6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Açık ayıpta 2 günlük ihbar süresine uyulmaması nedeniyle hak kaybı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1301 E. 2022/651 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süre

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satımAyıba karşı tekeffül

Gerekçe özeti

Bir kişinin ticari amaçla araç alım satımı yaptığı vergi kayıtları ve satış geçmişiyle sabitse, aldığı araç için tüketici sıfatıyla hareket ettiği kabul edilmez ve uyuşmazlıkta ticaret mahkemesi görevlidir. Ayrıca, satın alınan malın ayıbı olağan bir inceleme veya incelettirme ile tespit edilebilecek nitelikteyse bu ayıp açık ayıp sayılır; alıcı, TTK m.23/1-c uyarınca ayıbı öğrendiği andan itibaren 2 gün içinde satıcıya ihbarda bulunmazsa, ayıba dayalı haklarını (onarım bedeli talebi dahil) kaybeder.

Ele alınan sorunlar

Görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olup olmadığı → ret

İddia: Davacı, tüketici konumunda olduğundan görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu, ticaret mahkemesinin görevsiz olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacının davadan evvelki tarihlerde oto alım satım işi yaptığına dair vergi dairesi kayıtları bulunduğu, 31/03/2013 tarihinden sonra dava konusu araç da dahil olmak üzere 7 adet araç sattığı, aracı şahsi kullanımdan ziyade mesleki amaçla aldığı ve tüketici olarak hareket etmediği anlaşıldığından, davacının göreve yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı (açık ayıp – TTK 23/1-c süresi) → ret

İddia: Davacı, motordaki arızanın anlaşılabilmesi için motor aksamının tamamının çıkarılması gerektiğini, alım sırasında ayıbı anlamasının mümkün olmadığını, dolayısıyla ayıbın gizli olduğunu ve bilirkişi raporuna göre süresinde ihbarda bulunulduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: TTK m.23/1-c gereğince malın ayıbı teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir; açıkça belli değilse 8 gün içinde inceleme/incelettirme ve ihbar yükümlülüğü doğar. TBK m.223'e göre de alıcı, satılanı olağan akışa göre gözden geçirmek ve ayıp gördüğünde uygun süre içinde bildirmek zorundadır; olağan gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak ayıplarda bu kural uygulanmaz, ancak sonradan anlaşılan ayıp da hemen bildirilmelidir. Davacının 03/11/2015 tarihinde aracı hasarlı olarak satın aldığı, 10/11/2015 tarihinde motorun yatak sardığına dair eksper raporu düzenlendiği, 27/11/2015'te delil tespiti yaptırıldığı, 10/12/2015 tarihli ihtarla ayıp ihbarında bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bilirkişi incelemesinde, ayıbın krank miline bağlı biyel kolunun motor blokunu patlatarak kırılıp dışarı çıkmasından kaynaklandığı, alım sırasında mevcut olan bu ayıbın çıplak gözle fark edilmemesinin mümkün olmadığı, ancak objektif gözden geçirme ve incelettirme ile tespitinin mümkün bulunduğu belirlenmiştir. Bu nitelikteki ayıp açık ayıp sayılır ve alıcının satın aldığı tarihte inceleme/incelettirme yükümlülüğü bulunmaktadır. 10/11/2015 tarihli ekspertiz raporuyla ayıptan haberdar olunduğu halde TTK m.23/1-c'deki 2 günlük ihbar süresi içinde ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğinden, davacı davalı satıcıya başvuru hakkını kaybetmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararda, motor arızası gibi teknik bir kusurun objektif inceleme/incelettirme ile tespit edilebilir olması halinde açık ayıp sayılacağı ve TTK m.23/1-c'deki 2 günlük ihbar süresine uyulmamasının satıcıya başvuru hakkını düşüreceği yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme yapılmıştır; ayrıca araç alım satımı yapan kişinin aynı türden bir araç satın almasının tüketici işlemi sayılmayacağına ilişkin tespit de emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Ticari amaçla (mesleki amaçla) araç alım satımı yapan ve tüketici sıfatıyla hareket etmeyen kişinin ayıplı mal alacağı davasında Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir; Tüketici Mahkemesi görevli değildir.
Hak düşürücü süre
TTK m.23/1-c uyarınca, malın ayıbı teslim sırasında açıkça belli ise alıcı bu durumu 2 gün içinde satıcıya ihbar etmelidir; bu süre içinde ihbar yapılmazsa alıcı satıcıya başvuru hakkını kaybeder.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
açık ayıp gizli ayıp ihbar yükümlülüğü hak düşürücü süre tacir tüketici işlemi görev itirazı

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 23/1-c · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 223

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1301

KARAR NO 2022/651

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/01/2019

NUMARASI 2017/465 Esas - 2019/33 Karar

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/04/2022

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalının www...com isimli web sayfasında yayınladığı ilana dayalı olarak 03/11/2015 tarihinde davalıdan ... Marka, 2004 model, ... tipi otomobil satın aldığını, ilanda aracın elektrik tesisatının yanık olduğu belirtilmiş ise de, satın alındıktan sonra yapılan detaylı muayenede bundan başka bir çok hasarların da olduğunun tespit edildiğini, Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/43 D. İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırılarak gizli ayıbın tespit edildiğini belirterek fazlaya dair hakların saklı kalmak üzere onarım bedeli 25.700 -TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili firmanın hasarlı ve pert olmuş araçları genellikle tamircilere ya da otomobil parçası satan firmalara sattığını, satılan araçlara ilişkin herhangi bir vaatte bulunmadıklarını, alıcının aracı mevcut durumu ile beğenerek satın aldığını, kaldı ki davacının araç alım satım işi ile uğraşıyor olması gözetilerek araçtaki ayıpların ilk muayene ile ortaya çıkacak türden ayıplar olması nedeniyle kanundaki hak düşürücü sürenin geçtiğini, tespit dosyasında aracın ayıplı olduğu sonucuna ulaşılmış ise de taraflar arasında ayıbın ihtilaf konusu olmadığını, ayıbın gizli olmadığını, kaldı ki bu ayıplar nedeniyle piyasa rayicinin çok altında bir fiyata aracın satıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Ayıp konusunda TTK m. 23 ve TBK m. 223 uyarınca hak düşürücü sürelerin geçtiği ve davacının dava konusu araçtaki ayıpları bilmediğini basiretli tacir olarak ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili tüketici konumunda olduğundan görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğunu, davalının ilanda aracın "Elektrik Tesisatı Yanık" diye açıklama yaptığını, detaylı bakımda başka hasarların olduğunun tespit edildiğini, bilirkişi incelemesi sonucunda gizli ayıbın varlığının tespit edildiğini, aracın motorundaki arızanın ekstra 27.500-TL masraf doğurduğunu, motordaki arızanın anlaşılabilmesi için motor aksamının tamamının çıkarılması gerektiği,alım sırasında davacının arızayı anlamasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporuna göre motor blok patlamasının kablo yanığından önce oluştuğunu belirterek kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, satılan malın ayıplı olduğu iddiası ile onarım bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili; tüketici işlemi bulunduğu, ticaret mahkemesinin görevsiz olduğu ileri sürülmekte ise de, davacının davadan evvelki tarihlerde oto alım satım işi yaptığına dair vergi dairesi kayıtları bulunduğu gibi 31/03/2013 tarihinden sonra da dava konusu araç da olmak üzere 7 adet araç sattığı, aracı şahsi kullanımdan ziyade mesleki amaçla aldığı,tüketici olarak hareket etmediği anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin göreve yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı,satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

Davacının 03/11/2015 tarihinde aracı hasarlı olarak davalıdan satın aldığı, 10/11/2015 tarihinde aracın motorun yatak sardığına dair eksper raporu düzenlendiği, 27/11/2015 tarihinde araç üzerinde delil tespiti yaptırıldığı, 10/12/2015 tarihli ihtar ile davalıya ayıp ihbarında bulunularak onarım bedelinin talep edildiği, 11/02/2016 tarihinde bilirkişi raporunun tebliği talebinde bulunduğu, 12/02/2016 tarihinde davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde, araçtaki ayıbın, krank miline bağlı biyel kolunun motor blokunu patlatarak, kırılarak dışarı çıkmasından kaynaklandığı, aracın alımı sırasında mevcut olan ayıbın çıplak gözle fark edilmemesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

Bahse konu ayıbın objektif gözden geçirme ve incelettirme ile tespiti mümkün bulunmaktadır. Davacı- alıcının,aracı satın aldığı tarihte inceleme ve incelettirme yükümlülüğü bulunmaktadır. Varlığı ileri sürülen ayıp, açık ayıp niteliğindedir. 10/11/2015 tarihli ekspertiz raporu sunulmuş ise de TTK m.23/1-c maddesi gereği 2 gün içinde ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle davacı, davalı satıcıya başvuru hakkını kaybetmiştir. Açıklanan nedenlerle,davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcının peşin yatırılan 440- TL’den mahsubu ile 359,3‬-TL fazla harcın talep halinde davacıya iadesine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 28/04/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/230253 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.