Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2004/12797 E. 2005/10341 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari itibar↗ bilirkişi incelemesi↗ maddi ve manevi tazminat↗ maddi tazminat↗ kusur↗ eksik inceleme↗ haksız rekabet↗ temerrüt↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının satışa arzettiği çakmaklar ile davacının çakmak modelleri arasında zorunluluk arzetmeyen ve ayniliğe varan bir benzerlik bulunduğu, bu durumda davalı fiilinin TTK uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği, hırdavatçılıkla iştigal eden davalının, dosyaya sunulan deliller uyarınca (50.000.000.-) TL maddi menfaat sağladığı gerekçesiyle, haksız rekabet ile ilgili davanın kabulü ile davalının tecavüzünün önlenmesine, anılan meblağda maddi tazminatın temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, TTK.nun 56 vd maddeleri uyarınca haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. TTK.nun 58/d maddesi uyarınca haksız rekabet yüzünden iktisadi menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse, kusur varsa zarar ve ziyanının tazminini isteyebilir. Tazminat olarak hakim, haksız rekabet neticesinde davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına dahi hükmedebilir. Somut olayda ise davalının defter ve kayıtları incelenmiş, sadece S…
… Ltd.Şti.nden alınan çakmaklara ilişkin 07.05.2001 tarihli faturaya rastlanması üzerine bu faturaya dayalı olarak maddi tazminat hesabı yapılmıştır. Oysa anılan madde hükümleri uyarınca sadece faturaya bağlı kalmak gerekmez. Zira davalı dahi 05.12.2001 tarihli oturumda, kendisinin çok eskiden beri bu çakmakları sattığını belirtmiştir. Kaldı ki maddi tazminat hesabına ilişkin olarak dosyaya sunulan iki bilirkişi raporu arasında da çelişki ortaya çıkmıştır. Bu durum karşısında mahkemece, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalının elde etmesi mümkün görülen maddi menfaat miktarının tespit ettirilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2-Yine anılan maddenin (e) bendi uyarınca BK.nun 49 ncu maddesinde gösterilen şartlar mevcutsa manevi tazminat verilmesi de istenebilir. Somut olayda davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde "davalı tarafından piyasaya sürülen çakmakların kalitesiz ve arızalı olması nedeniyle müvekkilinin ticari itibar ve güvenilirliğinin zedelendiği" ileri sürülerek manevi tazminat talebinde bulunulmuştur. O halde mahkemece davacının bu iddiası araştırılarak davacının manevi tazminat talep edip edemeyeceği belirlenmek gerekirken, hiçbir gerekçe gösterilmeksizin davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi dahi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Marka Tescil İtiraz Kararının İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/5272 E. 2020/3582 K.
Ortak:bilirkişi incelemesi · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaBu durum karşısında mahkemece, yeni bir «bilirkişi incelemesi» yaptırılarak davalının elde etmesi mümkün görülen maddi menfaat miktarının tespit ettirilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu kararda… barla, ilk derece mahkemesince, davalıya ait markaların, içerdikleri çakmak şekli sebebiyle marka olarak tescil ettirilebilecek işaretlerden olup olmadığına ilişkin «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, ilk derece mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kar …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:iltibas
Benzer bu kararda… sayılı ve 2014/46336 sayılı markaları ile davacıya ait 2014/58631 ve 2015/67297 tescilli markaları arasında 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlik ve «iltibas» tehlikesi bulunmadığı, davacının 2013/05767 sayı ile tescilli endüstriyel tasarımı ile davalının 2014/46335 ve 2014/46336 sayılı markaları arasında benzerlik olmad …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/8717 E. 2010/149 K.
Ortak:maddi tazminat · kusur · haksız rekabet
İncelediğiniz kararda… arzettiği çakmaklar ile davacının çakmak modelleri arasında zorunluluk arzetmeyen ve ayniliğe varan bir benzerlik bulunduğu, bu durumda davalı fiilinin TTK uyarınca «haksız rekabet» teşkil ettiği, hırdavatçılıkla iştigal eden davalının, dosyaya sunulan deliller uyarınca (50.000.000.-) TL maddi menfaat sağladığı gerekçesiyle, haksız rekabet ile ilgili davanın kabulü ile davalının tecavüzünün önlenmesine, anılan meblağda «maddi tazminatın» «temerrüt» faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.
TTK.nun 58/d maddesi uyarınca «haksız rekabet» yüzünden iktisadi menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse, «kusur» varsa zarar ve ziyanının tazminini isteyebilir.
1-Dava, TTK.nun 56 vd maddeleri uyarınca «haksız rekabetten» kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaÇakmak Ltd.Şti ve diğer tüm davalıların sorumlu olduğu, ancak gerek asıl davada, gerek birleşen davada «dava konusu» çakmakların üreticisi ve ithalatçısı olmayan bayiler hakkında da tazminat talebinde bulunulmuş ise de TTK’nun 58/d maddesi uyarınca «haksız rekabet» nedeniyle tazminat yükümlülüğünün «kusur» şartına bağlı olduğu, bu çakmakların üreticisi, ithalatçısı olmayıp bölge bayii ya da satıcısı olan davalıların, dava konusu çakmakların haksız rekabete konu ürünler olabileceklerini düşünmeleri, bu yönde hukuki değerlendirme yapmaları mümkün görülmediğinden, kusurları da ispat edilemedi- ğinden maddi ve manevi tazminat talepleri ve «ilan» giderleri yönünden sorumlu tutulamayacakları, dava konusu çakmak modellerinin ithalatçısı ve/veya üreticisi olan davalı ...
Şti’nin açtığı karşı davanın HUMK’nun 193/«son» maddesi uyarınca önceki kararla «açılmamış sayılmasına» karar verildiği, bu yönden temyiz olmadığı, dolayısıyla İstanbul 2 nolu FSHHM‘nin 2004/217 Karar numaralı kararının karşı dava yönünden kesinleştiği düşünülerek karşı dava yönünden yeniden hüküm kurulmadığı gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile davalıların, davacının M3L Model çakmaklarının üretim ithalat, satış, eylemlerinin davacı aleyhine «haksız rekabet» oluşturduğunun tespitine, bu haksız rekabetin men'ine, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, davalılara ait B1B ve B2B model çakmakların toplatılarak imhasına, 1.747,35 YTL «maddi tazminatın» ve takdiren 1.500,00 YTL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalılardan ...
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davalı tarafından üretilen B1B ve B2B model çakmakların, davacının M3L model çakmak modelleri ile «iltibas» yaratacağı ve davalıların bu eylemlerinin TTK’nun 56-57. maddeleri uyarınca «haksız rekabet» teşkil ettiği, B4B model çakmakların ise haksız rekabet yaratmadığı, ortaya çıkan haksız rekabetin tespiti, men’i, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nispi harç · nispi vekalet ücreti · davanın konusu · tescilsiz tasarım · açılmamış sayılma · kâr dağıtımı · harç · tacir
Benzer bu karardaTTK’nun 20. maddesi uyarınca tüm iş ve işlemlerinde basiretli bir «tacir» gibi hareket etmek durumunda olan bu davalıların belirtilen sıfatları gereği «dava konusu» çakmakların üretiminin ve «dağıtımının» yasal olmadığını bilmeleri ve bilebilecek durumda olmaları gerekir ve bunun yapılmaması da davalılar yönünden «kusur» teşkil eder.
3-Ayrıca, davada objektif dava birleşmesi söz konusu olduğundan mahkemece «haksız rekabetin» önlenmesi talebi yönünden maktu, tazminat talepleri yönünden «nispi harç» yatırılması gerekli olup, buna göre eksik harcın Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca tamamlattırılmasından sonra haksız rekabetin önlenmesi talebi bakımından maktu, maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından ise ayrı ayrı maktudan az olmamak üzere «nispi vekalet ücretine» hükmedilmesi gerekirken bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir.
… lepleri ile diğer davalılar hakkındaki tazminat taleplerinin reddine, birleşen 1997/118 Esas sayılı dava yönünden davanın kısmen kabulü ile davalıların eylemlerinin «haksız rekabet» oluşturduğunun tespitine, bu haksız rekabetin men'ine, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, «dava konusu» B1B ve B2B model çakmakların davalılarca satışının önlenmesine, mevcutların toplattırılarak imhasına, maddi ve manevi tazminat talepleri ile «ilan» taleplerinin reddine, birleşen 1997/127 esas sayılı dava yönünden; davanın kısmen kabulüne, davalılarca üretim ithalat ve satışı yapılan NİPPON markalı B4B model çakmaklardan, renkli gövdeli siyah kafalı olan modellerin üretim ve/veya satışının davacının «tescilsiz tasarımına» tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu tecavüz haksız rekabetin men'ine, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu çakmak modellerinin …
Çakmak Ltd.Şti ve diğer tüm davalıların sorumlu olduğu, ancak gerek asıl davada, gerek birleşen davada «dava konusu» çakmakların üreticisi ve ithalatçısı olmayan bayiler hakkında da tazminat talebinde bulunulmuş ise de TTK’nun 58/d maddesi uyarınca «haksız rekabet» nedeniyle tazminat yükümlülüğünün «kusur» şartına bağlı olduğu, bu çakmakların üreticisi, ithalatçısı olmayıp bölge bayii ya da satıcısı olan davalıların, dava konusu çakmakların haksız rekabete konu ürünler olabileceklerini düşünmeleri, bu yönde hukuki değerlendirme yapmaları mümkün görülmediğinden, kusurları da ispat edilemedi- ğinden maddi ve manevi tazminat talepleri ve «ilan» giderleri yönünden sorumlu tutulamayacakları, dava konusu çakmak modellerinin ithalatçısı ve/veya üreticisi olan davalı ...
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2004/12797 E., 2005/10341 K.
11. Hukuk Dairesi 2004/12797 E., 2005/10341 K.
HAKSIZ REKABET
MANEVİ TAZMİNAT
818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 49 ]
6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 56 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada Samsun Asliye 3.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 01.06.2004 tarih ve 2001/732 - 2004/395 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin T…
… Seiki Gmbh Şirketi ile arasındaki lisans anlaşması uyarınca Türkiye'de tescilli Tokai markalı toplam 5 model çakmak imal ettiğini, davalının da müvekkilce üretilen (F4R) Taşlı Dolar Çakmak modelinin taklidi olan G…
…-JAPAN marka çakmağı piyasaya sürdüğünü, davalının bu fiilinin tasarım hakkına tecavüz ve dizayn kopyacılığı suretiyle haksız rekabet oluşturdu-ğunu, ayrıca davalı tarafından piyasaya sürülen çakmakların kalitesine ve arızalı olması nedeniyle müvekkilinin ticari itibarının ve güvenilirliğinin zedelendiğini ileri sürerek, davalının fiilinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitini ve önlenmesini, (2.000.000.000.-) TL maddi ve (2.000.000.000.-) TL manevi tazminatın temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir.
Davalı, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının satışa arzettiği çakmaklar ile davacının çakmak modelleri arasında zorunluluk arzetmeyen ve ayniliğe varan bir benzerlik bulunduğu, bu durumda davalı fiilinin TTK uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği, hırdavatçılıkla iştigal eden davalının, dosyaya sunulan deliller uyarınca (50.000.000.-) TL maddi menfaat sağladığı gerekçesiyle, haksız rekabet ile ilgili davanın kabulü ile davalının tecavüzünün önlenmesine, anılan meblağda maddi tazminatın temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, TTK.nun 56 vd maddeleri uyarınca haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. TTK.nun 58/d maddesi uyarınca haksız rekabet yüzünden iktisadi menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse, kusur varsa zarar ve ziyanının tazminini isteyebilir. Tazminat olarak hakim, haksız rekabet neticesinde davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına dahi hükmedebilir. Somut olayda ise davalının defter ve kayıtları incelenmiş, sadece S…
… Ltd.Şti.nden alınan çakmaklara ilişkin 07.05.2001 tarihli faturaya rastlanması üzerine bu faturaya dayalı olarak maddi tazminat hesabı yapılmıştır. Oysa anılan madde hükümleri uyarınca sadece faturaya bağlı kalmak gerekmez. Zira davalı dahi 05.12.2001 tarihli oturumda, kendisinin çok eskiden beri bu çakmakları sattığını belirtmiştir. Kaldı ki maddi tazminat hesabına ilişkin olarak dosyaya sunulan iki bilirkişi raporu arasında da çelişki ortaya çıkmıştır. Bu durum karşısında mahkemece, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalının elde etmesi mümkün görülen maddi menfaat miktarının tespit ettirilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2-Yine anılan maddenin (e) bendi uyarınca BK.nun 49 ncu maddesinde gösterilen şartlar mevcutsa manevi tazminat verilmesi de istenebilir. Somut olayda davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde "davalı tarafından piyasaya sürülen çakmakların kalitesiz ve arızalı olması nedeniyle müvekkilinin ticari itibar ve güvenilirliğinin zedelendiği" ileri sürülerek manevi tazminat talebinde bulunulmuştur. O halde mahkemece davacının bu iddiası araştırılarak davacının manevi tazminat talep edip edemeyeceği belirlenmek gerekirken, hiçbir gerekçe gösterilmeksizin davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi dahi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan 1 ve 2 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.10.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/16515100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz