Nezaret yükümlülüğü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2006/8135 E. 2007/10477 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
nezaret yükümlülüğü↗ alt taşıyan↗ zıya↗ taşıma senedi↗ üst taşıyıcı↗ sovtaj↗ alt taşıyıcı↗ çekince (ihtirazi kayıt)↗ taşıtan↗ sorumluluktan kurtulma↗ müterafik kusur↗ rücu hakkı↗ istifa↗ gerçek zarar↗ kusur oranı↗ zayi↗ rücu↗ kâr kaybı↗ taşıyıcı↗ bilirkişi incelemesi↗ taşıyan↗ dosya masrafı↗ kusur↗ hasar↗ eksik inceleme↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin alt taşıyıcı sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, üst taşıyıcı olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, rücu hakkının doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, zararın belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 13.213.184 TL'nin yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-
Dava, taşınan emtianın zarara uğraması dolayısıyla ödemede bulunan üst taşıyıcının, ödediği tazminatın alt taşıyıcıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir. Ancak, hüküm yeterli araştırma ve incelemeye dayanmadığı gibi, esas alınan bilirkişi raporu da uyuşmazlığı çözmeye elverişli değildir. TTK'nın 781. maddesi uyarınca taşıyıcı, kural olarak eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde meydana gelen kayıp ve hasardan sorumludur. Ancak, kayıp veya hasarın, anılan maddede sayılan nedenlerden birinden kaynaklandığını ispat etmesi halinde de bu sorumluluktan kurtulması mümkündür. Açıklanan nedenlerden biri de hasarın, gönderen veya gönderilenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimattan kaynaklanması halidir. Öte yandan, alt taşıyıcı hasar ve ziyadan dolayı ancak gerçek zarar ile sorumludur. Üst taşıyıcının taşıtana veya onun sigortacısına ödediği tazminat miktarının, rücu edilebilecek üst sınır dışında bir etkisi yoktur.
Somut olayda, davalı alt taşıyan vekili, hasarın istif ve yükleme hatasından kaynaklandığını, müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını savunmuştur. Gönderen firmanın personeli davacı tanığı yüklemenin usulüne uygun yapıldığını açıklamıştır. Yükleme ve istifleme gönderene ait olsa bile davalı taşıyanın yükleme ve istiflemeye nezaret yükümlülüğü mevcut olup, bunun ihlali halinde müterafik kusurunun varlığı kabul edilmelidir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasarın yükleme hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususu irdelenmemiştir.
Öte yandan, TTK'nın 785. maddesi uyarınca ziyadan doğan tazminat, taşıma senedine geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat taşıyıcıya bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene teslim edileceği yerdeki değerine göre tayin olur. Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde zıya dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair masraflar piyasa değerinden indirilir.
Hasardan doğan tazminat ise, ancak eşyanın gönderilene teslim edileceği yerde hasardan önceki değeri ile hasardan sonraki değeri arasında mevcut farka göre tespit edilir.
Davalının imzasının bulunduğu tutanakta matbaa mürekkeplerinin devrik ve hasarlı olduğunun açıklanması ile yetinilmiş, ayrıca bu haliyle bulunduğu kaplar fotoğraflanmıştır. Mürekkep emtiasının bu haliyle tamamının zayi olduğunun kabul edilip edilmeyeceği, sovtajının olup olmayacağı incelenmemiş, tazminatın tutarı anılan madde hükmüne göre değerlendirilmemiştir.
Bu durum karşısında, yükleme ve istifin gönderene ait olduğu kabul edilip, emtiadaki kaybın yükleme ve istif hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, şayet bu nedenden meydana geldiği tespit edilirse gerekli uyarı ve denetleme görevi yapmayan davalının müterafik kusur oranının belirlenmesi, davalının sorumlu olduğu zarar tutarının TTK'nın 785. maddesi hükmü dikkate alınarak değerlendirilmesi yönlerinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınması veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Sigorta poliçesine dayalı tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12916 E. 2012/19231 K.
Ortak:müterafik kusur · kusur oranı · taşıyıcı · kusur · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaBu durum karşısında, yükleme ve «istifin» gönderene ait olduğu kabul edilip, emtiadaki «kaybın» yükleme ve istif hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, şayet bu nedenden meydana geldiği tespit edilirse gerekli uyarı ve denetleme görevi yapmayan davalının «müterafik kusur oranının» belirlenmesi, davalının sorumlu olduğu zarar tutarının TTK'nın 785. maddesi hükmü dikkate alınarak değerlendirilmesi yönlerinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin «alt taşıyıcı» sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, «üst taşıyıcı» olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, «rücu hakkının» doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, za …
TTK'nın 781. maddesi uyarınca «taşıyıcı», kural olarak eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde meydana gelen kayıp ve hasardan sorumludur.
Benzer bu karardaO halde, mahkemece «taşıyıcının» zararın oluşmasında «müterafik kusuru» olduğu kabul edilerek «kusur oranı» tespit edilmek ve sonucuna göre karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Taşımacı eşyayı «teslim» aldığı andan itibaren teslim edinceye kadar maruz kaldığı ziyadan ve hasardan veya «teslimindeki gecikmeden» sorumludur.Bilirkişi raporlarında «hasarın» istifleme ve yükleme hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.
Dairemizin yerleşik uygulamasına göre taşınacak emtianın araca yüklemesi ve istiflemesi gönderene ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının», yükleme ve istiflemeyi basiretli bir «tacir» gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme istifleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için her türlü tedbiri alması gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:teslimde gecikme · rücuen tazminat · tacir · sigorta poliçesi
Benzer bu kararda1-Dava, «sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
Taşımacı eşyayı «teslim» aldığı andan itibaren teslim edinceye kadar maruz kaldığı ziyadan ve hasardan veya «teslimindeki gecikmeden» sorumludur.Bilirkişi raporlarında «hasarın» istifleme ve yükleme hatasından kaynaklandığı belirtilmiştir.
Dairemizin yerleşik uygulamasına göre taşınacak emtianın araca yüklemesi ve istiflemesi gönderene ait olsa dahi, yükün sağlıklı taşınabilmesi ve «hasara» uğramaması için «taşıyıcının», yükleme ve istiflemeyi basiretli bir «tacir» gibi gözetmesi, hatalı bir yükleme istifleme varsa buna karşı çıkması ve yükün güvenli taşınabilmesi için her türlü tedbiri alması gerekir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/7745 E. 2014/15768 K.
Ortak:müterafik kusur · istifa · taşıyıcı · kusur · hasar · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaBu durum karşısında, yükleme ve «istifin» gönderene ait olduğu kabul edilip, emtiadaki «kaybın» yükleme ve istif hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, şayet bu nedenden meydana geldiği tespit edilirse gerekli uyarı ve denetleme görevi yapmayan davalının «müterafik kusur oranının» belirlenmesi, davalının sorumlu olduğu zarar tutarının TTK'nın 785. maddesi hükmü dikkate alınarak değerlendirilmesi yönlerinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin «alt taşıyıcı» sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, «üst taşıyıcı» olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, «rücu hakkının» doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, za …
Öte yandan, «alt taşıyıcı» «hasar» ve ziyadan dolayı ancak «gerçek zarar» ile sorumludur.
Benzer bu karardaDairemiz'in yerleşmiş içtihatları uyarınca, yüklemenin gönderene ait olduğu durumda dahi, «taşıyıcının» yüklemede «nezaret görevinin» bulunması nedeni ile yükleme ve «istif» hususunda göndereni uyarmayan davalı taşıyıcının olayda «müterafik kusuru» olduğu kabul edilip bu oranın bilirkişi marifeti ile tespiti ile neticesine göre karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış , davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece gerek hükme esas alınan 13/08/2012 ile 24/05/2013 tarihli bilirkişi raporlarında ve gerekse de 18/11/2012 tarihli bilirkişi raporunda, oluşan «hasarın» «istif» ve ambalaj hatasından kaynaklandığı belirlenmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve 13/08/2012 ile 24/05/2013 tarihli bilirkişi raporlarına göre, emtiadaki «hasarın» ambalajlamadan kaynaklandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nezaret görevi · nakliyat sigortası · rücuen tazminat · sigorta poliçesi
Benzer bu karardaDava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» talebine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemiz'in yerleşmiş içtihatları uyarınca, yüklemenin gönderene ait olduğu durumda dahi, «taşıyıcının» yüklemede «nezaret görevinin» bulunması nedeni ile yükleme ve «istif» hususunda göndereni uyarmayan davalı taşıyıcının olayda «müterafik kusuru» olduğu kabul edilip bu oranın bilirkişi marifeti ile tespiti ile neticesine göre karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış , davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5620 E. 2014/12814 K.
Ortak:istifa · kusur oranı · taşıyıcı · kusur · hasar
İncelediğiniz karardaBu durum karşısında, yükleme ve «istifin» gönderene ait olduğu kabul edilip, emtiadaki «kaybın» yükleme ve istif hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, şayet bu nedenden meydana geldiği tespit edilirse gerekli uyarı ve denetleme görevi yapmayan davalının «müterafik kusur oranının» belirlenmesi, davalının sorumlu olduğu zarar tutarının TTK'nın 785. maddesi hükmü dikkate alınarak değerlendirilmesi yönlerinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin «alt taşıyıcı» sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, «üst taşıyıcı» olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, «rücu hakkının» doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, za …
Öte yandan, «alt taşıyıcı» «hasar» ve ziyadan dolayı ancak «gerçek zarar» ile sorumludur.
Benzer bu kararda… tüm dosya kapsamına göre, emtianın gönderen tarafından araca yüklendiği, varillerin baş aşağı yüklenmiş olmaları nedeniyle nakliye sırasında hasarlandıkları, davalı «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeye nezaret etmesi gerektiği, bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle % 50 oranda kusurlu bulunduğu, zarar tutarının 6.607,50 TL olduğu, davalının «kusur oranına» göre bunun 3.303,75 TL'sinden sorumlu tutulması gerektiği, bu tutarın CMR 23/3. maddesindeki «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı, «taşıyıcının sorumluluğunun» kaynağı yükleme ve «istif» değil yükleme ve istife «nezaret borcu» olduğundan bu borca aykırılığın CMR sigortası kapsamında bulunduğu gerekçesiyle, 6.607,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıl …
2- Davalı sigorta şirket vekilinin temyiz itirazlarına gelince; mümeyyiz davalı, diğer davalı olan «taşıyıcı» ile arasında imzalanan poliçe hükümleri gereğince yükleme/«istif» hatasından kaynaklanan hasardan sorumlu olmadıklarını savunmuş olup gerçekten de taraflar arasındaki CMR Sigorta Poliçesinin (Umumi Hükümler) kısmının «teminat» dışı halleri düzenleyen 3/u bendinde “… emtianın yetersiz ve uygun olmayan ambalajlama veya hazırlanmasının neden olduğu «ziya» ve «hasarlar» ile birbirini etkileme özelliği olan emtianın yanlış yükleme ve/veya istiflenmesi sonucu oluşan hasarlara dayalı talepler….teminat dışıdır” hükmü gereğince davalı CMR sigortacısının istif hatasından kaynaklanan «rizikolara» teminat vermediği anlaşılmaktadır.
Mahkemece de, «hasarın» yükleme/«istif» hatasından kaynaklandığı kabul edildiğine göre, davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü yönünde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nezaret borcu · sınırlı sorumluluk · taşıyıcının sorumluluğu · ziya · riziko · teminat
Benzer bu kararda… tüm dosya kapsamına göre, emtianın gönderen tarafından araca yüklendiği, varillerin baş aşağı yüklenmiş olmaları nedeniyle nakliye sırasında hasarlandıkları, davalı «taşıyıcının» yükleme ve istiflemeye nezaret etmesi gerektiği, bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle % 50 oranda kusurlu bulunduğu, zarar tutarının 6.607,50 TL olduğu, davalının «kusur oranına» göre bunun 3.303,75 TL'sinden sorumlu tutulması gerektiği, bu tutarın CMR 23/3. maddesindeki «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı, «taşıyıcının sorumluluğunun» kaynağı yükleme ve «istif» değil yükleme ve istife «nezaret borcu» olduğundan bu borca aykırılığın CMR sigortası kapsamında bulunduğu gerekçesiyle, 6.607,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıl …
2- Davalı sigorta şirket vekilinin temyiz itirazlarına gelince; mümeyyiz davalı, diğer davalı olan «taşıyıcı» ile arasında imzalanan poliçe hükümleri gereğince yükleme/«istif» hatasından kaynaklanan hasardan sorumlu olmadıklarını savunmuş olup gerçekten de taraflar arasındaki CMR Sigorta Poliçesinin (Umumi Hükümler) kısmının «teminat» dışı halleri düzenleyen 3/u bendinde “… emtianın yetersiz ve uygun olmayan ambalajlama veya hazırlanmasının neden olduğu «ziya» ve «hasarlar» ile birbirini etkileme özelliği olan emtianın yanlış yükleme ve/veya istiflenmesi sonucu oluşan hasarlara dayalı talepler….teminat dışıdır” hükmü gereğince davalı CMR sigortacısının istif hatasından kaynaklanan «rizikolara» teminat vermediği anlaşılmaktadır.
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2539 E. 2012/4313 K.
Ortak:taşıma senedi · zıya · taşıyıcı · dosya masrafı · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaÖte yandan, TTK'nın 785. maddesi uyarınca ziyadan doğan tazminat, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olur.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin «alt taşıyıcı» sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, «üst taşıyıcı» olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, «rücu hakkının» doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, za …
TTK'nın 781. maddesi uyarınca «taşıyıcı», kural olarak eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde meydana gelen kayıp ve hasardan sorumludur.
Benzer bu karardaAncak, yurtiçi taşıma TTK.nun 762 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, TTK.nun 785. maddesine göre "- Ziyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.
Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.
2- Dava taşıma sırasında oluşan «hasarın» tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece taşıma sırasında hasar gören malın değeri tespit edilmeksizin davacının beyanına itibar edilerek «fatura» kapsamına göre hüküm kurulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:fatura
Benzer bu kararda2- Dava taşıma sırasında oluşan «hasarın» tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece taşıma sırasında hasar gören malın değeri tespit edilmeksizin davacının beyanına itibar edilerek «fatura» kapsamına göre hüküm kurulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6659 E. 2018/1013 K.
Ortak:müterafik kusur · istifa · taşıyıcı · kusur · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaBu durum karşısında, yükleme ve «istifin» gönderene ait olduğu kabul edilip, emtiadaki «kaybın» yükleme ve istif hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, şayet bu nedenden meydana geldiği tespit edilirse gerekli uyarı ve denetleme görevi yapmayan davalının «müterafik kusur oranının» belirlenmesi, davalının sorumlu olduğu zarar tutarının TTK'nın 785. maddesi hükmü dikkate alınarak değerlendirilmesi yönlerinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin «alt taşıyıcı» sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, «üst taşıyıcı» olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, «rücu hakkının» doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, za …
TTK'nın 781. maddesi uyarınca «taşıyıcı», kural olarak eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde meydana gelen kayıp ve hasardan sorumludur.
Benzer bu karardaSomut uyuşmazlıkta, dosya içerisinde mevcut ekspertiz raporlarında «hasarın» dört adet üçgen ahşap sehpanın üzerine «istif» edilmiş olan deri emtiasıyla birlikte dorse içinde öne doğru devrilmesi sonucu oluştuğu ve yük birimlerinin sürüş istikametine kaymış ve devrilmiş olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunda ise hasarın istifleme hatasından kaynaklandığı, ancak taşıma senedindeki yükleme ve istifleme hatasından «taşıyıcının sorumlu» tutulamayacağının kararlaştırılması nedeniyle davalı taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiştir. ...
Bu durumda, davalı «taşıyıcının» «nezaret görevi» göz önüne alınarak meydana gelen hasardaki «müterafik kusuru» belirlenerek sorumlu olduğu miktarın saptanması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp ../.. teslim edene kadar olan dönemi kapsar.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:nezaret görevi · tacir sıfatı · nakliyat emtia sigortası · taşıyıcının sorumluluğu · rücuen tazminat · tacir · sigorta poliçesi
Benzer bu kararda2-Dava, uluslararası kara taşıması nedeniyle «nakliyat emtia sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, ....
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» istifleme hatası nedeniyle meydana geldiği, .... taşıma senedinde açıkça yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olmayacağının kararlaştırıldığı, senedi düzenleyenlerin «tacir sıfatı» gözetildiğinde ....
Sözleşmesinin 17. maddesi uyarınca, «taşıyıcının sorumluluğu» yükün kendisine «teslimiyle» başlayıp ../.. teslim edene kadar olan dönemi kapsar.
Bu durum karşısında, davalı «taşıyıcının» ancak yüklemeye «nezaret görevi» gereğince sorumluluğu bulunmaktadır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/9304 E. 2013/22677 K.
Ortak:nezaret yükümlülüğü · taşıma senedi · istifa · taşıyıcı · kusur · hasar
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin «alt taşıyıcı» sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, «üst taşıyıcı» olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, «rücu hakkının» doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, za …
Öte yandan, «alt taşıyıcı» «hasar» ve ziyadan dolayı ancak «gerçek zarar» ile sorumludur.
Somut olayda, davalı «alt taşıyan» vekili, «hasarın» «istif» ve yükleme hatasından kaynaklandığını, müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını savunmuştur.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» CMR.17/4c maddesi gereğince; yükleme ve istifleme, boşaltma hatasından meydana gelmişse, «taşıyıcının» artık hasardan sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağı, CMR.17/4c maddesindeki halin varlığının ispatının ise taşıyıcıya ait olduğu, aracın kaza geçirmediği, ekspertiz raporunda hasarın yükleme ve «istif» hatası kaynaklı olacağı görüşüne varıldığı, yükleme ve istiflemenin gönderene ait olması halinde taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret etme, uyarma, «şerh» düşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi halinin müeyyidesinin hasarın tamamından sorumluluk değil, gönderen ile birlikte mütefarik sorumluluk hali olduğu, CMR …
Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre; taşıma hukukunda «istif», gönderene ait olsa bile «taşıyıcının» bu istiflemeye «nezaret yükümlülüğü» vardır.
9. maddesine göre «taşıma senedine» çekince koyan ve alıcıyı bilgilendiren taşımacının CMR.17/4/c maddesi gereğince zaten hasardan hiçbir şekilde sorumlu olamayacağı, bu nedenle her iki davalının da olayda her hangi bir «kusurlarının» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sorumluluk sigortası · teminat kapsamı · riziko · cy/cy şerhi · sigorta poliçesi · ibraz · teminat
Benzer bu karardaBu nedenle CMR «sorumluluk sigorta poliçesinin» de «ibrazının» sağlanması suretiyle CMR sorumluluk sigorta poliçesinde böyle bir hükmün bulunup bulunmadığı dolayısıyla «rizikonun» «teminat kapsamında» olup olmadığı değerlendirilerek davalı ... şirketinin sorumluluğunun irdelenmesi gerekirken bu davalı bakımından da yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Öte yandan, diğer davalı CMR «sorumluluk sigortacısı» ise, CMR sorumluluk poliçesinde «istif» hatasından kaynaklanan «hasar» nedeniyle meydana gelen zararların «teminatdışı» olduğu savunmasında bulunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, «hasarın» CMR.17/4c maddesi gereğince; yükleme ve istifleme, boşaltma hatasından meydana gelmişse, «taşıyıcının» artık hasardan sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağı, CMR.17/4c maddesindeki halin varlığının ispatının ise taşıyıcıya ait olduğu, aracın kaza geçirmediği, ekspertiz raporunda hasarın yükleme ve «istif» hatası kaynaklı olacağı görüşüne varıldığı, yükleme ve istiflemenin gönderene ait olması halinde taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret etme, uyarma, «şerh» düşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi halinin müeyyidesinin hasarın tamamından sorumluluk değil, gönderen ile birlikte mütefarik sorumluluk hali olduğu, CMR …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2006/8135 E., 2007/10477 K.
11. Hukuk Dairesi 2006/8135 E., 2007/10477 K.
KAYIP VE HASAR
RÜCUAN TAHSİL
TAŞINAN EMTİANIN ZARARA UĞRAMASI
6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 781 ]
6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 785 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen davada (İzmir Dokuzuncu Asliye Hukuk Mahkemesi)'nce verilen 16.03.2006 tarih ve 2003/1037-2006/92 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, yapılan anlaşma üzerine davalının müvekkilinin müşterisine ait emtiayı İzmir'den İstanbul'a taşıdığını, emtianın araç içinde devrilerek hasarlandığını, sigorta şirketinin müvekkiline karşı dava açtığını, bu davada sulh yoluna başvurarak ödemede bulunduğunu, davalının asıl taşıyan olarak sorumlu olduğunu ileri sürerek, 15.000.000.000 TL'nin faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının dava dışı sigorta şirketiyle aralarındaki davayı ihbar etmediğini, esasen hasarın yükleme hatasından kaynaklandığını, davacının yüklemeyi gereği gibi yapmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, mürekkep emtiasının İzmir'den İstanbul'a taşınması işinin alt taşıyıcı sıfatıyla davalı tarafından yerine getirildiği, emtianın hasarlı taşındığı, hasarlı taşımaya ilişkin davalının katılımıyla tutanak düzenlendiği, üst taşıyıcı olan davacının dava dışı sigorta şirketine 15.000.000.000 TL ödeme yaptığı, rücu hakkının doğduğu, emtianın taşınmak üzere ihtirazı kayıtsız alındığı, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, yüklemeye ilişkin de bir çekincesinin ileri sürülmediği, esasen zararın yükleme hatasından kaynaklandığının ispat edilemediği, zararın belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 13.213.184 TL'nin yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-
Dava, taşınan emtianın zarara uğraması dolayısıyla ödemede bulunan üst taşıyıcının, ödediği tazminatın alt taşıyıcıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir. Ancak, hüküm yeterli araştırma ve incelemeye dayanmadığı gibi, esas alınan bilirkişi raporu da uyuşmazlığı çözmeye elverişli değildir. TTK'nın 781. maddesi uyarınca taşıyıcı, kural olarak eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde meydana gelen kayıp ve hasardan sorumludur. Ancak, kayıp veya hasarın, anılan maddede sayılan nedenlerden birinden kaynaklandığını ispat etmesi halinde de bu sorumluluktan kurtulması mümkündür. Açıklanan nedenlerden biri de hasarın, gönderen veya gönderilenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimattan kaynaklanması halidir.
Öte yandan, alt taşıyıcı hasar ve ziyadan dolayı ancak gerçek zarar ile sorumludur. Üst taşıyıcının taşıtana veya onun sigortacısına ödediği tazminat miktarının, rücu edilebilecek üst sınır dışında bir etkisi yoktur.
Somut olayda, davalı alt taşıyan vekili, hasarın istif ve yükleme hatasından kaynaklandığını, müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını savunmuştur. Gönderen firmanın personeli davacı tanığı yüklemenin usulüne uygun yapıldığını açıklamıştır. Yükleme ve istifleme gönderene ait olsa bile davalı taşıyanın yükleme ve istiflemeye nezaret yükümlülüğü mevcut olup, bunun ihlali halinde müterafik kusurunun varlığı kabul edilmelidir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasarın yükleme hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususu irdelenmemiştir.
Öte yandan, TTK'nın 785. maddesi uyarınca ziyadan doğan tazminat, taşıma senedine geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat taşıyıcıya bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene teslim edileceği yerdeki değerine göre tayin olur. Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde zıya dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair masraflar piyasa değerinden indirilir.
Hasardan doğan tazminat ise, ancak eşyanın gönderilene teslim edileceği yerde hasardan önceki değeri ile hasardan sonraki değeri arasında mevcut farka göre tespit edilir.
Davalının imzasının bulunduğu tutanakta matbaa mürekkeplerinin devrik ve hasarlı olduğunun açıklanması ile yetinilmiş, ayrıca bu haliyle bulunduğu kaplar fotoğraflanmıştır. Mürekkep emtiasının bu haliyle tamamının zayi olduğunun kabul edilip edilmeyeceği, sovtajının olup olmayacağı incelenmemiş, tazminatın tutarı anılan madde hükmüne göre değerlendirilmemiştir.
Bu durum karşısında, yükleme ve istifin gönderene ait olduğu kabul edilip, emtiadaki kaybın yükleme ve istif hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, şayet bu nedenden meydana geldiği tespit edilirse gerekli uyarı ve denetleme görevi yapmayan davalının müterafik kusur oranının belirlenmesi, davalının sorumlu olduğu zarar tutarının TTK'nın 785. maddesi hükmü dikkate alınarak değerlendirilmesi yönlerinde bilirkişi kurulundan ek rapor alınması veya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.07.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/16099900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz