Ticari satımda ayıp ihbar süresine uyulmaması nedeniyle ret
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2208 E. 2022/591 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Gizli Ayıp mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Ticari satımlarda, tarafların her ikisinin de tacir olması halinde, satılanda bulunan ve olağan objektif inceleme/incelettirme ile teslim tarihinde tespit edilebilecek nitelikteki bir ayıp açık ayıp sayılır; alıcı TTK 23 uyarınca malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde inceleme veya incelettirme yükümlülüğünü yerine getirmezse satıcıya başvuru hakkını kaybeder.
Ele alınan sorunlar
Ayıbın açık/gizli ayıp niteliği ve ihbar süresine uyulup uyulmadığı → ret
İddia: Davacı, TBK 223. maddenin uygulanması gerektiğini, ayıbın gizli ayıp olduğunu, mahkemenin bu hususu araştırmadığını, bilirkişi raporunun davanın esasıyla ilgili olmadığını ve ayıbın araç kendisindeyken oluşmasının kullanılmaması nedeniyle mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 23/1-c uyarınca malın ayıbı teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde, açıkça belli değilse 8 gün içinde inceleyip veya incelettirip satıcıya ihbar etmekle yükümlüdür. TBK 223 uyarınca da alıcı, satılanı olağan gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunmadıkça, teslim aldıktan sonra imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve ayıbı uygun sürede bildirmekle yükümlüdür; ihmal halinde satılan kabul edilmiş sayılır. Somut olayda davacının aracı 16/03/2018'de satın aldığı, üçüncü kişiye 25/06/2018'de sattığı, aracın o gün trafiğe çıkarıldığında arıza verdiği ve 29/06/2018 tarihli tespitte motor blokunun çatlak olduğunun belirlendiği sabittir. Bu ayıp, satış tarihinde eğer mevcutsa olağan objektif gözden geçirme/inceleme/incelettirme ile tespit edilebilecek nitelikte olup açık ayıp niteliğindedir. Taraflar tacir olduğundan TTK 23/c uyarınca davacının aracı 8 gün içinde inceleme veya incelettirme yükümlülüğü bulunmakta olup bu yükümlülük yerine getirilmemiştir; bu nedenle davacı satıcıya başvuru hakkını kaybetmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Tanık dinlenmemesine ilişkin istinaf nedeni → ret
İddia: Davacı, tanıklarının dinlenmediğini ve itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacının muayene ve ihbar yükümlülüğünün, aracın üçüncü kişiye satışı söz konusu olunca yerine getirildiği ve bu suretle davalı satıcıya başvuru hakkının kaybedildiği anlaşıldığından, tanık dinlenmemesine yönelik istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tacirler arası ticari satımda, olağan inceleme ile teslim anında tespit edilebilecek ayıbın açık ayıp sayılacağı ve TTK 23'teki 8 günlük inceleme/ihbar süresine uyulmamasının satıcıya başvuru hakkının kaybına yol açacağı yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
açık ayıp↗ gizli ayıp↗ ihbar yükümlülüğü↗ ticari satım↗ TTK 23↗ TBK 223↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA N 2019/2208
KARAR NO 2022/591
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/04/2022
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin 2009 model ford marka tankeri 16/03/2018 tarihinde davalı şirketten satın aldığını, aracın müvekkil şirketin çalışanları tarafından incelendiğini, arızanın ancak kullanmakla ortaya çıkan bir arıza olduğunu,aracın muayenesi yaptırılmaması sebebiyle trafikten çekme belgesi bulunur vaziyette müvekkiline satıldığını, aracın 25/06/2018 tarihinde 3. kişiye satıldığını, trafiğe çıktığı gün arızalandığını, arızanın onarıldığını, tamirat bedelinin müvekkili tarafından karşılandığını,gizli ayıbın tespitinden sonra müvekkilinin uğradığı zararın davalıdan talep etiğini,davalının ödeme yapmadığını ileri sürerek davalının başlatılan icra takibine itiraz ettiğini beyanla, itirazın iptali ile %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; ihale sürecinde katılımcılara satılacak araçların incelenmesi ve incelettirilmesi için gerekli zaman tanındığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü olduğunu, satışın 16/03/2018 tarihinde yapıldığını, davalının aylar sonra gerçekleşen bir arıza için müvekkiline sorumluluk yüklemeye çalıştığını,aracın satışı ile arızanın ihbarı arasındaki geçen sürede davacının haklarının zaman aşımına uğradığını, davacının kendi kullanımı ile alakalı arızanın müvekkili üzerine yıkılmaya çalışıldığını,davacının aracı süresi nde inceleme yükümlülüğünü yerine getirmediğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının davalıdan satın aldığı aracı 25/06/2018 tarihinde dava dışı 3. kişiye sattığı, aynı gün aracın arıza verdiği, ayıbın gizli ayıp olduğunun illiyet kurulamamakla ispatlanamadığı, 16/03/2018 tarihinde aracın satın alınmasından itibaren TTK.
23. maddesine uygun 2 günlük ve 8 günlük sürelerde ayıba ilişkin ihbarda bulunmadığı gerekçesi ile davacının davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili;olayda TBKnun 223.maddenin uygulanması gerektiğini,mahkemenin gizli ayıp olup olmadığı hususunu araştırmadığını, tanıklarının dinlenmediğini,bilirkişi raporunun davanın esasıyla ilgili olmadığını,itirazlarının dikkate alınmadığını, raporda bildirilen ayıbın araç müvekkilinin elindeyken oluşmasının kullanmamaları nedeniyle fiilen mümkün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak yeniden karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.
Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Eldeki davada davacı, gizli ayıbın varlığı iddiası ile onarım masraflarını davalıdan talep etmektedir. Davacının tanker cinsi aracı 16/03/2018 tarihinde davalıdan satın aldığı, davacı tarafından dava dışı üçüncü kişiye aracın 25/06/2018 satışının yapıldığı sabittir. Davacı tarafından aracın hiç kullanılmadığı, aracın üçüncü kişiye satıldığı gün yola/ trafiğe çıktığında kullanım ile arıza verdiği, 29/06/2018 tarihli yetkili servis tarafından motor blokunun çatlak olduğunun tespitinin yapıldığı, motor bloku değişimi için toplam 17.600-TL ödendiği, ayıbın gizli ayıp olduğu bu nedenle davalı- satıcı tarafından karşılanması gerektiği iddia olunmuştur.
Davacının yaptırdığı 29/06/2018 tarihli hasar tespiti ile mahkemede bilirkişi tarafından 27.02.2019 tarihinde yapılan tespitte, aracın ''motor blokunun çatlak olduğu''belirlenmiştir.Bu husus, satış tarihinde eğer mevcutsa olağan objektif gözden geçirme/ inceleme/ incelettirme ile tespiti mümkün bulunmaktadır.Davacı- alıcının, davalı- satıcıdan aracı satın aldığı tarihte inceleme yükümlülüğü bulunmaktadır.Varlığı ileri sürülen ayıp,açık ayıp niteliğindedir.Her iki taraf tacir olduğundan somut olayda TTK nun 23.c.maddesi uyarınca davacı 8 gün içinde aracı incelemek veya incelettirmekle yükümlü olup ,bu yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından davalı satıcıya başvuru hakkını kaybettiği anlaşılmaktadır.Aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Davacının muayene ve ihbar yükümlülüğünü aracın davacı tarafından 3.kişiye satışı sözkonusu olunca yaptırıldığı,davalı satıcıya başvuru hakkını kaybettiği anlaşılmakla ,tanık dinlenmediğine yönelik istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir. İlk derece mahkemesince bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin hükme yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TL daha harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/04/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/230689 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi