6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bonoya dayalı ihtiyati hacizde muacceliyet sözleşmesi ve yetki itirazı reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1518 E. 2020/1393 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Gerekçe özeti

Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, TTK 777/3 uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi de yetkilidir. İhtiyati hacze itiraz incelemesinde mahkeme, İİK 265. maddede sınırlı ve tahdidi olarak sayılan itiraz sebepleriyle bağlıdır; bu sebepler dışında ileri sürülen itirazlar (kambiyo vasfının bulunmaması, tacirlik/ticari alacak niteliğinin yokluğu vb.) değerlendirmeye alınmaz. Taraflar arasında akdedilen muacceliyet sözleşmesi, senetlerden birinin ödenmemesi halinde diğerlerinin de muaccel hale geleceğini kararlaştırmışsa, sözleşme serbestisi ilkesi gereği bu şart geçerli olup tarafları bağlar. Ayrıca 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar'a ilişkin tebliğin kapsamı dışında kalan bir sözleşmeye bağlı olarak verilen ve borç ikrarı içeren kambiyo senetleri, bu karar kapsamında geçersiz sayılamaz.

Ele alınan sorunlar

Yetki itirazı → ret

İddia: Taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığı, Bakırköy İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğu ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde TTK 777/3 maddesi uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi de yetkilidir. Talebe konu bonolarda düzenleme yeri İstanbul olduğundan, muterizin yetki itirazı yerinde olmayıp ihtiyati haciz talebi yönünden kararı veren mahkeme yetkilidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Muacceliyet sözleşmesinin geçerliliği ve senetlerin vadesi → ret

İddia: Takip konusu evrakların muaccel olmadığı, bir kısmının vadesi gelmediği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Bir kısmı vadesi gelmemiş bonolara dayalı olarak ihtiyati haciz talep edilmiş olup, sunulan muacceliyet sözleşmesi ile senetlerden birinin gününde ödenmemesi halinde diğer senetlerin muaccel olacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşme serbestisi kapsamında muacceliyet şartı geçerli olup tarafları bağlar.

Gerekçe kaynağı: özgün

32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar kapsamında geçerlilik itirazı → ret

İddia: Türk parasının kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karara ilişkin tebliğ hükümleri gereğince protokolün Türk parası üzerinden uyarlanması gerektiği, alacağın bu nedenle geçerli olmadığı ileri sürülmüştür.

Gerekçe: İlgili tebliğin 8. maddesi kapsamında kalmayan sözleşmeye (ecrimisil alacağı) bağlı olarak talebe dayanak bonoların verilmesi, borç ikrarı içermeleri ve senedin verilmesinin bir protokole bağlanması, senetlerin teminat olarak verildiğinin kabulünü gerektirmez. Ayrıca tebliğde düzenlenen kıymetli evraklar da 32 sayılı karar kapsamı dışında tutulmuştur.

Gerekçe kaynağı: özgün

İİK 265. maddedeki itiraz sebeplerinin tahdidiliği → ret

İddia: Kambiyo vasfının bulunmadığı, tarafların tacir olmadığı, alacağın ticari nitelikte olmadığı gibi sebeplerle itiraz edilmiştir.

Gerekçe: İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İİK 265. maddede sayılan itiraz sebepleri şekli ve tahdididir; mahkeme, ihtiyati hacze itiraz sebeplerine hasren inceleme yaparak itirazı değerlendirecektir. Muterizin ileri sürdüğü itiraz sebepleri (kambiyo vasfı, tacirlik, ticari alacak niteliği vb.) İİK 265. maddede yer alan itiraz nedenleri arasında bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın; İİK 265. maddedeki itiraz sebeplerinin tahdidi olduğu ve bu sebepler dışındaki itirazların ihtiyati hacze itiraz incelemesinde dinlenemeyeceği yönündeki tespiti ile muacceliyet sözleşmesinin sözleşme serbestisi kapsamında geçerli olduğu ve 32 sayılı kararın kambiyo senedine dayalı borç ikrarını kapsamadığı yönündeki değerlendirmeleri, benzer ihtiyati haciz itirazı uyuşmazlıklarında bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, TTK 777/3 maddesi uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi de yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz muacceliyet sözleşmesi İİK 265 itiraz sebeplerinin tahdidiliği bono TTK 777/3 yetki 32 sayılı karar (Türk parası kıymetini koruma)

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 265 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 777/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/1518

KARAR NO 2020/1393

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/10/2020 (Ek Karar)

NUMARASI 2020/367 D.İş 2020/380 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/12/2020

İhtiyati hacze itirazın reddine yönelik ek kararın itiraz eden ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; borçlular tarafından müvekkiline verilen toplam 299.982- usd bedelli olan 34 adet bononun taraflar arasında imzalanan muacceliyet sözleşmesi ile muaccel hale geldiğini ancak ödenmediğini, alacağın rehinle teminat altına alınmadığını, borçluların mal kaçırma ihtimalinin bulunduğunu, borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, borçluların 299.982-usd (2.060.156,38-TL) alacağın temini bakımından vaki isteği İİK'nun 257/1. maddesine uygun bulunduğu, teminat (%15) mukabilinde borçluların malları ile alacaklarının; İİK'nda muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili; ihtiyati haciz talep edenin müvekkili aleyhine İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/31 Esas sayılı dosyası ile ecrimisil talepli dava açtığını, davanın kabulü ile ihtiyati haciz talep edenin müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, icra takibinin kesinleşmesi akabinde, İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/31 Esas sayılı kararının İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi nin 27/06/2019 tarih, 2019/703 Esas, 2019/1144 K. Sayılı kararı ile bozulması üzerine müvekkili ile ihtiyati haciz talep eden arasında 20/09/2019 tarihli protokol düzenlendiğini, protokol gereğince müvekkilinin ihtiyati haciz talep edene, 8.823-er usd bedelli toplamda 34 adet evrak verdiğini, bu evrakların kambiyo vasfına sahip olmadığını,Türk parasının kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karara ilişkin tebliğ hükümleri gereğince protokolün Türk parası üzerinden uyarlanması gerektiğini ,muaccel bir alacak olmadığını,tarafların tacir olmadığını, yetki sözleşmesinin geçersiz olduğunu belirterek verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece; borçlunun itiraz sebebi olarak ileri sürdüğü hususların İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılmış bulunan sebeplerden olmadığı gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili; mahkemece icra dosyasının incelenmediğini, müvekkili ile ihtiyati haciz talep eden arasında 20/09/2019 tarihli protokol imzalandığını, işbu protokol kapsamında ihtiyati haciz talep edene 8.823-er USD bedelli toplam 34 adet senet ve aynı sözleşmeye bağlantılı olarak 6.000'er USD bedelli 3 adet evrak verildiğini, ihtiyati hacze konusu senetlerin kambiyo vasfını haiz olmadığını, takip konusu evrakların, kayıtsız şartsız belirli bir borç ikrarını içermediğini, taraflar tacir olmayıp, talep konusu alacağın da ticari bir alacak olmadığını, taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığını, Bakırköy İcra Daireleri ve Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, takip konusu evrakların muaccel olmadığını, bu nedenlerle ihtiyati hacze itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İİK 265 Maddesinde sayılan itiraz sebepleri şekli ve tahdididir.Mahkeme, ihtiyati hacze itiraz sebeplerine hasren inceleme yaparak itirazı değerlendirecek olup,bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde TTK 777/3 maddesi uyarınca bononun düzenlendiği yer mahkemesi de yetkilidir .Talebe konu bonolarda düzenleme yeri - İstanbul'dur.Buna göre muterizin yetki itirazı yerinde olmayıp somut olayda ihtiyati haciz talebi yönünden kararı veren mahkeme yetkili bulunmaktadır.Somut olayda,bir kısmı vadesi gelmemiş bonolara dayalı olarak ihtiyati haciz talep edilmiş olup,sunulan muacceliyet sözleşmesi ile senetlerden birinin günün de ödenmemesi halinde diğer senetlerin muaccel olacağı kararlaştırılmıştır.

Sözleşme serbestisi kapsamında muacceliyet şartı geçerli olup tarafları bağlar.İtiraz eden vekili ; Türk parasını koruma hakkındaki 32 sayılı karara dayalı olarak alacağın geçerli olmadığını ileri sürmekte ise de ; ilgili tebliğin 8.maddesi kapsamında kalmayan sözleşmeye (ecrimisil alacağı) porotokole bağlı olarak talebi dayanak bonoların verildiği ,borç ikrarı içerdikleri ,senedin verilmesinin bir protokole bağlanması senetlerin teminat olarak verildiğinin kabulünü gerektirmez.Ayrıca tebliğde düzenlenen kıymetli evraklar da 32 sayılı karar kapsamı dışında tutulmuştur. İİK 265.m. ihtiyati hacze itiraz nedenleri sınırlı olarak sayılmış olup, itirazların söz konusu maddede yer alan itiraz nedenleri arasında bulunmadığı gibi yetki itirazının da yerinde olmadığından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; istinaf nedenleri yerinde görülmeyen ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Muteriz ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran muteriz ... tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, ek karardan sonra alacaklı yan gider avansından karşılanan 11-TL posta masrafının itiraz eden ...'dan alınarak alacaklıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/12/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/163262 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.