Sigortalının ağır kusuru: güvenlik firmasının sorumluluğu ve halefiyet
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1946 E. 2022/277 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Sigortalının, sözleşmeyle güvenlik hizmeti alsa da kendi denetim ve önlem yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle ağır kusurlu bulunması halinde, güvenlik firmasının kusuru tali kusur olarak değerlendirilebilir ve kusur oranı buna göre paylaştırılır. Özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinde, güvenlik hizmetinin eksik veya yetersiz sunulduğu iddiasına dayalı zarar taleplerinin teminat dışında tutulduğu bir hükmün bulunması halinde, hırsızlık gibi hizmetin yetersizliğine dayalı olaylardan kaynaklanan zararlar teminat kapsamı dışında kalır. Yargılama sırasında vekilin istifa etmesi, temsil ettiği tarafın davayı kazanması halinde o taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine engel oluşturmaz.
Ele alınan sorunlar
Güvenlik firmasının kusur oranı (tam kusur mu, tali kusur mu) → ret
İddia: Davacı vekili, hırsızlık olayında güvenlik görevlisinin ihmalinin tali kusur değil tam ve asli kusur olduğunu, bu nedenle davalı güvenlik şirketine tali kusur atfedilemeyeceğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Sözleşme gereğince malzemelerin çift kilitli depolarda muhafaza edilmesi gerekirken deponun tek ve çürümüş kilitle korunduğu, alarm sisteminin çalışmadığı, şantiye girişinde bariyer bulunmadığı, aracın bekçi kabini yanından geçmesine rağmen güvenlik görevlisi tarafından fark edilip takip edilmediği ve sözleşmeye göre bulunması gereken iki güvenlik görevlisinden sadece birinin görevde olduğu tespit edilmiş, davalı güvenlik personelinin kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Ancak sözleşme gereği denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen, çift kilit altında bulunması gereken depoda yeterli önlem almayan ve şantiye girişine bariyer sistemi kurmayan sigortalı iş ortaklığının da ağır kusurlu olduğu belirlenmiştir. Sözleşme ve işin doğası gereği uzman taraf güvenlik firması olsa da somut olayda sigortalının ağır kusurlu olduğu tespit edildiğinden, sigortalının %70, güvenlik firmasının %30 oranında kusurlu olduğuna ilişkin bilirkişi raporu esas alınarak verilen karar isabetlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Zorunlu mali sorumluluk sigortacısının (davalı sigorta şirketinin) sorumluluğu → ret
İddia: Davacı vekili, düzenlenen sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu olması gereken sigorta şirketi yönünden davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Güvenlik firmasının özel güvenlik görevlilerinin görevlerini yerine getirirken üçüncü şahıslara verecekleri zararlar, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile teminat altına alınmıştır. Poliçenin teminat dışında kalan haller başlıklı kısmının 3. maddesinde, zarara sebebiyet veren bir olay sonucunda sağlanan özel güvenlik hizmetinin eksik veya yetersiz olduğu iddiasıyla sigorta ettirene yöneltilebilecek zarar ve ziyan talepleri teminat dışında tutulmuştur. Somut olayda uyuşmazlık, güvenlik hizmetinin eksik/yetersiz sunulmasına dayalı hırsızlık eylemine ilişkin olduğundan, oluşan zarar poliçe şartları gereğince sigorta teminatı kapsamı dışındadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Vekilin istifa etmesinin davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine etkisi → ret
İddia: Davacı vekili, davalı güvenlik şirketinin vekillerinin yargılama sırasında istifa etmesine rağmen bu davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Yargılama sırasında vekille temsil edilen davalının vekillerinin sonradan istifa etmiş olmaları, davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine engel değildir. Bu nedenle kendisini temsil eden vekili sonradan istifa eden davalı lehine avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın iki yönü emsal değeri taşımaktadır: (1) sigortalının kendi sözleşmesel önlem yükümlülüklerini yerine getirmemesinin, güvenlik firmasının kusur oranını azaltıcı biçimde değerlendirilmesi; (2) özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçelerindeki 'hizmetin eksik/yetersiz olduğu iddiasına dayalı zarar taleplerinin teminat dışı' klozunun hırsızlık olaylarına da uygulanması.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
halefiyet↗ rücu↗ sigorta teminatı↗ özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası↗ müterafik kusur↗ vekalet ücreti↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/1946
KARAR NO 2022/277
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/04/2019
NUMARASI 2015/1419 Esas - 2019/357 Karar
DAVA
Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/02/2022
Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirkete All Risk Poliçe ile sigortalı ... Gayrimenkul iş ortaklığına ait ... Kule inşaatı şantiyesinde 22.11.2014 tarihinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle, müvekkilinin sigortalısına 31.484,92-TL ödeme yaparak sigortalının haklarına halef olduğunu, sigortalı ile davalı ... Güvenlik arasında imzalanan 29.11.2013 tarihli özel güvenlik sözleşmesi gereğince anılan yerin güvenliğinden davalının sorumlu olduğunu, davalı ... Sigorta'nın ise bu davalının sorumluluk sigortacısı olduğunu, hırsızlık olayında davalı çalışanlarının tam kusurlu olduğunu, ödenen 31.484-TL tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
1- Davalı ... Güvenlik vekili; müvekkili ile sigortalı iş ortaklığı arasında danışmanlık sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmede müvekkili şirketin anılan şantiye güvenliğinin sağlanması noktasında sorumluluk üstlenmediğini, müvekkiline danışmanlık sözleşmesini aşan bir sorumluluk atfedilemeyeceğini, olayın yaşandığı şantiyenin her tarafı açık bir şantiye alanı olup fiziken güvenliğinin sağlanmasının mümkün olan kapalı bir yer olmadığını,somut olayda müvekkilinin kusur ve hukuka aykırı bir eyleminin yahut sözleşmeye aykırı bir eyleminin bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2- Davalı ... Sigorta vekili; özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamının, özel güvenlik görevlilerinin görevlerini ifa ederken üçüncü şahıslara verecekleri zararların teminat altına alındığını, davaya konu olayın özel güvenlik görevlisinin görevini yerine getirirken meydana gelen bir zararın teminat altına alınmadığını,sigorta poliçesinde "zarara sebebiyet veren bir olay sonucunda, sağlanan özel güvenlik hizmetinin eksik veya yetersiz olduğu iddiasıyla sigorta ettirene yöneltilebilecek zarar ve ziyan taleplerinin" teminat dışında tutulduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; hırsızlık olayının meydana geldiği yere araçla sokak tarafından giriş-çıkış yerinin bir adet olduğu, gece vaktinde şantiye girişinde özel güvenlik görevlisi olarak bir kişinin bulunduğu, olayda elektrik işleri taşeronunun 2. bodrum katında bulunan elektrik kablolarının çalındığı, inşaat sahasının etrafının kısmen çevrili olduğu, güvenliğinden 7/24 esasıyla ... Güvenlik firması görevlilerinin sorumlu olduğu, hırsızlık fiilini gerçekleştirenlerin,güvenlik kulübesi yanından plakası belirlenemeyen araçla gelerek saat 07:05 sıralarında şantiyeye giriş yaptıkları,saat 07:27 sıralarında çıkış yaptıkları, araç plakasının ve içinde bulunan şahısların tespit edilemediği, sözleşmedeki yükümlülüklerin sigortalı tarafından yerine getirilmediği , olayda tarafların müşterek sorumluluklarının bulunduğu,olayın görevlinin ihmalinden kaynaklandığı,olayın meydana gelmesinde davacı sigortalısının % 70 oranında, davalı ...
Güvenlik Sistemleri'nin ise % 30 oranında kusurlu olduğu, davalı ... (...) Sigorta tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin teminat dışında kalan haller başlıklı 3. maddesi ile sigorta genel şartlarının A.5.c maddesi gereği teminat dışı olduğu gerekçesiyle, davalı sigorta aleyhine açılan davanın reddi ile davalı ... Güvenlik aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davacı vekili; sigortalı işyerinde meydana gelen hırsızlık olayında görevini ihmal eden, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen güvenlik görevlisinin kusurunun tali kusur olmayıp tam ve asli kusurlu olduğunu, bu nedenle davalı ... Güvenlik şirketine tali kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca diğer davalı ... Sigortanın, düzenlediği sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu olmasına rağmen bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davalı ... Güvenlik vekillerinin vekillik görevlerinden istifa etmesine rağmen bu davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, inşaat all risks sigorta poliçesi ile sigortalı inşaat şantiyesinde meydana gelen hırsızlık sonucu sigortalıya ödenen zarar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Somut olayda; davacı tarafından sigortalanan dava dışı ... Gayrimenkul iş ortaklığına ait Kuriş Kule inşaatı şantiyesinde kilit altında bulunan depodaki elektrik malzemelerinin, 22.11.2014 tarihinde şantiye sahasına araç ile gelen kişilerce çalındığı, davacı sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz sonucunda sigortalıya 31.484,92-TL ödeme yapıldığı, sigortalı iş ortaklığı tarafından düzenlenen ibraname doğrultusunda davacı sigorta şirketinin sigortalısının haklarına halef olduğu anlaşılmaktadır.
Dava dışı sigortalı iş ortaklığı ile davalı ... Güvenlik arasında imzalanan sözleşme ile sigortalının şantiyesinin koruma ve güvenlik hizmetleri davalı ... Güvenlik tarafından üstlenilmiştir. Sözleşme gereğince inşaat alanındaki malzemelerin, üzerinde çift kilit bulunan depolarda muhafazası gerekirken olayın meydana geldiği deponun tek kilit ile korunduğu, kilidin de eski ve çürümüş vaziyette olduğu, depoda bulunan alarm sisteminin çalışmadığı, aracın giriş yaptığı şantiye girişinde bariyer tertibatının bulunmadığı, hırsızlık için gelen aracın bekçi kabininin yanından giriş yapmasına rağmen güvenlik görevlisi tarafından görülmediği ve takip edilmediği, sözleşme gereği aynı anda iki güvenlik görevlisi bulundurulması gerekirken olay sırasında bir güvenlik görevlisi bulunduğu, olayın meydana gelmesinde gerekli özen ve dikkati göstermeyen davalı ...
Güvenlik personelinin kusurlu olduğu, ancak sözleşme gereği denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen, çift kilit altında bulunması gereken depoda yeterli önlemi almayan, şantiye girişine bariyer sistemi kurmayan sigortalı iş ortaklığının da ağır kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla sözleşme ve işin doğası gereği uzman taraf davalı ... Güvenlik olsa da somut olay bakımından davacının sigortalısının ağır kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle mahkemece davacının sigortalısının %70, davalı ... Güvenlik'in %30 oranında kusurlu oldukları yönündeki bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi isabetli olup, davacı vekilinin, olayda davalı güvenlik firmasının tam kusurlu olduğu yönündeki istinaf gerekçesi sebebi görülmemiştir.
Davalı ... Güvenlik firmasının özel güvenlik görevlilerinin görevlerini yerine getirirken üçüncü şahıslara verecekleri zararlar, diğer davalı ... Sigorta tarafından düzenlenen özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile teminat altına alınmıştır. Anılan sigorta poliçesinin teminat dışında kalan haller başlıklı kısımının 3. maddesinde ise "zarara sebebiyet veren bir olay sonucunda, sağlanan özel güvenlik hizmetinin eksik veya yetersiz olduğu iddiasıyla sigorta ettirene yöneltilebilecek zarar ve ziyan talepleri" teminat dışında tutulmuştur. Somut olayda ise uyuşmazlık konusu hırsızlık eylemine dayalı olup, oluşan zarar poliçe şartları gereğince sigorta teminatı kapsamı dışındadır.
Bu nedenle mahkemece davalı ... Sigorta aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi isabetsizlik görülmemiştir. Diğer yandan davada davalı ... Güvenlik vekille temsil edilmiş olup, yargılama sırasında davalının vekilleri 21.09.2017 tarihli dilekçe ile vekillik görevinden istifa etmişlerdir. Yargılama sırasında vekille temsil edilen davalının vekillerinin sonradan istifa etmiş olmaları ise davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine engel değildir. Bu nedenle kendisini temsil eden vekili sonradan istifa eden davalı ... Güvenlik lehine avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/02/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/231903 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi