Teminat mektubunun hükümsüzlüğü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/3458 E. 2016/3930 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
banka teminat mektubu↗ hükümsüzlüğün tespiti↗ teminat mektubu↗ vekâlet ücreti↗ pasif husumet yokluğu↗ olumsuz oy↗ garantörlük↗ pasif husumet↗ komisyon↗ husumet yokluğu↗ yargılama gideri↗ teminat↗ husumet↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davacının 1989 yılında Irak'ta yapımını üstlendikleri ... projesi için sözleşme imzalandığı, bu proje için nakit kaynak ihtiyacı doğduğundan teminat mektubu kullanıldığı, ... 'a başvuruda bulunularak 1.200.000 ve 680.000 Dinarlık iki adet teminat mektubunun kullanılacak kredinin teminatı olarak davalı ...'ne verildiği, ancak proje hayata geçirilmeden çıkan Körfez krizi nedeni ile projenin tamamlanamadığı, teminat mektuplarının bankaya verildiği ancak teminat mektupları süreli olmakla teminat ve hizmet vasfını kaybettiği, teminat mektuplarının devre komisyonunun son bulması ile iadelerinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davaya konu iki adet teminat mektubunun hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Kararı, ... vekili, katılma yoluyla davacı vekili, .... (...) vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dava konusu garanti mektuplarının içeriğinde 818 sayılı Borçlar Kanununun 110/2 nci maddesi gereği mektuplarda belirtilen sürelerin sonuna kadar başvuru yapılmadığı takdirde hükümsüz olacaklarına dair bir hükme yer verilmemiş olması nedeniyle mahkemece davalı ....'nin verdiği kontrgarantilerin sürelerinin sona erdiği gerekçesiyle hükümsüz kaldıklarının kabulü doğru değilse de dava konusu kontgarantilerin sürelerinin dolmasından itibaren 10 yıllık sürelerin de dava tarihi itibariyle dolmuş bulunmasına ve davalılar .... ile ...'ın yargılamanın ilk celsesine katılarak davayı kabul etmemiş olmaları sebebiyle aleyhlerine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmolunmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar .... vekili ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacı dava dilekçesinde 04.08.1989 tarihli ... ve ... sayılı olup davalı .... tarafından davalı ...'a hitaben düzenlenen kontrgarantilerin hükümsüzlüklerinin tespitini istemiş olmasına ve dava konusu edilen bu kontrgarantilerin hükümsüzlüğü istemli davanın muhataplarının .... ve ... olmasına göre davalı ...'e bu davada husumet düşmez. Bu durumda, davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
3- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı dava dilekçesinde, dava konusu kontgarantilerin hükümsüzlüğünün tespiti isteminin yanında, tespit anına kadar geçecek süre içinde tahakkuk edebilecek banka teminat mektubu devre komisyonlarının da davalılara tahmilini istemiş, mahkemece teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne karar verildiği halde devre komisyonları ile ilgili talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm tesis edilmemesi doğru olmamış, kararın bu yönden de bozulmasını gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/1268 E. 2011/5206 K.
Ortak:teminat mektubu · teminat
İncelediğiniz karardaMahkemece, davacının 1989 yılında Irak'ta yapımını üstlendikleri ... projesi için sözleşme imzalandığı, bu proje için nakit kaynak ihtiyacı doğduğundan «teminat mektubu» kullanıldığı, ... 'a başvuruda bulunularak 1.200.000 ve 680.000 Dinarlık iki adet teminat mektubunun kullanılacak kredinin teminatı olarak davalı ...'ne verildiği, ancak proje hayata geçirilmeden çıkan Körfez krizi nedeni ile projenin tamamlanamadığı, teminat mektuplarının bankaya verildiği ancak teminat mektupları süreli olmakla teminat ve hizmet vasfını kaybettiği, teminat mektuplarının devre «komisyonunun» «son» bulması ile iadelerinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davaya konu iki adet teminat mektubunun hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.
3- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı dava dilekçesinde, dava konusu kontgarantilerin «hükümsüzlüğünün tespiti» isteminin yanında, tespit anına kadar geçecek süre içinde tahakkuk edebilecek «banka teminat mektubu» devre «komisyonlarının» da davalılara tahmilini istemiş, mahkemece teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne karar verildiği halde devre komisyonları ile ilgili talep hakkında olumlu ya da «olumsuz» bir hüküm tesis edilmemesi doğru olmamış, kararın bu yönden de bozulmasını gerektirmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, bir bankanın müşterisi lehine «teminat mektubu» vermesi için diğer bir bankadan kontrgaranti alması halinde, sadece kontrgaranti veren bankanın kredilendirilip onun talebi üzerine teminat mektubunun verildiği ve teminat mektubu veren bankanın «lehdara» «rücu hakkının» bulunduğu, davacı banka tarafından Tügsaş A.Ş. lehine verilen teminat mektubunun vadesinin 30.04.1998 tarihine kadar uzatıldığı, lehdarın 27.04.1998 tarihinde ve süresinde tazmin talebinde bulunduğu halde davacının talebi reddettiği, davacı banka aleyhine açılan dava sonucunda teminat mektubu bedelinin faiziyle birlikte ödenmesine karar verildiği, davacının kendi «kusuru» ile aleyhine dava açılmasına sebep olduğundan ödediği faiz ve «yargılama giderleri» için davalıya rücu edemeyeceği, davacı tarafından alınan kontrgarantinin, bankanın mektup bedelini tazmin etmesi halinde rücu hakkı sağlamaya yönelik oldu, bankanı …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:lehdar · rücu hakkı · yargılama giderleri · rücu · kusur
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, bir bankanın müşterisi lehine «teminat mektubu» vermesi için diğer bir bankadan kontrgaranti alması halinde, sadece kontrgaranti veren bankanın kredilendirilip onun talebi üzerine teminat mektubunun verildiği ve teminat mektubu veren bankanın «lehdara» «rücu hakkının» bulunduğu, davacı banka tarafından Tügsaş A.Ş. lehine verilen teminat mektubunun vadesinin 30.04.1998 tarihine kadar uzatıldığı, lehdarın 27.04.1998 tarihinde ve süresinde tazmin talebinde bulunduğu halde davacının talebi reddettiği, davacı banka aleyhine açılan dava sonucunda teminat mektubu bedelinin faiziyle birlikte ödenmesine karar verildiği, davacının kendi «kusuru» ile aleyhine dava açılmasına sebep olduğundan ödediği faiz ve «yargılama giderleri» için davalıya rücu edemeyeceği, davacı tarafından alınan kontrgarantinin, bankanın mektup bedelini tazmin etmesi halinde rücu hakkı sağlamaya yönelik oldu, bankanı …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16685 E. 2015/11819 K.
Ortak:banka teminat mektubu · teminat mektubu · garantörlük · teminat
İncelediğiniz kararda3- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı dava dilekçesinde, dava konusu kontgarantilerin «hükümsüzlüğünün tespiti» isteminin yanında, tespit anına kadar geçecek süre içinde tahakkuk edebilecek «banka teminat mektubu» devre «komisyonlarının» da davalılara tahmilini istemiş, mahkemece teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne karar verildiği halde devre komisyonları ile ilgili talep hakkında olumlu ya da «olumsuz» bir hüküm tesis edilmemesi doğru olmamış, kararın bu yönden de bozulmasını gerektirmiştir.
Mahkemece, davacının 1989 yılında Irak'ta yapımını üstlendikleri ... projesi için sözleşme imzalandığı, bu proje için nakit kaynak ihtiyacı doğduğundan «teminat mektubu» kullanıldığı, ... 'a başvuruda bulunularak 1.200.000 ve 680.000 Dinarlık iki adet teminat mektubunun kullanılacak kredinin teminatı olarak davalı ...'ne verildiği, ancak proje hayata geçirilmeden çıkan Körfez krizi nedeni ile projenin tamamlanamadığı, teminat mektuplarının bankaya verildiği ancak teminat mektupları süreli olmakla teminat ve hizmet vasfını kaybettiği, teminat mektuplarının devre «komisyonunun» «son» bulması ile iadelerinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davaya konu iki adet teminat mektubunun hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.
… ki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dava konusu «garanti» mektuplarının içeriğinde 818 sayılı Borçlar Kanununun 110/2 nci maddesi gereği mektuplarda belirtilen sürelerin sonuna kadar başvuru yapılmadığı takdirde hükümsüz olacaklarına dair bir hükme yer verilmemiş olması nedeniyle mahkemece davalı ....'nin verdiği kontrgarantilerin sürelerinin sona erdiği gerekçesiyle hükümsüz kaldıklarının kabulü doğru değilse de dava konusu kontgarantilerin sürelerinin dolmasından itibaren 10 yıllık sürelerin de dava tarihi itibariyle dolmuş bulunmasına ve davalılar .... ile ...'ın yargılamanın ilk celsesine katılarak davayı kabul etmemiş olmaları sebebiyle aleyhlerine «yargılama gideri» ve vekâlet ücretine hükmolunmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar .... vekili ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekm …
Benzer bu karardaMuhatap, «lehtar» ve «garanti» eden olmak üzere bünyesinde üçlü bir ilişki içeren «teminat mektubu», (doktrinde tartışmalar mevcut olmakla birlikte) esas olarak «üçüncü kişinin» fiilini «taahhüt» niteliğinde olması nedeniyle bir tür «garanti sözleşmesidir».
11.06.1969 Tarih 1969-4 Esas-1969-6 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da «teminat mektubunun» mahiyeti itibariyle BK'nın 110. maddesinde sözü edilen «üçüncü kişinin» fiilini «taahhüt» niteliğinde bir «garanti sözleşmesi» olduğu kabul edilmiştir.
Dairemizin yerleşik uygulamasında da «teminat mektubunun» BK'nın 110. maddesi çerçevesinde bir «garanti sözleşmesi» olduğu yönü benimsenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ilk talepte ödeme kaydı · garanti sözleşmesi · sözleşme serbestisi · lehdar · depo kararı · lehtar · riziko · muacceliyet
Benzer bu karardaDava, davacı lehine davalı ....'ye devredilen ... tarafından düzenlenen iki adet süresiz ve «ilk talepte ödeme kaydını» havi «teminat mektubunun», 10 yıllık «zamanaşımı» süresinin dolması nedeniyle hükümsüz kaldığının tespiti istemine ilişkin olup mahkemece, dava konusu süresiz teminat mektuplarında, riskin zamanaşımının doğduğu tarihten itibaren başladığı, tazmin riski devam ettiğinden alacağın henüz «muaccel» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Muhatap, «lehtar» ve «garanti» eden olmak üzere bünyesinde üçlü bir ilişki içeren «teminat mektubu», (doktrinde tartışmalar mevcut olmakla birlikte) esas olarak «üçüncü kişinin» fiilini «taahhüt» niteliğinde olması nedeniyle bir tür «garanti sözleşmesidir».
Banka «teminat mektubu» ile «garanti» eden banka, kayıtsız ve şartsız bir ödeme yükümlülüğü altına girmemekte, aksine «üçüncü kişi» durumunda bulunan «lehtarın» edimini «ifa» etmemesi ya da sair «rizikoların» ortaya çıkması halinde muhatabın uğrayacağı zararları teminat altına almayı amaçlamaktadır.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu «teminat» mektuplarının süresiz olduğu, süresiz teminat mektuplarında «zamanaşımının» riskin doğduğu tarihden itibaren başladığı, tazmin riski halen devam ettiğinden alacağın henüz «muaccel» olmadığı ve dolayısıyla zamanaşımının işlemeye başlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/3458 E. , 2016/3930 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/12/2010 tarih ve 2005/744-2010/1745 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ... vekili, katılma yoluyla davacı vekili, ... (...) vekili ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 1989 yılında Irak'ta termik santral yapım işini üstlendiğini, projenin finansmanı için ...'ye müracaat ederek 1.200.000 ve 680.000 Irak Dinarı tutarındaki iki teminat mektubunun ...'ne verilmesini sağladığını, ancak proje hayata geçirilmeden ...'in işgali ve savaştan dolayı mücbir sebeple işin ifa edilemediğini, bundan dolayı da Iraklı işverene verilmesi için temin edilen teminat mektuplarının hükümsüz hale geldiğini ileri sürerek anılan teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespitini ve devre komisyonlarının davalılara tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... vekili, müvekkilinin davada taraf sıfatının bulunmadığını, teminat mektubunun hükümsüzlüğü ile ilgili talebin esasen davacı ile muhatap bakanlık arasındaki hususlara ilişkin bulunduğu, müvekkilinin verdiği kontgarantinin teminat mektubu ile garanti edilen riskten tamamen farklı olduğunu, teminat mektubu iade edilinceye kadar bankanın komisyon talep edebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili, davacının müvekkilinden kullandığı kredilerin geri ödenmediğini, ...'nin kararları uyarınca sadece Türk hukuku uygulanarak karar verilemeyeceğini savunmuştur.
Davalı ... savunma yapmamıştır.
Mahkemece, davacının 1989 yılında Irak'ta yapımını üstlendikleri ... projesi için sözleşme imzalandığı, bu proje için nakit kaynak ihtiyacı doğduğundan teminat mektubu kullanıldığı, ... 'a başvuruda bulunularak 1.200.000 ve 680.000 Dinarlık iki adet teminat mektubunun kullanılacak kredinin teminatı olarak davalı ...'ne verildiği, ancak proje hayata geçirilmeden çıkan Körfez krizi nedeni ile projenin tamamlanamadığı, teminat mektuplarının bankaya verildiği ancak teminat mektupları süreli olmakla teminat ve hizmet vasfını kaybettiği, teminat mektuplarının devre komisyonunun son bulması ile iadelerinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davaya konu iki adet teminat mektubunun hükümsüz olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Kararı, ... vekili, katılma yoluyla davacı vekili, .... (...) vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dava konusu garanti mektuplarının içeriğinde 818 sayılı Borçlar Kanununun 110/2 nci maddesi gereği mektuplarda belirtilen sürelerin sonuna kadar başvuru yapılmadığı takdirde hükümsüz olacaklarına dair bir hükme yer verilmemiş olması nedeniyle mahkemece davalı ....'nin verdiği kontrgarantilerin sürelerinin sona erdiği gerekçesiyle hükümsüz kaldıklarının kabulü doğru değilse de dava konusu kontgarantilerin sürelerinin dolmasından itibaren 10 yıllık sürelerin de dava tarihi itibariyle dolmuş bulunmasına ve davalılar ....
ile ...'ın yargılamanın ilk celsesine katılarak davayı kabul etmemiş olmaları sebebiyle aleyhlerine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmolunmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar .... vekili ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacı dava dilekçesinde 04.08.1989 tarihli ... ve ... sayılı olup davalı .... tarafından davalı ...'a hitaben düzenlenen kontrgarantilerin hükümsüzlüklerinin tespitini istemiş olmasına ve dava konusu edilen bu kontrgarantilerin hükümsüzlüğü istemli davanın muhataplarının .... ve ... olmasına göre davalı ...'e bu davada husumet düşmez. Bu durumda, davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
3- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı dava dilekçesinde, dava konusu kontgarantilerin hükümsüzlüğünün tespiti isteminin yanında, tespit anına kadar geçecek süre içinde tahakkuk edebilecek banka teminat mektubu devre komisyonlarının da davalılara tahmilini istemiş, mahkemece teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne karar verildiği halde devre komisyonları ile ilgili talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm tesis edilmemesi doğru olmamış, kararın bu yönden de bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar .... vekili ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın ... yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ...'den harç alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı bakiye 10,80 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ... Şubesinden alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacı ... davalı ... 'e iadesine, 11/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/216482500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz