Önemli menfaat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/7834 E. 2016/3665 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
önemli menfaat↗ ttk 122↗ tek satıcılık sözleşmesi↗ portföy tazminatı↗ müşteri portföyü↗ tek satıcılık↗ acentelik↗ hakkaniyet↗ maddi ve manevi tazminat↗ haksız rekabet↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket ile davalılardan ......... arasında yazılı olmamakla birlikte tarafların kabulünde olduğu üzere fiili bir tek satıcılık ilişkisinin bulunduğu, bu ilişkinin 23.11.2004 tarihinde başlayıp 19.12.2011 tarihinde davalı Lanzini İtalya tarafından tek taraflı olarak sonlandırıldığı, ..........'ın davacı şirketteki hisselerini devrettikten 5 yıl 8 ay sonra davalı .........'de kurucu olarak yer aldığı ve bu süre boyunca sır saklamış kabul edilemeyeceği gibi, TTK 55.1/b maddesinde sayılan eylemleri işlediğine dair de hiç bir somut delil gösterilemediği, sözleşmenin feshinden sonra yeni bir şirket kurulması ve davacıya ait iş yerinden yıllar evvel ayrılan ortak - çalışanın bu şirkette ortak olmasının kusurlu hareket sayılamayacağı, ayrıca davalı ..........'nin aldatıcı ve hüsnüniyet kaidelerine aykırı iktisadi rekabetinin bulunmadığı, özel çabalarla davacı müşterilerini elde ettiğinin sabit olmadığı, sadece iki müşteriye 9.000 TL civarında mal satışının haksız rekabetin varlığını ve davacının özel çabasıyla elde ettiği başarıdan davalı ..........'nin yararlandığını kabul etmek olanaklı görülmediği, tek satıcılık sözleşmesi yönünden zaten taraf olmayan ..........'ye husumet düşmeyeceği, TTK 122. maddeye dayalı portföy tazminatı talebi yönünden ise davacı ile davalı ....... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda tek satıcıya münasip bir tazminat ödenmesi hakkaniyet gereği ise de, somut olayda sözleşmenin haksız feshedildiğinin söylenemeyeceği, sözleşmenin feshinden 6 ay sonra davalı .........'nın başka bir şirketle aynı mahiyette sözleşme yapmasında yasal engel bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, haksız rekabete dayalı maddi ve manevi tazminat ile portföy tazminatı istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ışığında, davacı şirket ile davalılardan ........ arasında, yazılı olmamakla birlikte tarafların kabulünde olduğu üzere, fiili bir tek satıcılık ilişkisinin bulunduğu ve yine tarafların da kabulünde olduğu üzere, bu sözleşmenin davalı .......... tarafından feshedildiği anlaşılmaktadır. Ancak, Mahkemece, somut olayda sözleşmenin haksız feshedildiğinin söylenemeyeceği belirtilerek sözleşmenin davalı tarafından haklı nedenle feshedildiği kabul edilmiş ise de, bu sonuca nasıl ulaşıldığı gerekçeli kararda tartışılmamıştır.
Mahkeme kararında da belirlendiği üzere, portföy tazminatının amacı, acentenin veya tek satıcının sözleşme ilişkisinin sona ermesi nedeniyle müvekkiline veya yapımcı/sağlayıcıya kazandırdığı müşteri çevresini kaybetmesi nedeniyle doğan zararın, müvekkil veya yapımcı/sağlayıcının oluşturulmuş olan bu müşteri portföyünden yararlanmaya devam ederek elde ettiği kazanç ile denkleştirilmesidir. Yine mahkeme gerekçesinde TTK'nın 122. maddesine göre portföy tazminatı talebi yönünden davacı ile davalı ...... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda tek satıcıya münasip bir tazminat ödenmesinin hakkaniyet gereği olduğu belirlenmiştir. Bu itibarla mahkemece, davalı tarafın sözleşmeyi haklı feshedip etmediği karar yerinde tartışılmadan, belirlenen miktarın önemli menfaat olarak kabul görmesinin olanaklı bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu yönüyle reddi doğru bulunmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5477 E. 2022/2637 K.
Ortak:tek satıcılık sözleşmesi · portföy tazminatı · tek satıcılık · acentelik · hakkaniyet
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket ile davalılardan ......... arasında yazılı olmamakla birlikte tarafların kabulünde olduğu üzere fiili bir «tek satıcılık» ilişkisinin bulunduğu, bu ilişkinin 23.11.2004 tarihinde başlayıp 19.12.2011 tarihinde davalı Lanzini İtalya tarafından tek taraflı olarak sonlandırıldığı, ..........'ın davacı şirketteki hisselerini devrettikten 5 yıl 8 ay sonra davalı .........'de kurucu olarak yer aldığı ve bu süre boyunca sır saklamış kabul edilemeyeceği gibi, TTK 55.1/b maddesinde sayılan eylemleri işlediğine dair de hiç bir somut delil gösterilemediği, sözleşmenin feshinden sonra yeni bir şirket kurulması ve davacıya ait iş yerinden yıllar evvel ayrılan ortak - çalışanın bu şirkette ortak olmasının kusurlu hareket sayılamayacağı, ayrıca davalı ..........'nin aldatıcı ve hüsnüniyet kaidelerine aykırı iktisadi rekabetinin bulunmadığı, özel çabalarla davacı müşterilerini elde ettiğinin sabit olmadığı, sadece iki müşteriye 9.000 TL civarında mal satışının «haksız rekabetin» varlığını ve davacının özel çabasıyla elde ettiği başarıdan davalı ..........'nin yararlandığını kabul etmek olanaklı görülmediği, «tek satıcılık sözleşmesi» yönünden zaten taraf olmayan ..........'ye «husumet» düşmeyeceği, TTK 122. maddeye dayalı «portföy tazminatı» talebi yönünden ise davacı ile davalı ....... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda tek satıcıya münasip bir tazminat ödenmesi «hakkaniyet» gereği ise de, somut olayda sözleşmenin haksız feshedildiğinin söylenemeyeceği, sözleşmenin feshinden 6 ay sonra davalı .........'nın başka bir şirketle aynı mahiy …
Yine mahkeme gerekçesinde TTK'nın 122. maddesine göre «portföy tazminatı» talebi yönünden davacı ile davalı ...... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda «tek satıcıya» münasip bir tazminat ödenmesinin «hakkaniyet» gereği olduğu belirlenmiştir.
Mahkeme kararında da belirlendiği üzere, «portföy tazminatının» amacı, «acentenin» veya tek satıcının sözleşme ilişkisinin sona ermesi nedeniyle müvekkiline veya yapımcı/sağlayıcıya kazandırdığı müşteri çevresini kaybetmesi nedeniyle doğan zararın, müvekkil veya yapımcı/sağlayıcının oluşturulmuş olan bu «müşteri portföyünden» yararlanmaya devam ederek elde ettiği kazanç ile denkleştirilmesidir.
Benzer bu karardaTek satıcılık sözleşmesinde, «tek satıcıya» o bölgede «tekel hakkı» tanınmakta olup, 6102 sayılı TTK.nın 122/5.maddesine göre «acentelikle» ilgili denkleştirme kuralları «hakkaniyete» aykırı düşmedikçe «tek satıcılık sözleşmelerine» de uygulanır.
Bir başka deyişle, «tek satıcılık sözleşmesinin» koşulları ve buna bağlı olarak «portföy tazminatının» koşulları bakımından somut bir değerlendirme yapılmaksızın sonuca varılmıştır.
Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin «tek satıcılık sözleşmesi» niteliğinde olduğu, taraflar arasında uzunca bir zaman devam eden tek satıcılık sözleşme ilişkisinin mevcut olduğu, daha sonra davalı tarafça davacının aradaki anlaşma uyarınca gerekli mal alımını yapmadığı gerekçe gösterilerek tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiği, taraflar arasında yazılı bir sözleşme ilişkisi olmadığından davalının «fesih» gerekçesi olarak ileri sürdüğü hususun soyut nitelikte kaldığı, söz konusu feshin gerekçe gösterilerek yapılması nedeniyle «olağanüstü fesih» olarak değerlendirildiği, ancak yapılan bu feshin davalı tarafın açıklamalarının soyut nitelikte olup herhangi bir dayanağı olmaması sebebiyle haklı ve geçerli bir «sebebinin» bulunmadığı, bu nedenle feshin «haksız fesih» olarak değerlendirildiği ve davacının TTK.nın 122. maddesinde açıklanan denkleştirme tazminatı isteme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 586.445,78.-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş; bu karara karşı taraf vekillerince «istinaf yoluna başvurulmuştur».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:olağan fesih · müşteri çevresi · sözleşme serbestisi · tekel hakkı · haksız fesih · rekabet yasağı · tanıma · oy yasağı
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin «tek satıcılık sözleşmesi» niteliğinde olduğu, taraflar arasında uzunca bir zaman devam eden tek satıcılık sözleşme ilişkisinin mevcut olduğu, daha sonra davalı tarafça davacının aradaki anlaşma uyarınca gerekli mal alımını yapmadığı gerekçe gösterilerek tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiği, taraflar arasında yazılı bir sözleşme ilişkisi olmadığından davalının «fesih» gerekçesi olarak ileri sürdüğü hususun soyut nitelikte kaldığı, söz konusu feshin gerekçe gösterilerek yapılması nedeniyle «olağanüstü fesih» olarak değerlendirildiği, ancak yapılan bu feshin davalı tarafın açıklamalarının soyut nitelikte olup herhangi bir dayanağı olmaması sebebiyle haklı ve geçerli bir «sebebinin» bulunmadığı, bu nedenle feshin «haksız fesih» olarak değerlendirildiği ve davacının TTK.nın 122. maddesinde açıklanan denkleştirme tazminatı isteme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 586.445,78.-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiş; bu karara karşı taraf vekillerince «istinaf yoluna başvurulmuştur».
Tek satıcılık sözleşmelerinde tek satıcının asgari alım, sürümü arttırmak için faaliyette bulunma, bilgi verme, müşteri hizmetlerini yerine getirme,yapımcının menfaatlerini koruma, sır saklama, «rekabet yasağı» gibi yükümlülükleri bulunmaktadır (Tandoğan Haluk, Borçlar Hukuku,Özel Borç İlişkileri, c:1, Ankara, 1985, s:27-28, 42vd., İşgüzar Hasan, Tek Satcılık Sözleşmesi, Ankara, 1989, s:14, 61-69 vd.).
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle “«tek satıcılık sözleşmeleri»”nin «tanımı» ve hukuki nitelikleri üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır.
Tek satıcılık sözleşmesi, ticari hayatın gerekleri doğrultusunda, «sözleşme serbestisi» ilkesi çerçevesinde ortaya çıkmış sui generis bir sözleşmedir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/4540 E. 2025/4358 K.
Ortak:tek satıcılık sözleşmesi · portföy tazminatı · tek satıcılık · acentelik · hakkaniyet
İncelediğiniz kararda… iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket ile davalılardan ......... arasında yazılı olmamakla birlikte tarafların kabulünde olduğu üzere fiili bir «tek satıcılık» ilişkisinin bulunduğu, bu ilişkinin 23.11.2004 tarihinde başlayıp 19.12.2011 tarihinde davalı Lanzini İtalya tarafından tek taraflı olarak sonlandırıldığı, ..........'ın davacı şirketteki hisselerini devrettikten 5 yıl 8 ay sonra davalı .........'de kurucu olarak yer aldığı ve bu süre boyunca sır saklamış kabul edilemeyeceği gibi, TTK 55.1/b maddesinde sayılan eylemleri işlediğine dair de hiç bir somut delil gösterilemediği, sözleşmenin feshinden sonra yeni bir şirket kurulması ve davacıya ait iş yerinden yıllar evvel ayrılan ortak - çalışanın bu şirkette ortak olmasının kusurlu hareket sayılamayacağı, ayrıca davalı ..........'nin aldatıcı ve hüsnüniyet kaidelerine aykırı iktisadi rekabetinin bulunmadığı, özel çabalarla davacı müşterilerini elde ettiğinin sabit olmadığı, sadece iki müşteriye 9.000 TL civarında mal satışının «haksız rekabetin» varlığını ve davacının özel çabasıyla elde ettiği başarıdan davalı ..........'nin yararlandığını kabul etmek olanaklı görülmediği, «tek satıcılık sözleşmesi» yönünden zaten taraf olmayan ..........'ye «husumet» düşmeyeceği, TTK 122. maddeye dayalı «portföy tazminatı» talebi yönünden ise davacı ile davalı ....... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda tek satıcıya münasip bir tazminat ödenmesi «hakkaniyet» gereği ise de, somut olayda sözleşmenin haksız feshedildiğinin söylenemeyeceği, sözleşmenin feshinden 6 ay sonra davalı .........'nın başka bir şirketle aynı mahiy …
Yine mahkeme gerekçesinde TTK'nın 122. maddesine göre «portföy tazminatı» talebi yönünden davacı ile davalı ...... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda «tek satıcıya» münasip bir tazminat ödenmesinin «hakkaniyet» gereği olduğu belirlenmiştir.
Mahkeme kararında da belirlendiği üzere, «portföy tazminatının» amacı, «acentenin» veya tek satıcının sözleşme ilişkisinin sona ermesi nedeniyle müvekkiline veya yapımcı/sağlayıcıya kazandırdığı müşteri çevresini kaybetmesi nedeniyle doğan zararın, müvekkil veya yapımcı/sağlayıcının oluşturulmuş olan bu «müşteri portföyünden» yararlanmaya devam ederek elde ettiği kazanç ile denkleştirilmesidir.
Benzer bu karardaDairemizin 31.03.2022 tarih ve 2020/5477 E., 2022/2637 K. sayılı bozma ilamında «tek satıcılık sözleşmesine» ilişkin açıklamalara yer verilerek, tek satıcılık sözleşmesinde, tek satıcıya belirlenen bölgede «tekel hakkı» tanındığı, TTK'nın 122/5. maddesine göre «acentelikle» ilgili denkleştirme kurallarının «hakkaniyete» aykırı düşmedikçe tek satıcılık sözleşmelerine de uygulanacağı, yine TTK'nın 122/1-a,b,c maddelerinde denkleştirme tazminatının talep edilebilmesinin koşullarının düzenlendiği belirtilmiş ve Mahkemece tek satıcılık sözleşmesinin koşulları ve buna bağlı olarak «portföy tazminatının» koşulları bakımından somut bir değerlendirme yapılmaksızın sonuca varılmasının doğru olmadığı vurgulanmış, devamla Mahkemece, tek satıcılık sözleşmesinin unsurlarının somut olay bakımından irdelenmesinin gerektiği, taraflar arasında tek satıcılık ilişkisi olduğunun somut gerekçelerle tespiti halinde ise bu kez TTK’nın 122. maddesi çerçevesinde denkleştirme tazminatının koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi ve tazminat koşullarının oluşması halinde Kanun’da belirtilen şekilde hesaplama yapılarak bir sonuca varılması gerektiği belirtilerek «eksik incelemeye» dayalı Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında hiçbir zaman «tek satıcılık» ilişkisi olmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 122. maddesindeki denkleştirme şartlarının bu davada uygulanamayacağını, davacı tarafın satış oranlarının istenilenin altında kaldığını, müvekkilinin mallarını satın alan müşterilerin bazılarını kaybetmesi nedeniyle sözleşmeyi haklı olarak feshettiklerini, davacının tazminat talebinin «hakkaniyete» uygun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde taraflar arasında «tek satıcılık sözleşmesi» bulunduğu, bu durumda TTK'nın 122/5 maddesi uyarınca davacının denkleştirme tazminatı talep edebileceği gerekçesi ile davanın kabulüne 750.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmişt …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tekel hakkı · ihtarname · dosya masrafı · maddi tazminat · dava sebebi · eksik inceleme · avans faizi
Benzer bu kararda… çesinde; müvekkilinin davalının distribütörü olduğunu, davalının müvekkili tarafından kendilerine verilen siparişleri karşılamamaya başladığını, bu yönde gönderilen «ihtarnamenin» de sonuçsuz kaldığını, davalının ürünlerin «tek satıcılık» hakkını başka bir firmaya vererek Türkiye'de pazarlamaya başladığını, oysa müvekkilinin 2005 yılından itibaren 10 yıllık süre ile davalının ürünlerini ciddi emek ve «masraf» harcayarak Türkiye pazarında satışını yaparak tanıttığını ileri sürerek ticari ilişkinin davalı tarafından tek taraflı olarak sonlandırılması nedeniyle 750.000,00 TL «maddi tazminatın» dava tarihinden itibaren «avans faizi» ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dairemizin 31.03.2022 tarih ve 2020/5477 E., 2022/2637 K. sayılı bozma ilamında «tek satıcılık sözleşmesine» ilişkin açıklamalara yer verilerek, tek satıcılık sözleşmesinde, tek satıcıya belirlenen bölgede «tekel hakkı» tanındığı, TTK'nın 122/5. maddesine göre «acentelikle» ilgili denkleştirme kurallarının «hakkaniyete» aykırı düşmedikçe tek satıcılık sözleşmelerine de uygulanacağı, yine TTK'nın 122/1-a,b,c maddelerinde denkleştirme tazminatının talep edilebilmesinin koşullarının düzenlendiği belirtilmiş ve Mahkemece tek satıcılık sözleşmesinin koşulları ve buna bağlı olarak «portföy tazminatının» koşulları bakımından somut bir değerlendirme yapılmaksızın sonuca varılmasının doğru olmadığı vurgulanmış, devamla Mahkemece, tek satıcılık sözleşmesinin unsurlarının somut olay bakımından irdelenmesinin gerektiği, taraflar arasında tek satıcılık ilişkisi olduğunun somut gerekçelerle tespiti halinde ise bu kez TTK’nın 122. maddesi çerçevesinde denkleştirme tazminatının koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi ve tazminat koşullarının oluşması halinde Kanun’da belirtilen şekilde hesaplama yapılarak bir sonuca varılması gerektiği belirtilerek «eksik incelemeye» dayalı Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde taraflar arasında «tek satıcılık sözleşmesi» bulunduğu, bu durumda TTK'nın 122/5 maddesi uyarınca davacının denkleştirme tazminatı talep edebileceği gerekçesi ile davanın kabulüne 750.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmişt …
Bu açıklamalara göre, Mahkemece denkleştirme tazminatının koşulları bakımından bir değerlendirme yapılması ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekmekte olup «eksik inceleme» ile tesis edilen hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/7834 E. , 2016/3665 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ........ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/12/2014
NUMARASI 2012/286-2014/626
Taraflar arasında görülen davada ..........Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/12/2014 tarih ve 2012/286-2014/626 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 05/04/2016 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalılar vekili Av. M.. Y.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ..........tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalılardan ........ ........ arasında kuruluş tarihinden beri fiilen tek satıcılık ilişkisi bulunduğunu, devam eden ticari bir ilişki bulunmakta iken davalı .......... firması 19.12.2011 tarihinde müvekkili şirketle tek satıcılık ilişkisini sonlandırdığına dair bildirimde bulunduğunu, bu bildirimin ardından Türkiye'de yeni bir şirket kurulması için faaliyete geçtiğini, yeni kurulan şirketin kurucu ortağının müvekkili şirketin eski ortağı olan ......... olduğunu, davalı ......... firmasının bu davranışları ile tek satıcılık ilişkisine ve haksız rekabet hükümlerine aykırı davranarak müvekkili şirketin müşterileri sayesinde önemli menfaatler elde ettiğini ileri sürerek davalıların haksız rekabet eylemlerinin durdurulmasına, haksız rekabet eylemleri nedeniyle oluşan zarara karşılık şimdilik 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 10.000 TL portföy tazminatının haksız fesih tarihi 19/12/2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ......'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket ile davalılardan ......... arasında yazılı olmamakla birlikte tarafların kabulünde olduğu üzere fiili bir tek satıcılık ilişkisinin bulunduğu, bu ilişkinin 23.11.2004 tarihinde başlayıp 19.12.2011 tarihinde davalı Lanzini İtalya tarafından tek taraflı olarak sonlandırıldığı, ..........'ın davacı şirketteki hisselerini devrettikten 5 yıl 8 ay sonra davalı .........'de kurucu olarak yer aldığı ve bu süre boyunca sır saklamış kabul edilemeyeceği gibi, TTK 55.1/b maddesinde sayılan eylemleri işlediğine dair de hiç bir somut delil gösterilemediği, sözleşmenin feshinden sonra yeni bir şirket kurulması ve davacıya ait iş yerinden yıllar evvel ayrılan ortak - çalışanın bu şirkette ortak olmasının kusurlu hareket sayılamayacağı, ayrıca davalı ..........'nin aldatıcı ve hüsnüniyet kaidelerine aykırı iktisadi rekabetinin bulunmadığı, özel çabalarla davacı müşterilerini elde ettiğinin sabit olmadığı, sadece iki müşteriye 9.000 TL civarında mal satışının haksız rekabetin varlığını ve davacının özel çabasıyla elde ettiği başarıdan davalı ..........'nin yararlandığını kabul etmek olanaklı görülmediği, tek satıcılık sözleşmesi yönünden zaten taraf olmayan ..........'ye husumet düşmeyeceği, TTK 122.
maddeye dayalı portföy tazminatı talebi yönünden ise davacı ile davalı ....... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda tek satıcıya münasip bir tazminat ödenmesi hakkaniyet gereği ise de, somut olayda sözleşmenin haksız feshedildiğinin söylenemeyeceği, sözleşmenin feshinden 6 ay sonra davalı .........'nın başka bir şirketle aynı mahiyette sözleşme yapmasında yasal engel bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, haksız rekabete dayalı maddi ve manevi tazminat ile portföy tazminatı istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ışığında, davacı şirket ile davalılardan ........ arasında, yazılı olmamakla birlikte tarafların kabulünde olduğu üzere, fiili bir tek satıcılık ilişkisinin bulunduğu ve yine tarafların da kabulünde olduğu üzere, bu sözleşmenin davalı .......... tarafından feshedildiği anlaşılmaktadır. Ancak, Mahkemece, somut olayda sözleşmenin haksız feshedildiğinin söylenemeyeceği belirtilerek sözleşmenin davalı tarafından haklı nedenle feshedildiği kabul edilmiş ise de, bu sonuca nasıl ulaşıldığı gerekçeli kararda tartışılmamıştır.
Mahkeme kararında da belirlendiği üzere, portföy tazminatının amacı, acentenin veya tek satıcının sözleşme ilişkisinin sona ermesi nedeniyle müvekkiline veya yapımcı/sağlayıcıya kazandırdığı müşteri çevresini kaybetmesi nedeniyle doğan zararın, müvekkil veya yapımcı/sağlayıcının oluşturulmuş olan bu müşteri portföyünden yararlanmaya devam ederek elde ettiği kazanç ile denkleştirilmesidir. Yine mahkeme gerekçesinde TTK'nın 122. maddesine göre portföy tazminatı talebi yönünden davacı ile davalı ...... arasındaki sözleşme ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin haklı bir neden haricinde sona erdirilmesi durumunda tek satıcıya münasip bir tazminat ödenmesinin hakkaniyet gereği olduğu belirlenmiştir.
Bu itibarla mahkemece, davalı tarafın sözleşmeyi haklı feshedip etmediği karar yerinde tartışılmadan, belirlenen miktarın önemli menfaat olarak kabul görmesinin olanaklı bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu yönüyle reddi doğru bulunmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün yukarıda yazılı nedenle davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 05/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/197935000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz