kuru) sorumluluk sınırı hesaplanmış, hükmedilen tazminat tutarının bu sorumluluk sınırının altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen değere itibar edilerek karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karayolu taşımasında meydana gelen tek taraflı kazalarda taşıyıcının kusur derecesinin (asli kusur/ağır kusur) TTK 882 ve 886 çerçevesinde nasıl değerlendirileceği ve sınırlı sorumluluk tutarının SDR bazlı hesaplanma yöntemi açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
halefiyet rücu taşıyıcının sorumluluğu sınırlı sorumluluk TTK 882 TTK 886 SDR (özel çekme hakkı) pert/total hasar asli kusur ağır kusur

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1472TTK 875TTK 879TTK 882TTK 886

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1602

KARAR NO 2021/1935

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/05/2019

NUMARASI 2018/123 Esas 2019/466 Karar

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/12/2021

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili tarafından leasing all risks poliçesi ile sigortalanan... marka paletli ekskavatör iş makinesinin davalıya ait ... plakalı araç ile taşınması esnasında sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana gelen tek taraflı kazada hasar gördüğünü, meydana gelen kazada davalı şirkete ait araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, müvekkili tarafından sigortalısına 03/11/2017 tarihinde 156.183,96-TL hasar bedeli ödendiğini, TTK'nın 1472. maddesine göre ödenen hasar bedelinin davalıdan talep edilebileceğini belirterek, 156.183,96-TL'nin ödeme tarihi olan 03/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; kaza sonucu düzenlenen 12/08/2017 tarihli kaza tespit tutanağında belirtilen kusuru kabul etmediklerini, tutanak tutulurken sürücünün beyanı alınmadan ve hız araştırması yapılmadığını,müvekkilinin sorumluluğunun ve kusurunun olmadığını, kazanın meydana geliş şekli ile aracın işletilmesi ve zarar arasında illiyet bağının bulunmadığını, kazanın müvekkilinin aracının teknik yetersizliğinden kaynaklanmadığını, kazanın meydana gelmesinde zarar görenin ağır kusurlu olduğunu, yükleme ve makinenin istiflenmesi işinin makine sahib... görevlileri tarafından hatalı olarak yapıldığını, iş makinesinin yeteri kadar sağlam bağlanmadığını, kazada sürücünün kastı veya kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; bilirkişi raporu ile de belirlendiği üzere kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü %100 kusurlu olup, iş makinesinin araca yüklenmesinde dava dışı sigortalının herhangi bir kusurunun olmadığı, iş makinesinin hasar görmesinin araca yanlış yüklenmesinden kaynaklı olmayıp davalıya ait aracın aşırı hız yapmasından kaynaklandığı,dolayısıyla davalının sorumluluktan kurtulmasının mümkün olamayacağı,bilirkişi raporunda bu durumun davalının TTK 882/1 maddesinde belirlenen hakkı kaybetme nedeni olarak kabul ettiği, makinenin pert/total kabul edilmesi gerektiği ve davacının ödediği tutarın tamamından davalının sorumlu olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; kaza tutanağı tutulurken sürücünün beyanı alınmadan ve hız araştırması yapılmadan değerlendirme yapıldığını, müvekkilinin sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirkete ait araçta teknik açıdan bir bozukluk veya eksiklik bulunmadığını, bu nedenle aracın işletilmesi ile zarar arasında illiyet bağı bulunmadığını, yükleme ve istifleme makine sahibi firma tarafından yapılmış olup, hatalı yükleme ve istifleme nedeniyle aracın kamyondan düştüğünü, bu nedenle müvekkili kusursuz olup, kusuru bulunsa dahi iş sahibinin kusuru oranında tazminatta indirime gidilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava;.. sigorta poliçesi ile sigortalı iş makinesinin yurt içi taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucunda hasara uğraması nedeniyle oluşan zararın rücuen tazmini istemine ilişkindir.TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir.Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. 6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan;

kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Diğer yandan sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Yine TTK'nın 882. maddesi hükmüne göre gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır.

Somut olayda; davacının sigortalısına ait iş makinesinin davalı taşıyıcıya ait araç ile taşınması esnasında, araç sürücüsünün neden olduğu tek taraflı trafik kazası sonucunda pert/total niteliğinde tamamen hasara uğradığı, iş makinesinin sovtaj bedeli ile %10 oranındaki muafiyet indirimi sonucunda davacı tarafından sigortalıya 03.11.2017 tarihinde 156.183,96-TL ödeme yapılmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davalı sürücüsünün geceleyin meskun mahalde tek yönlü caddede aracının büyüklüğü ve üzerindeki yük ile yolun durumunu dikkate almadan oldukça hızlı seyrettiği, viraja yaklaştığında yavaşlamadığı, aynı hızla viraja girip direksiyon hakimiyetini kaybettiği, sola doğrultu değiştirip orta refüj üzerine çıkıp sürüklendiği ve aracın sağa sola yalpalaması nedeniyle üzerindeki iş makinesinin düştüğü, aracın karşı şeride geçip bordür taşlarına ve elektrik direğine çarpıp devrilerek kazanın meydana geldiği, bu nedenle kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu tespit olay sonrası kollukça düzenlenen kaza tespit tutanağı ve ekspertiz raporu ile de örtüşmektedir. Diğer yandan taşıyıcı aracın sürüklenmesi sırasında araç üzerinden düşmeseydi dahi araç devrildiğinde aynı şekilde düşecek olmasından dolayı, istifleme hatası sonucu değiştirmeyecektir.Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değildir. Öte yandan zayi tek taraflı trafik kazası sonucu meydana gelmiş olsa da, taşıyıcı asli kusurlu ise de ağır kusurlu olduğu kabul edilemez.Bu nedenle taşıyıcının sorumluluğu bakımından TTK'nın 882. maddesindeki sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanması gerekmektedir. Bu kapsamda Dairemizce yapılan hesaplamada; aracın ağırlığı 22.750 kg ve ilk derece mahkemesi karar tarihi olan 07.05.2019 itibariyle SDR kuru 8.5285-TL olup, (22.750x8,33x8.5285) sorumluluk sınırı 1.616.214,71-TL olarak tespit edilmiş ise de, hükmedilen tazminat tutarı her durumda sorumluluk sınırının altında kalmaktadır.

Bu nedenle hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen değere itibar edilerek karar verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 10.668,92-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 2.667,23-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.001,69‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 13,50-TL posta masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.

23/12/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/232956 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.