6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Gemi işletmecisi/yöneticisi sıfatı belirsizken husumet reddi hatalı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/328 E. 2020/578 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Gemi Alacaklılığından Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir gemi işletme sözleşmesinde taraf olarak gösterilen kişinin, sözleşmede kullanılan unvan (örneğin 'gemi yöneticisi') ile bu kişinin resmi kurumlara yaptığı bildirimlerdeki sıfatı birbiriyle uyuşmuyorsa ve taraf, sözleşmeyi kendi adına, donatan adına izafeten imza ettiğine dair bir ibare olmaksızın imzalamışsa, mahkeme bu kişinin sözleşme ilişkisinde gerçekte gemi yöneticisi mi yoksa işletmeci mi olduğunu -gerekirse ilgili kurumlardan bilgi/belge getirtip donatanın ticari kayıtlarını da inceleyerek- kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit etmeden, pasif husumet yokluğu gerekçesiyle davayı usulden reddedemez; bu eksiklik esasa etkili bozma/kaldırma nedenidir.

Ele alınan sorunlar

Davalının gemi yöneticisi/işletmecisi sıfatı nedeniyle pasif husumetinin bulunup bulunmadığı → kabul

İddia: Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişkinin faturalar ve cari hesap ekstreleri ile sabit olduğunu, sözleşmenin tarafının davalı olduğunu, faturalara davalı tarafça itiraz edilmediğini, davalının hem faturanın muhatabı hem borçlusu olduğunu, davalının hizmet aldığı ve geminin işleteni olduğunu, bu nedenle husumetinin bulunduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı ile dava dışı müflis donatan arasındaki 15.01.2014 tarihli Standart Gemi Yönetimi Anlaşması'nda davalı gemi yöneticisi olarak adlandırılmış olsa da, davalının ilgili resmi kurumlara (Liman Başkanlığı, Bakanlık, Bureau Veritas) yazdığı yazılarda kullandığı sıfat ile sözleşmedeki sıfatının birbiriyle uyuşmadığı görülmüştür. Ayrıca davalı, son kullanıcı sözleşmesini kendi adına imzalamış olup sözleşmede gemi yöneticisi ya da donatan adına izafeten acente olarak imzaladığına dair herhangi bir ibare bulunmamaktadır. Davacının düzenlediği c/o kayıtlı faturalar maddi hukuk bakımından sözleşmenin borçlu tarafının tayininde etkili olmamakla birlikte, bu faturalar davalıya tebliğ edilmiş, davalı itirazda bulunmamış, faturaları ticari defterine kaydetmiş ve hesap mutabakatı imzalamıştır. Dosya kapsamında davalının gemi yöneticisi mi yoksa işletmecisi mi olduğu tam olarak belirlenememiştir. Bu durumda mahkemece, davalının bildirimde bulunduğu kurumlardan yazı asılları ve ekleri getirtilip davalının bu gemiler yönünden sıfatı sorularak, gerektiğinde müflis donatanın ticari kayıtları da incelenerek, davalının sözleşmeye konu gemilerde gemi yöneticisi veya işletmeci olup olmadığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile husumet yokluğundan usulden ret kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Gemi işletme/yönetim sözleşmelerinde tarafın sıfatının (gemi yöneticisi mi işletmeci mi) belirsiz olduğu hallerde, mahkemenin husumet konusunda araştırma yapmadan sıfat tayinine gitmesinin ve bu sıfata dayanarak davayı usulden reddetmesinin hatalı olacağı yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Dava şartı
pasif husumet (taraf sıfatı)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
pasif husumet gemi alacaklılığı gemi yöneticisi gemi işletmecisi c/o kaydı itirazın iptali hesap mutabakatı

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1352/1-ı

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/328

KARAR NO 2020/578

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/01/2020

NUMARASI 2018/87 Esas - 2020/11 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/06/2020

Davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında sözleşme imzalandığını, imzalanan sözleşme kapsamında davalıya ait ... isimli gemilere hizmet verildiğini, verilen hizmetler için davalı adına tanzim edilen fatura tutarlarından oluşan 42.000- USD cari hesap alacaklarının oluştuğunu, davalının ödeme yapmaması nedeniyle davalı aleyhine, İstanbul Anadolu ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını,itiraz sonrası takibin durduğunu ve alacağın tahsili için huzurdaki davanın açıldığını beyan ederek, davalının İstanbul Anadolu ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının, haksız itirazı nedeniyle icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde: müvekkilinin, hizmet verildiği iddia edilen gemilerin donatanı, ticari ya da teknik işleticisi veya kiracısı olmadığını, müvekkilinin böyle bir hizmet almadığını, alacak durumda olmadığını, ... isimli gemilerden dolayı herhangi bir bir borç taahhütlerinin bulunmadığından yapılan takibe itiraz edildiğini beyan ederek, haksız davanın reddine, davacının, kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafından düzenlenen faturaların c/o kaydı ile davalı adına düzenlendiği, c/o kaydının, "ilgilisine" anlamı taşıdığı, dosyada mevcut dava dışı donatan ... AŞ. ile davalı arasında düzenlenen 15.01.2014 tarihli "Standart Gemi Yönetimi Anlaşması" nın 4. Maddesinde davalının "gemi yöneticisi" olarak ifade edildiği, dolayısıyla davalının gemi yöneticisi sıfatı ile kazanç elde etmek için geminin yönetim alanlarından biri, birkaçı veya tamamında yönetimi "donatanın nam ve hesabına" üstlendiği ve geminin yönetilmesi için kurulması gereken sözleşmeleri de donatan nam ve hesabına düzenlediği, davalının husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine, davacı tarafın icra takibi yapmakta kötüniyeti ispatlanamadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; taraflar arasındaki ticari ilişkinin faturalar ve cari hesap ekstreleri ile sabit olduğunu, hizmet alım satımına ilişkin sözleşmenin tarafının davalı olduğunu, davalı tarafından faturalara bugüne kadar itirazda bulunulmadığı, sözleşmelerin 05/05/2014 tarihinde gemiler davalının ticari işletmesin çıkarılmadan önceki tarihte imzalandığını,süresinin 48 ay olduğunu, sözleşme süresi içerisinde faturanın davalı şirket adına tanzim ve tebliğ edilmiş olup, davalının faturanın hem muhatabı hem de borçlusu olduğunu, bilirkişi kök ve ek raporu ile davalının müvekkili şirkete 42.000- $ miktarında borçlu olduğunun saptandığını, Son Kullanıcı Sözleşmesinde davalı tarafın sözleşme kapsamında hizmet aldığı ve geminin işleteni olduğu ve alınan hizmet ve borçtan açıkça sorumlu olduğunun sabit olduğunu kararın kaldırılarak talebi doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; gemilere verilen uydu sistem bedeli için düzenlenen fatura alacağının TTK 1352/1-ı maddesi uyarınca gemi alacağının tahsil amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olup;taraflar arasında 05.05.2014 tarihli(Son Kullanıcı Sözleşmesi)sözleşmesi imzalandığı hususu ihtilafsızdır. Davacı vekili davalının gemi işletme müteahidi olarak davada taraf sıfatı bulunduğunu ileri sürmektedir. Hizmet verilen ... adlı gemiler yönünden davalı ile davadışı Müflis ... A.Ş arasında 15.01.2014 tarihli "Standart Gemi Yönetimi Anlaşması" imzalanan sözleşmede davalı gemi yöneticisi olarak adlandırılmıştır.Davalının cevap dilekçesi ekinde sunduğu Beşiktaş Liman Başkanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz ve İç sular Genel Müdürlüğü ve Brueaau Veritas'a yazdığı yazılarda sözleşmeye konu işletmecisi bulunduğu gemileri işletmesinden çıkarmış olduğunu bildirdiği bu yazılardaki sıfatı ile sözleşmede belirlenen sıfatının birbiri ile uyuşmadığı yine son kullanıcı sözleşmesini davalı kendi adına imzalamış ,sözleşme de davalının gemi yöneticisi olduğu ya da donatan adına izafeten acentesi olarak imzaladığı yönünde herhangi bir ibare bulunmadığı görülmüştür.

Davacının c/o kayıtlı ilgilisine ibareli faturaları maddi hukuk bakımından sözleşmenin borçlu tarafının tayin edilmesinde bir etkiye sahip olamayıp davalıya tebliğ edilmiş, davalı bu konu herhangi bir itirazda bulunmamış, faturaları ticari defterine kaydetmiş ve hesap mutabakatı imzalamıştır. Dosya kapsamında davalının gemi yöneticisi mi yoksa işletmecisi mi olduğu tam olarak belirlenmemiştir.Bu durumda mahkemece davalının bildirimde bulunduğu kurumlardan yazı asılları ve ekleri ile davalının bu gemiler yönünden sıfatı da sorularak ve gerektiğinde müflis donatanın ticari kayıtları da incelenerek, davalının sözleşmeye konu gemilerdeki gemi yöneticisi veya işletmeci olup olmadığı hususu belirlenmek üzere bilgi istenerek , davalı sıfatının sıfatının kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit edip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar vermesi doğru bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2020 tarih 2018/87 Esas - 2020/11 Karar sayılı HMK.'nun 353(1)-a-6 gereği KALDIRILMASINA;"Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının talebi halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK.'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.09/06/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/170852 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.