Haklı sebeple çıkma davasında TTK 638/2 uyarınca ihtiyati tedbir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/848 E. 2020/983 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari şirket (genel)kaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
TTK 638/2 uyarınca haklı sebeple ortaklıktan çıkma davasında, davanın kesinleşmesine kadar ortağın haklarının korunması için gerekli tedbirlere hükmedilebilir; ancak bu tedbirler ihtiyati tedbir kurumunun geçici niteliğine uygun olmalı ve hüküm sonucunu önceleyerek asıl uyuşmazlığı fiilen çözecek nitelikte olmamalıdır. İhtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesinde tam ispat değil, HMK 390/3 uyarınca yaklaşık ispat yeterlidir; yaklaşık ispatın gerçekleştiği durumlarda, şirketin faaliyetini sürdürmesine ve organlarının işlevine engel olmayacak, malvarlığının (örneğin gayrimenkullerin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi şeklinde) muhafazasına yönelik tedbirler uygun görülür; buna karşın yönetime müdahale niteliğindeki (kayyım atanması, ortaklık yükümlülüklerinin dondurulması gibi) taleplerin bu aşamada reddi gerekir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati tedbir talebinin ilk derecece reddinin yerinde olup olmadığı → kısmi kabul
İddia: Davacı vekili, dava dilekçesine ek sunulan delillerin (hileli/bedelsiz devir işlemlerini gösteren hazirun cetvelleri, darp raporu, ihtarnameler, 26/12/2016 tarihli protokol) değerlendirilmediğini, TTK 638/2 ve HMK 390 koşullarının oluştuğunu, sermaye payına ilişkin alacağın sabit olduğunu, taşınmaz ve araçların satışı halinde ayrılma akçesi tespitinde güçlük yaşanacağını, tedbir şerhinin şirketlerin faaliyetine engel olmayacağını ileri sürerek ara kararın kaldırılmasını ve taşınmaz/araçlar üzerine tedbir konulmasını, ayrıca davacının ortaklıktan doğan yükümlülüklerinin dondurulmasını talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 638/2 son cümle, ortağın çıkma davası açması halinde mahkemenin ortağın durumunun teminat altına alınması için gerekli önlemlere karar vereceğini düzenler; bu hüküm, kesinleşmiş karara kadar ortaklığın fonksiyon ve fiil ehliyetinin sınırlandırılmamasını/ortadan kaldırılmamasını ve ortak haklarının zayi olmamasını amaçlar. İhtiyati tedbir HMK 389'da geçici hukuki koruma olarak düzenlenmiş olup, mevcut durumda meydana gelebilecek değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin zorlaşması/imkansızlaşması ya da gecikme sebebiyle ciddi zarar tehlikesi halinde verilebilir. İhtiyati tedbirler geçicidir ve esasın varlığına karine oluşturmaz; hakim mevcut durumun değişmesi halinde kararını değiştirebilir. Asıl davada tam ispat aranırken, ihtiyati tedbirde HMK 390/3 uyarınca yaklaşık ispat yeterlidir. Dosyadaki deliller incelendiğinde yaklaşık ispatın gerçekleştiği, ilk derece mahkemesinin hüküm sonucu elde edecek nitelikte tedbir kararı verilemeyeceğine ilişkin gerekçesinin dosya kapsamına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Şirketin faaliyetini sürdürdüğü ve gerekli organlarından yoksun olmadığı anlaşılmakla, davacının haklarının hüküm sonucunu önceleyecek nitelikte (yönetim kayyımı, ortaklık yükümlülüklerinin dondurulması gibi) tedbirlerle değil, malvarlığının muhafazasına yönelik önlemlerle korunması gerekmektedir; bu çerçevede davalı şirketler adına kayıtlı gayrimenkullerin üçüncü şahıslara devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tapu kayıtlarına ihtiyati tedbir konulması gerekli görülmüştür.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
TTK 638/2 kapsamındaki haklı sebeple çıkma davalarında ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesinde yaklaşık ispat ölçütünün uygulanacağı ve tedbirin, hüküm sonucunu önceleyerek asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte olmaması gerektiği; bunun yerine şirket malvarlığının (taşınmazların devir/temlikinin önlenmesi gibi) muhafazasına yönelik sınırlı tedbirlerle yetinilmesi gerektiği yönündeki tespit açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
TTK 638/2↗ haklı sebeple çıkma↗ ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ geçici hukuki koruma↗ ayrılma akçesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/848
KARAR NO 2020/983
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/06/2020 (Ara Karar)
NUMARASI 2020/194 Esas
DAVA
Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/10/2020
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ... Ltd.Şti.'nde 1.200.000-TL sermaye ile ... ltd.şti.'nde 1.975.000-TL sermaye ile ortak olduğunu, müvekkili ile çoğunluk pay sahibi ortak ... arasında fikir ayrılıkları başladığını ve devamında husumet oluştuğunu, haksız olarak müvekkilinin azledildiğini, müvekkilinin ortaklıktan ayrılması konusunda anlaşılmış olmasına karşın bedel konusunda mutabık kalınamadığını, hakim ortak ...'un müdürlük görevini kötüye kullanarak adına bedelsiz hisse devri gerçekleştirdiğini, şirketlerden finansman sağlayarak kendi adına, şirket müdür ve çalışanları ile kardeşleri adına şirketler kurarak rekabet yasağına aykırı şekilde hem ortaklığın iştigal alanına giren işleri yaparak kârı bu şirketler üzerinde bıraktığını, ...'un usulsüzlüğü düzeltmek için müvekkili ile 26/12/2016 tarihli protokol yaptığını, ...
ve ...'un şirket hesaplarından şahsi para iktisapları yaptığını ve bu makbuzsuz harcamalarını da milyonlarda TL'ye ulaştığında da kapatmak için firmalardan faturalar aldığını, TTK 638/2.maddesi kapsamında haklı sebeple çıkma koşullarının oluştuğunu, esas sermaye payının gerçek değerini ihtiva eden ayrılma akçesinin hesaplanması gerektiğini, kâr payı bedellerinin hesaplanarak tahsilini, şirketlere yönetim kayyımı atanmasını, şirketler adına kayıtlı gayrimenkuller üzerine tedbir şerhi işlenmesini, davanın kabulünü talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; asıl uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilmesine hukuken imkan bulunmadığı gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden istemde HMK 389 ve devamı madde hükümlerinde ön görülen koşullar gerçekleşmediği gerekçesiyle ihtiyati tedbir isteminin bu aşamada reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; mahkemece tedbir isteminin haklılığına dair dava dilekçesine ek olarak sunulan delillerin değerlendirilmediğini, hakim ortak ... tarafından yapılan ve somut belgelerle ispatlanan hileli ve bedelsiz devir işlemlerinin izah edildiğini ve delillerin ibraz edildiğini, bu devirleri gösteren Hazirun cetvellerinin de dosyaya sunulduğunu, darp raporu, ihtarnameler, 26/12/2016 tarihli protokolün de değerlendirilmediğini, TTK 638/2 ve HMK 390.maddelerinde düzenlenen koşulların mevcut olduğunu, davacının davalılar nezdinde sermaye payı yani alacağı olduğunun sabit olduğunu, şirkete ait taşınmaz ve araçların satışı halinde ayrılma akçesinin tespitinde güçlük yaşanacağını, ihtiyati tedbir şerhinin şirketlerin hayatiyetini devam ettirmesinde sakınca doğuracak nitelikte olmadığını, bu nedenlerle ara kararın kaldırılarak şirketlerin adına kayıtlı bilgileri verilen gayrimenkullerin kaydına ilişkin tedbir kararına hükmedilmesini, araçları üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenmesini, ,davacının ortaklıktan doğan yükümlülüklerinin dondurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
TTK 638/2-son cümle maddesinde ortağın çıkma davası açması durumunda mahkemenin ortağın durumunun teminat altına alınması için gereken önlemlere karar verileceği düzenlenmiştir. TTK 638(2) bir ortağın ayrılmasıyla ilgili davada hukuken kesinleşmiş karara kadar ,ortaklığın fonksiyon ve fiil ehliyetinin sınırlandırılmamasını veya ortadan kaldırılmamasını ve ortakların haklarının zayii olmamasını amaçlamaktadır. İhtiyati tedbir kurumu HMK 389 madde başlığında geçici hukuki koruma olarak nitelendirilmiş ve aynı maddenin 1.fıkrasında mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir.
İhtiyati tedbirler geçicidirler, esasın varlığına karine oluşturmazlar. Bu nedenle mevcut durumda bir değişiklik olduğu takdirde hakim edindiği kanaate göre kararını değiştirebilir. Kural olarak bir davada tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların ispatı için tahkikat yapılması ve delillerin toplanması gerekir. Hakim tüm delilleri inceleyip değerlendikten ve tam bir karara ulaştıktan sonra nihai kararını verir. Bu husus asıl davanın kabulü için geçerli olup, bu nedenle tam ispat aranır. İhtiyati tedbirlerde ise tam değil yaklaşık ispat yeterli olacağı HMK 390/3 maddesinde düzenlenmiştir. Dosya mevcudu deliller incelendiğin de yatklaşık ispatın gerçekleştiği, ilk derece mahkemesinin hüküm sonucu elde edecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeecğine ilişkin gerekçenin ise dosya kapsamına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.Şirketin faaliyetini sürdürdüğü , gerekli organlarından yoksun kalmış durumda olmadığı anlaşılmaktadır.
Ancak dosya mevcuduna göre davacının haklarının da TTK nun 638. maddesi uyarınca korunması gerekmektedir. Şirket malvarlığının muhafazası için davalı şirketler adına kayıtlı gayrımenkullerin üçüncü şahıslara devir ve temlik edilmemesi için kayıtlarına ihtiyati tedbir konulması gerekli görülmekle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin ara kararın gayrımenkuller bakımından kaldırılarak davacı tarafça bildirilen taşınmazların şirket adına kayıtlı olması halinde geçerli olmak üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesine ,fazlaya ilişkin istemin bu aşama da reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı-ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/194 Esas 05/06/2020 Tarihli ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin ara kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati tedbir isteminin KISMEN KABULÜNE, ... LTD. ŞTİ. (V.N: ...) adına;
1- İstanbul İli Sancaktepe İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu taşınmaz... LTD ŞTİ. (V.N:...)adına;
1- İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 2-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 3-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 4-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 5-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 6-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 7-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 8-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 9-İstanbul İli Kartal İlçesi ...
Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm, 10-İstanbul İli Kartal İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm ... LTD ŞTİ. (V.N:...)adına;
1- İstanbul İli Pendik İlçesi ... Pafta ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm 2-İstanbul İli Pendik İlçesi ... Pafta ... Parsel ... No'lu Bağımsız Bölüm 3- İstanbul İli Pendik İlçesi ... Pafta ... Parsel ... Bağımsız Bölüm No'lu, 4-İstanbul İli Pendik İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, 5-İstanbul İli Pendik İlçesi ... pafta ... ada ... parsel No'lu,6-İstanbul İli Pendik İlçesi ... pafta ... ada ... parsel No'lu, 7-İstanbul İli Pendik İlçesi ... pafta ... ada ... parsel No'lu, 8-İstanbul İli Pendik İlçesi ... ... pafta , ... parsel No'lu , 9-İstanbul İli Pendik İlçesi, ..., ... pafta ... ada ... parsel ... Bağımsız Bölüm No'lu, 10-İstanbul İli Pendik İlçesi ... pafta ... ada , ... parsel No'lu ...
LTD ŞTİ. (V.N:...)adına;
1- İstanbul İli Tuzla İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, 2-İstanbul İli Tuzla İlçesi ... Pafta ... Parsel No'lu 3-İstanbul İli Tuzla İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, 4-İstanbul İli Tuzla İlçesi ... pafta ... parsel No'lu 5-İstanbul İli Tuzla İlçesi ... pafta ... ada ... parsel No'lu,6-İstanbul İli Tuzla İlçesi ... pafta ... ada ... parsel No'lu, ... LTD. ŞTİ. (V.N: ...) adına;
1- Kocaeli İli Gebze İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, 2-Kocaeli İli Gebze İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, 3-Kocaeli İli Gebze İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, 4-Kocaeli İli Gebze İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, 5-Kocaeli İli Gebze İlçesi ... Pafta ... Parsel No'lu (... ada ... parsel mükerrer), 6-Kocaeli İli Gebze İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, ... LTD. ŞTİ. (V.N: ...) adına; Sakarya İli Arifiye İlçesi ... Pafta ... Ada ... Parsel No'lu, Taşınmazların davalı şirketler adına kayıtlı olması halinde 3.kişiye devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir KONULMASINA, fazla taleplerin REDDİNE, Takdiren 500.000- TL teminat (nakit veya kesin süresiz banka teminat mektubu) alınmasına,HMK 393 maddesine uygun olarak teminatın alınması ve kararın infazına yönelik işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine" Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin harcın istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
13/10/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/165175 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi