CMR taşımasında hasardan sorumluluk ve sigortacı halefiyeti

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1755

KARAR NO 2022/186

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/03/2019

NUMARASI 2016/228 Esas 2019/203 Karar

DAVA

Rücuen Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/02/2022

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı ...A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi Abonman Sözleşmesi kapsamında dava dışı ...A.Ş. adına sigortalı 23 adet/kap 249.790- mt 16.936 kg çelik makara/bobin üstüne sarım metal şerit ve 2 adet/kap brüt 3.158 kg yatay istifli sac bant emtiasının davalı akdi taşıyan ...A.Ş. ve davalı fiili taşıyan ...A.Ş. sorumluluğunda Almanya'dan Türkiye'ye nakliyesi sırasında hasarlandığını, hasarın sürücünün katılımıyla tutanak altına alındığını, fotoğraflandığını ve 1 nolu taşıyıcıya hasar ihbarında bulunulduğunu, hasar ihbarı sonrasında yapılan hasar tespit ve ekspertiz çalışması neticesinde 11 adet/kap 10.300 mt net 709- kg işlenmiş çelik şerit ve 110.130- mt net 5.937- kg işlenmiş alüminyum şerit emtiasının (toplam brüt 8.503 kg) hasarlı olduğunun tespit edildiğini, 19.02.2015 tarih ...

numaralı emtia faturasındaki brim fiyatlardan hareketle hasar bedelinin 21.862,75-euro olarak tespit edildiğini, sigortalıya 02/12/2015 tarihinde 584,20-Euro sovtaj tenzili %10 poliçe ilave bedeli 2.127,85-Euro eklenmek suretiyle nihayetinde 23.406,40-euro karşılığı 65.975,61-TL ödeme yapıldığını, taşıyıcıların ödenen tazminatın %10 ilave bedelden sorumlu olmayıp hasarın 21.278,55-euro karşılığı 59.977,84-TL kısmından sınırlı sorumluluk limitini aşmamak üzere sorumlu olduklarını, müvekkilinin Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve T.T.K.’nın 1472 maddesinin amir hükmüne göre sigorta tazminatını ödediğinden sigortalısının haklarına halef olduğunu belirterek 59.977,84-TL sigorta tazminatının 02.12.2015 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili; davacı şirketin sigortalısı ...A.Ş tarafından yazılı hasar bildiriminin 18.05.2015 tarihinde yapıldığını, davacının ve sigortalısının ihbar sürelerine uymadığını, dava konusu malların 04.03.2015 tarihinde alıcısına teslim edildiğini, taşıma senedinde alıcı tarafından yazılmış bir “hasar kaydı" olmadığını, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının talebinin varsayımsal olduğunu, hasarın meydana geldiği zaman ve yer, hasarın meydana geliş biçimi, hasarın miktarı ve nasıl hesaplandığı ile ilgili herhangi bir delil ibraz edilmediğini, hasarın taşımadan kaynaklı olup olmadığının dahi tespit edilmediğini, CMR m.23/f.3 kapsamında hasar halinde tazminat miktarının eşyanın eksik brüt ağırlığının kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşamayacağını belirterek davanın usule ve esasa ilişkin nedenlerle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...A..Ş. vekili; sigortacının halefiyet ilkesinden kaynaklanan rücu davalarında sorumludan talep edilebilecek miktarın sigortacının ödediği bedel değil sigortalının gerçek zararı olacağını, bu zararın da sorumlunun kusuru oranında giderileceğini, sigortalının bir zararı meydana geldiğinde sigortacı tarafından bu zararın ne şekilde meydana geldiğinin, zararın gerçek büyüklüğünün ve teminat kapsamında kalıp kalmadığının araştırılması ve ödemeye ilişkin detayların somut bir şekilde ortaya konulması gerektiğini, davacı tarafça yapılan eksper incelemelerini ve tespit edilen bedelleri kabul etmediklerini, davacı tarafça hasarın ne şekilde olduğu ve miktarına ilişkin yeterince inceleme yapılmadığını, dosya içerinden CMR Sigortası Genel Şartlan gereğince avarya komiserine başvuru zorunluluğuna riayet edilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte kaza neticesinde meydana gelen hasarın ekspertiz raporunda belirtilenden çok daha düşük olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; hasarın geçerli bir sigorta poliçesi kapsamında ve poliçe süresi içerisinde teminat kapsamındaki rizikolardan olduğu, sözleşme uyarınca davalıların oluşan hasardan müteselsilen sorumlu oldukları, ödenen bedelin hesaplanan hasar tutarından fazla olmadığı, ayrıca CMR hükümleri uyarınca hesaplanacak üst sınır tazminatın, belirlenen tazminattan daha yüksek olması nedeni ile sınırlı sorumluluk uygulamasına gidilmesine gerek görülmediği, davacının sigortalısına ödediği hasar bedelini halefiyet ilkeleri gereğince davalıdan tahsilini talep etme hakkı bulunduğu, davalıların hasarın tamamından ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu oldukları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...A.Ş. vekili; müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğine dair bir delil de bulunmadığını, bilirkişi raporunda hasarlı malların bir kısmının satıldığı bir kısmının ise kullanılması nedeniyle hasar miktarının belirlenmesinin olanaksız olduğunun belirtildiğini, hasarlı olan ruloların tamamen zayi olmayıp hurda olarak nitelendirilebileceğini, fakat bu yönde bir değerlendirme yapılmadığını, hesaplanan sovtaj tutarının düşük olduğunu,müvekkiline gönderilen bir ödeme ihtarı bulunmadığı halde ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kök ve ek rapora karşı itirazlar dikkate alınmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; nakliyat emtia sigortası kapsamında taşınan emtianın hasar görmesi nedeniyle oluşan zararın rücuen tazmini istemine ilişkindir. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Somut olayda; davacının sigortalısı ...A.Ş firmasının, Almanya'da bulunan ... firmasından 23 kap toplam 249.790 metre (Brüt:

16. 936 kg., Net:

13. 026 kg) çelik makara/bobin üzerine sarılı Metal Şerit, 2 adet/kap toplam brüt 3.158 kg Net:

2. 998 kg yatay istifli saç bantı toplam 74.834,10 Euro bedelle ... Almanya teslimi mal satın almıştır. Bahse konu emtia davacı sigorta şirketine 01/01/2015- 01/01/2016 tarihleri arası geçerli olan ... no.lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi Abonman Sözleşmesi kapsamında 87.334,10-Euro bedelle sigortalanmıştır. Akdi taşıyanın ...A.Ş. Fiili taşıyanın ise ...A.Ş. olduğu emtianın sigortalıya teslimi sırasında 04/03/2015 tarihinde hasarlı olduğu tespit edilmiş ve ... - ... plaka sayılı araç sürücüsüne tutanak imzalatılmıştır. Davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalı ...A.Ş.'ye 2.12.2015 tarihinde 65.975,61 TL hasar bedeli ödenmiş olup, davacı dava dışı sigortalı tarafından ibra edilerek her türlü talep ve dava hakkı davacıya devir ve temlik edilmiştir.

CMR'nin 17. maddesine göre; taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan yüke has bir kusurdan yahutta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşımacı sorumlu tutulamaz. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıttan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata veya ihmallerinden dolayı sorumludur. Somut olayda, dava dışı sigortalının, Almanya'da bulunan firmadan EXW şekli ile satın aldığı emtianın Türkiye'ye nakliyesi davalı akdi taşıyan ...A.Ş.

ve fiili taşıyan ...A.Ş. tarafından üstlenilmiştir. CMR 17 maddesi gereğince taşımacı, yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Emtialarda meydana gelen hasarın sigortalı taşıtanın hatası veya ihmalinden, taşıtanın verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahutta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geldiğine dair bir delil bulunmamaktadır. Yükün cinsine göre istifleme yapılmadan; emtianın payanda, halat ve benzeri gerdirmelerle sabitlenmeden sevk edilmesi nedeniyle meydana gelen zarardan davalı taşıyıcının sorumlu olmadığı savunmaları doğru görülmemiştir. Bu nedenle mahkemece hasardan davalıların sorumlu tutulmasına bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Emtia üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen ekspertiz raporunda 18 makara emtianın üretimde kullanılabileceği tespit edilmiştir. Buna karşılık üretimde sorun yaratacağı tespit edilen 3 makara emtia ile başlangıçta darbe hasarlı olduğu tespit edilen 22 makara emtianın sovtaj bedeli hesaplanmıştır. Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporlarında hasarlı olduğu tespit edilen ürünlerle ilgili yapılan işlemin doğru olduğu, sovtaj değerinin de kadri marufunda bulunduğu belirtilmiştir. Yine hasar bedeli CMR m.23 ve 25 hükümleri dikkate alınarak belirlenmiş olup, sigortalıya ödenen % 10 bedel artışı düşülmek suretiyle poliçedeki kur üzerinden 21.278,55-Euro karşılığı 59.977,84-TL üzerinden hasar bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Diğer taraftan hasarlanan malın ağırlığı dikkate alınarak yapılan üst sınır hesabına göre gerçek zarar sorumluluk sınırının altında kalmaktadır. CMR m.27'ye göre faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten başlar. Böyle bir istekte bulunulmamış ise, tahakkuk dava açıldığı tarihten itibaren yapılır. Somut olayda dava dışı sigortalı tarafından davalı ...'ye 06/03/2015 tarihinde yazılı hasar bildiriminde bulunulduğu anlaşıldığından mahkemece talep gibi 02/12/2015 tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 4.097,08-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 1.024,40-‬TL harcın mahsubu ile bakiye 3.072,68‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/02/2022