I · İstinaf kararı (12. HD) II · Yargıtay 11. HD → Onandı

Sicile tescil talebi haksız reddedilen davalı yargı giderinden sorumludur

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1197 E. 2020/1064 K. · 27.10.2020

Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)Ticaret sicili

Davacının nitelemesi: Sicil Kararına İtiraz mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Sicil müdürlüğünün ticaret ünvanı tescili talebini yasal olmayan bir gerekçeyle reddetmesi üzerine açılan sicil kararına itiraz davasında, davalı sicil müdürlüğü tüzel kişiliğin ihyası davalarındaki gibi yasal hasım konumunda sayılmaz; talebin haksız reddi nedeniyle davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden yargı gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulur.

Ele alınan sorunlar

Ticaret sicil müdürlüğünün yargı giderinden sorumluluğu → kabul

İddia: Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün davanın açılmasına bizzat ve haksız olarak sebebiyet verdiği, bu nedenle yargı giderinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Dava, ticaret ünvanının tescili talebinin reddine ilişkin sicil kararına itiraza dayanmaktadır ve esas bakımından taraflarca istinaf edilmediğinden bu kısım kesinleşmiştir. HMK 326(1) uyarınca yargılama giderleri davada haksız çıkan taraftan alınır. Eldeki dava sicil kararına itiraza ilişkin olduğundan, tüzel kişiliğin ihyası davalarının aksine davalı yasal hasım konumunda değildir. Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün, kabulü gereken tescil talebini yasal olmayan bir gerekçeyle reddetmesi üzerine dava açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, davada haksız çıkan davalının davanın açılmasına sebebiyet veren taraf olduğu sonucuna varılmış ve yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına dair hüküm yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

Emsal değeri

Ticaret sicil müdürlüğünün tescil talebini haksız reddi nedeniyle açılan itiraz davalarında, sicil müdürlüğünün yasal hasım sayılmayacağı ve davaya sebebiyet vermesi halinde yargı giderinden sorumlu olacağı yönünde bölgesel ikna edici bir tespit içermektedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticaret ünvanının tescili↗ sicil kararına itiraz↗ yasal hasım↗ yargılama giderleri↗ davaya sebebiyet↗

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 326(1)HMK 353(1)b-2 HMK 361/1 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 34

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1197

KARAR NO 2020/1064

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAH.

TARİHİ 30/01/2019

NUMARASI 2017/1020 Esas-2019/85 Karar

DAVA

Ticari Ünvanın Korunması

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/10/2020

Davanın kabulüne yönelik hükmün davacı vekilince yargı gideri bakımından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; şirketin ortaklar kurulu kararı ile nevi değiştirerek anonim şirkete dönüştürülmesine , nevi değiştirdikten sonraki ünvanının da ... AŞ olmasına karar verildiğini, ...'e ait ticari işletmesinin de nevi değiştirme kararı verilerek ... AŞ'ne dönüştürülmek istendiğini, her iki firmanın da ortağının aynı kişi olduğunu, ... işletmesinin nevi değişikliği sonrası belirlenen ... Anonim Şirketi ünvanının da ticaret sicil müdürlüğü tarafından kabul edilmediğini belirterek ... Anonim şirketinin ünvanının ... Anonim şirketi olarak tescil edilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacının söz konusu talebi ile tescil başvurusunda bulunduğunu, ancak sistemde Türkiye çapında gerçekleştirilen ünvan taraması neticesinde benzer ünvanlı firmalar bulunması nedeniyle ünvanın değiştirilemediğini, durumun davacıya bildirildiğini belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,ülke genelinde “...” ibaresi ile başlayan ticaret ünvanları bulunmuşsa da “...” ibaresi ile başlayan ünvan bulunamadığı, "...” ibaresi ile başlayan çok sayıda ünvanın mevcut olduğu, bu iki ibarenin aynı olmasının ünvan tesciline engel olmadığının anlaşıldığı , üçüncü ibare olan “...” ibaresi yasanın ve tebliğin aradığı “ek” olarak kabul edilebileceği, davacının talebinin de ... AŞ olarak tescile ilişkin olduğu, “... Limited Şirketi” ünvanı sicilden silinmiş olarak görünsede bu ünvanın da zaten davacı şirketin eski ünvanı olduğu, tebliğde ifade edilen “başka bir tacir adına yeniden tescil edilemez” koşulunu sağlamadığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Sicilinde ...

sicil numarası ile kayıtlı davacı şirketin ticaret ünvanının “... Anonim Şirketi” olarak tesciline,yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili ; Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün davanın açılmasına bizzat sebebiyet veren taraf olduğunu, davanın açılmasına bizzat davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak sebebiyet verildiğini belirterek,yargı giderinin davacı üzerinde bırakılması kararının talepleri doğrultusunda kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK nun 34 vd.maddelerine dayalı açılan ticaret ünvanının tescili talebinin reddine ilişkin karara itiraz davasıdır. Davanın kabulü ile davacının talep ettiği ünvanın sicile tesciline,davalı yasal hasım olduğundan yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmemesine karar verilmiştir. Hüküm esas bakımından taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmadığından kesinleşmiştir. HMK 326.(1) maddesinde ; "Kanunda yazılı haller dışında ,yargılama giderleri davada haksız çıkan taraftan alınmasına karar verilir"denilmiştir. Buna göre dava da haksız çıkan davalı aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi gerekmektedir.Elde ki dava sicil kararına itiraza ilişkin olduğundan ,tüzel kişiliğin ihyası davalarının aksine davalı yasal hasım konumunda değildir.

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün sicile tescili talebinin kabulü gereken bir hususu yasal olmayan gerekçeyle reddi kararı üzerine elde ki davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla ,davada haksız çıkan davalının davanın açılmasına sebebiyet veren taraf olduğu sonucuna varıldığından yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına dair hüküm yerinde görülmemiştir.Buna göre davacı vekilinin istinaf başvuru ve nedenleri yerinde olduğundan başvurunun kabulü ile hükmün kaldırılması gerekmektiğinden başvurunun kabulüne, ,yeniden hüküm verilmek suretiyle davacı tarafın yapmış olduğu yargı giderleri ve davacı vekili için takdir edilen maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/01/2019 Tarih 2017/1020 Esas 2019/85 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; hükmün kesinleşen kısımlarının tekrarı ile; "Davanın KABULÜNE; İstanbul Ticaret Sicilinde 830511-0 sicil numarası ile kayıtlı davacı şirketin ticaret ünvanının “... AŞ” olarak tesciline, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; Davacı tarafça yatırılan 31,40-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 23-TL harcın davalıdan tahsiliyle hazineye gelir kaydına, Davacı tarafça ödenen 67,40-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Davacı tarafından yapılan 109,60- TL tebligat yargı gideri ile davacı vekili için takdir olunan 3.400-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafça yatırılan 44,40-TLpeşin istinaf harcının istek halinde iadesine, Davacının 86-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 27/10/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/166215 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

Onandı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/8497 E. 2022/3670 K. · Onandı

Sicil kararına itiraz davasında Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal hasım değildir; haksız çıkan davalı yargılama giderinden sorumludur

Gerekçe özeti

Sicil kararına itiraz davasında, tüzel kişiliğin ihyası davalarının aksine Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal hasım konumunda değildir; tescili gereken talebi yasal olmayan gerekçeyle reddederek davanın açılmasına sebebiyet veren müdürlük, HMK 326/1 uyarınca davada haksız çıkan taraf olarak yargılama giderinden sorumludur.

Emsal değeri

Sicil kararına itiraz davasında (ihya davalarının aksine) Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yasal hasım olmadığı ve haksız çıkan davalı olarak yargılama giderinden sorumlu tutulacağı yönünden emsal değer taşır.

Kavramlar: ticaret unvanının tescili sicil kararına itiraz yasal hasım yargılama giderinden sorumluluk (HMK 326)

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi 2020/8497 E. , 2022/3670 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 30.01.2019 tarih ve 2017/1020 E. - 2019/85 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 27.10.2020 tarih ve 2020/1197 E. - 2020/1064 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; tek ortaklı olan davacı Cihangir Konut Gayrimenkul Yaıtım A.Ş.’nin anonim şirket olmadan önceki halinin Cihangir İnşaat Yatırım Limited Şirketi olduğunu, bu şirketin ortağı olan ...’in ortağı olduğu diğer şirket olan Tarbzon İnşaat- ...işletmesinin de nev’i değiştiirilerek Cihangir İnşaat Yatırım Anonim şirketine dönüştürlmek istendiği, ancak bu taleplerinin ticaret sicil müdürlüğünce kabul edilmediğini, bunun üzerine Trabzon İnşaat – ...işletmesinin nev’i değiştirildikten sonra unvanının Cihangir Denizcilik Otomotiv Anonim şirketi olarak tescil edildiğini, daha sonra ...’in davacı şirketin unvanını tekrar eski unvanı olan Cihangir İnşaat Yatırım A.Ş. olarak değiştirmek için Cihangir Konut Gayrimenkul A.Ş.

nev’i değişikliği ticaret sicil gaztesinde yayınlanmadan, genel kurul kararı alındığını, taleplerinin davalı tarafından kabul edilmediğini 21.04.2014 tarihli Gümrük Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan Tebliğ uyarınca Cihangir Konut Gayrimenkul Yatırım A.Ş. ünvanının Cihangir İnşaat Yatırım A.Ş. olarak tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davacı şirketin sicil dosyasına göre 19.01.2017 tarihli kararla toplantı ve kara nisabına uygun şekilde unvan değişikliği kararı alındığı, ülke genelinde “Cihangir İnşaat” ibaresi ile başlayan ticaret ünvanları varsa da “Cihangir İnşaat Yatırım” ibaresi ile başlayan ünvan bulunmadığı, "Cihangir İnşaat” ibaresi ile başlayan çok sayıda ünvanın mevcut olduğu, bu iki ibarenin aynı olmasının ünvan tesciline engel olmadığı, üçüncü ibare olan “Yatırım” ibaresinin yasanın ve Gümrük Ticaret Bakanlığınca çıkarılan Ticaret unvanları hakkındaki Tebliğin aradığı “ek” olarak kabul edilebileceği, davacının talebinin de Cihangir İnşaaat Yatırım A.Ş. olarak tescile ilişkin olduğu, “Cihangir İnşaat Yatırım Limited Şirketi” unvanı sicilden silinmiş olarak görünse de bu ünvanın da zaten davacı şirketin eski ünvanı olduğu, tebliğde ifade edilen “başka bir tacir adına yeniden tescil

edilemez” koşulunu sağlamadığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Sicilinde 830511-0 sicil numarası ile kayıtlı davacı şirketin ticaret ünvanının “Cihangir İnşaat Yatırım Anonim Şirketi” olarak tesciline, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından yargılama giderleri yönünden istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesince davanın kabulü ile davacının talep ettiği ünvanın sicile tesciline, davalı yasal hasım olduğundan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmemesine karar verildiği, hükmün esas bakımından taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmadığından kesinleştiği, HMK’nın 326/ (1) maddesinde; "Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderleri davada haksız çıkan taraftan alınmasına karar verilir" denildiği, dava da haksız çıkan davalı aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi gerektiği, eldeki dava sicil kararına itiraza ilişkin olduğundan, tüzel kişiliğin ihyası davalarının aksine davalının yasal hasım konumunda olmadığı, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün sicile tescil talebinin kabulü gereken bir hususu yasal olmayan gerekçeyle reddi kararı üzerine eldeki davanın açılmasına sebebiyet verdiği, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına dair hükmün yerinde olmadığı, davacı vekilinin istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olduğu, gerekçesiyle davacının istinaf başvurunun kabulüne, İstanbul Anadolu 3.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/01/2019 Tarih 2017/1020 Esas 2019/85 Karar sayılı hükmün HMK 353(1)b-2 gereği kaldırılmasına, hükmün kesinleşen kısımlarının tekrarı ile davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Sicilinde 830511-0 sicil numarası ile kayıtlı davacı şirketin ticaret ünvanının “Cihangir İnşaat Yatırım A.Ş.” olarak tesciline, davacı tarafından yapılan tebligat gideri ile davacı vekili için takdir olunan 3.400.- TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 26,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 09/05/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.