6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İİK 72/7 istirdat davasında arabuluculukta geçen sürenin hak düşürücü süreye etkisi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1288 E. 2025/1457 K. ·

Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalHak düşürücü süreusul emsali

Davacının nitelemesi: Ticari Satıma Konu Malın İadesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

İİK'nın 72/7. maddesine göre açılacak istirdat davasında hak düşürücü süre, ödeme tarihinden itibaren bir yıldır; ancak dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmuşsa, arabuluculukta geçen süre boyunca hak düşürücü süre durur. Bu durma süresinin bitiş tarihi, tarafların anlaşamadıklarını belirttikleri toplantı tarihi değil, son tutanağın arabulucu tarafından fiilen onaylandığı tarihtir; çünkü son tutanak arabulucu tarafından onaylanmadıkça düzenlenmiş sayılmaz ve hak düşürücü süre yeniden işlemeye başlamaz. Ayrıca hak düşürücü süreler adli tatilde durmaz.

Ele alınan sorunlar

Hak düşürücü sürenin adli tatilde durup durmayacağı → ret

İddia: Davacı vekili, hak düşürücü sürenin adli tatil nedeniyle durduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Hak düşürücü süreler adli tatilde kesilmediğinden, davacı vekilinin adli tatil nedeniyle hak düşürücü sürenin durduğuna ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Arabuluculukta geçen sürenin hak düşürücü süreye etkisi ve davanın süresinde açılıp açılmadığı → kabul

İddia: Davacı vekili, arabuluculuğa başvuru tarihi ile son tutanağın düzenlendiği tarih arasında geçen sürenin hak düşürücü süreden düşülmesi gerektiğini, buna göre dava açma süresinin sonunun 08.09.2024 tarihine (pazar gününe) denk geldiğini, HMK'nın 93. maddesi gereğince sürenin ertesi iş günü olan 09.09.2024 tarihine uzadığını ve davanın süresinde açıldığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı son ödemeyi 21.08.2023 tarihinde yapmıştır. Davacı taraf ödemeyi yaptığı gün arabulucuya başvurmuş, dava dosyasına ekli arabuluculuk tutanağının incelenmesinde son tutanağın arabulucu tarafından 06.09.2023 tarihinde onaylandığı anlaşılmaktadır. Arabuluculukta geçen süre hak düşürücü sürenin işlemesini durdurur; ancak son tutanak arabulucu tarafından onaylanmadığı müddetçe tutanak düzenlenmiş sayılamayacağından, hak düşürücü süre bu onay tarihine kadar yeniden işlemeye başlamaz. Bu durumda son ödeme tarihi itibariyle başlatılan arabuluculuk sürecinde, son tutanağın arabulucu tarafından onaylandığı 06.09.2023 tarihine kadar hak düşürücü süre durmuş olup, 09.09.2024 tarihinde açılan istirdat davası süresinde açılmıştır. İlk derece mahkemesinin bu hususu gözetmeden davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermesi doğru olmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İİK 72/7 uyarınca açılan istirdat davalarında hak düşürücü sürenin arabuluculuk süreci nedeniyle durma başlangıç/bitiş tarihlerinin, arabuluculuk son tutanağının arabulucu tarafından fiilen onaylandığı tarihe göre belirlenmesi gerektiğine ve hak düşürücü sürelerin adli tatilde durmayacağına ilişkin tespitler bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
İİK'nın 72/7. maddesine göre, takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması nedeniyle borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir; bu süre, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması halinde, arabuluculuk son tutanağının arabulucu tarafından onaylandığı tarihe kadar durur ve hak düşürücü süreler adli tatilde durmaz.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hak düşürücü süre arabuluculuk son tutanağı istirdat davası İİK 72/7 adli tatil

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 72/7 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 93HMK 353(1)a-4HMK 362(1)-g

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/1288

KARAR NO 2025/1457

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

DAVA

İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/09/2025

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Davalı alacaklı başlattığı takip ile, aslen hakkı olmadığı bir alacağı, kötü niyetle ve müvekkili zarara uğratmak kastıyla tahsil ettiğini, davalı alacaklının, kötü niyetli olarak başlattığı ve haksız biçimde tahsil ettiği miktarın istirdadı için taraflar arasında 2023/93310 arabuluculuk numarası ile İstanbul Anadolu 7.İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyada borçlu olmadığımızın tespiti, istirdat ve kötüniyet tazminatı yönünden arabuluculuk görüşmeleri yapıldığı ancak anlaşmaya varılamadığını, İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesi'nin ... sayılı icra baskısı nedeniyle ödemek zorunda kaldıkları 49.112,64 -TL'nin İİK'nın 72 madde uyarınca ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili;

01. 01.2023-17.07.2023 tarihleri arasında taraflar arasında cari hesaptan kaynaklı bir borç oluştuğunu, 17.07.2023 tarihinde İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosya ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, bu icra takibine istinaden davacı şirketin ... hesabına usulüne uygun olarak ödeme emri tebliğ edildiği,davacı tarafça takibe itiraz edilmediğini,haciz işlemleri sonucunda borcun bir kısmı tahsil edilmiş 21.08.2023 tarihinde ise davacı şirket borcun tamamını ödeyerek icra dosyasını kapattığını, davacı Şirket 21.08.2023 tarihinde istirdat iddiası ile zorunlu arabuluculuğa başvuruğu, 29.08.2023 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, 09.09.2024 tarihinde iş bu dava açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; İİK'nın 72/7. maddesinde öngörülen sürenin, hak düşürücü süre olduğu, istirdadı talep edilen 49.112,64- TL'nin son ödeme tarihi olan 21.08.2023 tarihinden bir yıl sonrasında hak düşürücü sürenin dolduğu, 21.08.2023 tarihinde davacı tarafından arabuluculuğa başvurulmuş ve son tutanak düzenlenene kadar 8 gün süre geçtiği, 29.08.2023 tarihinde 8 günlük duran süre eklendiğinde 06.09.2023 tarihinden itibaren süre işlemeye devam edeceği, bu tarihten itibaren 1 yıl geçtikten sonra yani 06.09.2024 tarihinden sonra 09.09.2024 tarihinde açılan işbu dava hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre sebebiyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı vekili; arabuluculuğa başvurma tarihi (21.08.2023) ile son tutanağın düzenlendiği tarih (28.08.2023) dikkate alındığında hak düşürücü sürenin 8 gün işlemediği, davalıya yapılan son ödeme 21.08.2023 tarihinde yapıldiği,arabuluculukta geçen 8 günün eklenmesiyle işbu sürenin başlangıç tarihi 29.08.2023 tarihi olacak, haliyle dava açma süresinin son günü 29.08.2024 gününe tekabül edeceğini sürenin son günü 08.09.2024 tarihli pazar gününe kadar uzatılmış sayılacağını ,08.09.2024 tarihi pazar gününe denk geldiğinden HMK'nın 93 gereğince,sürenin ertesi iş günü yani 09.09.2024 tarihli pazartesi günü mesai bitimi saatine kadar uzadığını , ilk oturumda ve deliller toplanmadan önce dava usulden reddedildiğini yarı oranında hükmedilmesi gerekirken tam ücreti vekalete hükmedilmesinin usule uygun olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nın 72/7. maddesine göre icra tehdidi altında davacı tarafından ödenen miktarın davalıdan istirdatı taleplidir.

İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile davalı tarafından davacıya icra takibi başlatılmış, 16.08.2023 tarihinde 32.001,40 TL, 18.08.2023 tarihinde 3.704,58 TL ve 21.08.2023 tarihinde 13.406,66- TL olmak üzere davacı tarafından toplam 49.112,64- TL ödeme yapılmıştır. İİK'nın 72/7. maddesine göre: "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir."Davacı son ödemeyi 21.08.2023 tarihinde yapmıştır. Davacı tarafın ödemeyi yaptığı gün arabulucuya başvurduğu son tutanağın tarihi 29.08.2023 tarihi ise de dava dosyasına ekli arabuluculuk dosyasının incelenmesinde arabulucu tarafından son tutanağın 06.09.2023 tarihinde onaylandığı anlaşılmaktadır.

Bu halde arabulucuda geçen süre hakdüşürücü sürenin işlemesi duracağı gibi; son tutanak arabulucu tarafından onaylanmadığı müddetçe tutanak düzenlenmiş sayılamayacağı ,böylelikle hak düşürücü süre yeniden işlemeye başlamayacağı gözetilmeden davanın açıldığı tarih olan 09.09.2024 tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle; hak düşürücü süreler adli tatilde kesilmediğinden davacı vekilinin adli tatil nedeniyle hakdüşürücü sürenin durduğuna ilişkin istinaf nedeni yerinde değil ise de son ödeme tarihi itibariyle başlatılan arabulucu sürecinde arabulucu tutanağının arabulucu tarafından onaylandığı tarih olan 06.09.2023 tarihine kadar hakdüşürücü sürenin durduğu, 09.09.2024 tarihinde açılan istirdat davasının süresinde açıldığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/648 Esas - 2025/484 Karar sayılı 20/05/2025 tarihli kararının, HMK'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA;

"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/09/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1854 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.