Takip talebinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/1687

KARAR NO 2025/1894

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/09/2025

NUMARASI 2025/348 Esas 2025/726 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ 09/05/2025

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/11/2025

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının müvekkili şirketle aynı sektörde hizmet vermekte olup müvekkil firmadan15.04.2024 tarihinde müşterilerine ait metal aksam parçalardan oluşan yükün Kemalpaşa/İzmir adresinden Hamburg/Almanya adresine taşınması için talepte bulunduğunu, 3 adet mega tır ile sevkiyat yapılması konusunda anlaşıldığını, ödenecek navlun bedelinin ise her bir araç için 4.300 -EUR olarak belirlendiğini, 789164, 789162 ve 789163 numaralı ... belgesi tahtında üç araç ile emtialar tam ve eksiksiz bir şekilde taşındığını, taşıma akabinde müvekkil firma davalıya her biri 4.300- EUR tutarlı olan toplam 12.900-EUR bedelli üç ayrı fatura düzenlenerek iletildiğini, ancak davalı yanca herhangi bir ödeme yapılmadığını, faturaların itirazsız kesinleştiğini, müvekkilinin davalıdan toplam 12.900- EUR alacağı bulunmakta olup alacağının tahsil edilebilmesi adına anılan borca itirazın iptali talep edildiğini, müvekkilin alacağının davalı ile yapılan mailleşmeler onayı ile tanzim edilen faturalara ve ...'ye dayalı olduğu gözetildiğinde müvekkilin alacağı likit ve borçlunun itirazı haksız olduğundan davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Davalı/Borçlu tarafından İstanbul 28.

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyadan icra takibine yapılan itirazın iptali ile alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine

karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; faturaların davacı tarafından müvekkile tebliğ edilmediğini, faturalar konusunda herhangi bir ihtar gönderilmediğini, gönderilen ödeme emrinde alacağa dair "taraflar arasındaki diğer ticari ilişki, açık hesap, fatura/lardan kaynaklı alacak/lar" şeklinde açıkladığını, borcun sebebi açıkça anlaşılmamakta, hangi döneme ait cari hesabın, hangi faturaların ve bahsedilen 'diğer' ticari ilişkinin hangi ticari ilişki olduğu anlaşılmadığını, davacının açtığı davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafından icra takip talepnamesinde ve ödeme emrinde 12.900-EUR alacağın tamamının harca esas değeri gösterilmiş olmakla hangi tarihli hangi kur üzerinden çevirme işleminin yapıldığı gösterilmediği, İİKnın 58/3'de açıkça düzenlendiği üzere hangi tarihli kur üzerinden harca esas değerin hesaplandığının açıkça gösterilmesi gerekirken davacı tarafça bu kurala riayet edilmediği, takip talebinde ve ödeme emrinde, yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmesine dair zorunluluğun kamu düzeni ile ilgili ve Devletin hükümranlık haklarına ilişkin olduğunu, takip talepnamesinde davacı yanca 12.900-EUR alacağın fiili ödeme tarihindeki karşılığının istendiğine ilişkin ibare bulunmadığını, açıkça 12.900-EUR alacağın fiili ödeme günündeki TL karşılığının istenmediği, onun yerine 12.900-EUR alacağın takip tarihinden fiili ödeme gününe kadar işleyecek faizinin TCMB efektif döviz satış kuru üzerinden talep edildiği anlaşılmakla TL karşılığı istenmeksizin EUR alacağın aynen tahsilinin mümkün olmadığı dikkate alınarak usule uygun başlatılmış bir icra takibinin bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; anılan takip talebinde kanunen aranan tüm unsurların tam olduğunu, borçlunun borçlu olduğu miktarın "Türk parası karşılığı yani harca esas değer" gösterildiğini, "fiili ödeme tarihindeki kur" denilmek sureti ile de alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği metinde iki ayrı yerde açıklandığını, aynı şekilde ödeme emrinde de işbu hususlar açıkça yer almakta olup bu konuda kanun amacı yerine getirildiğini, karar iki red yönünden de hatalı olup takip talebinin usule uygun olduğunun kabulü ile kararın kaldırılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uluslararası taşımaya ilişkin navlun bedeli yabancı para alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında İstanbul 28. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile 27/12/2024 tarihinde, davalı aleyhine açık hesap faturalar alacağı olduğu belirtilerek, 12.900-Euro asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmıştır.2004 sayılı İİK'nın 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3. Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur. Yabancı para alacağın karşılığı TL’nın gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi yasaca zorunlu kılınmıştır. İtirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması dava şartıdır. Takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunup bulunmadığının itirazın iptali davasında resen incelenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. İİKnda düzenlenen bir dava türü olduğundan İİK hükümleri de dikkate alınır. İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır. HMK'ndaki dava şartları yanında İİK'daki özel dava şartları da incelenir.

İcra takibinin süresiz şikayet yoluyla iptalinin mümkün olması itirazın iptali davası sonuçlandıktan sonra dahi takibin iptal edilebileceği anlamına gelmektedir.Somut olayda; alacaklı tarafından 12.900-Euro ibaresi yanında hem alacak tutarı hemde toplam alacak tutarı 12.900-Euro'nun yanında "fiili ödeme tarihi "ibaresi bulunmaktadır. İİK'nın 58,60 maddelerinde öngörüldüğü üzere bu ibare alacağın fiili ödeme tarihinde ki kur üzerinden talep edildiği anlamına gelmektedir. Ayrıca bu iki ibare dışında faiz talebinde de fiili ödeme gününe kadar faiz istenilmesi de aynı anlama gelmektedir.Takip talebinde ve ödeme emrinde harca esas değer olarak 473.798,94-TL harca esas değer gösterilmiştir. Harca esas değer;

icra takip tarihindeki TL karşılığı olarak kabul edilir. Fiili ödeme tarihinde ki kur bugünden bilinmediği gibi, davacı aynen veya vade tarihinde ki kur karşılığını talep etmediğinden harca esas değerin hangi tarihteki kurdan hesaplandığını belirtilmesi gerekmez. Gerek icra takibi başlatılırken, gerek dava açılırken yabancı paranın davanın veya takibin başlatıldığı günde TCMB'nin efektif satım kurundan karşılığı hesaplanması yerleşik yargı uygulaması olup, takip tarihi 27.12.2024 tarihinde Euro efektif satım kuru 36.7344 olup x12.900= 473.873,76-TL ye tekabül etmektedir.Açıklanan nedenlerle; takip talebi ve ödeme emrinde harca esas değerin yabancı para alacağının takip tarihinde ki TCMB nin efektif satış kurundan TL karşılığını ifade ettiği, takip talebinde ve ödeme emrinde harca esas değerin gösterildiği, ödeme emri ve takip talebinde üç ayrı yerde yabanca para alacağının fiili ödeme gününde ki karşılığının istenildiğinin gösterildiği anlaşılmakla takip talebi ve ödeme emri usulüne uygun olarak düzenlendiği halde davanın usulden reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde bulunarak kararın kaldırılmasına dava yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2025 Tarih 2025/348 Esas 2025/726 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeninden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/11/2025