Konteyner taşımasında eksik teslim ve VGM belgesi sorumluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/681

KARAR NO 2023/211

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/01/2020

NUMARASI 2018/56 Esas - 2020/21 Karar

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/02/2023

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketine Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi (abınman)ve ... sayılı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi kapsamında ...Ltd.Şti. adına sigortalı 890 kutu net 22.250-kg brüt 22.695- kg çivi emtiası, davalı freight forwarder/taşıyanın temin ettiği ... nolu 20 feetlik kapalı konteynere tam ve hasarsız yüklenerek Çin'in Qingdao Limanı'ndan İstanbul Ambarlı Marport Limanı'na, dava dışı fiili taşıyan (hat operatörü) ...'nın düzenlediği 26.01.2016 tarihli ... sayılı konşimento tahtında ... isimli gemiyle taşınmak üzere tam ve hasarsız teslim edildiğini, 01.03.2017 tarihinde Limana ulaşan gemiden tahliye edilen konteynerin Liman sahasında sigortalı tarafından KÜŞAT dilekçesi verilerek sahada açılması ve tam tespit yapılması talebinde bulunulduğunu, 06.03.2017 tarihinde Gümrük Memuru, Liman memuru ve sigortalı gümrük acentesinin nezaretinde konteyner üzerindeki mühür sağlam görülerek açıldığı yükün sayımında konteyner içerisindeki emtianın 245 kutu olduğu 645 kutu emtianın eksik olduğu tespit edilerek tutanak düzenlenerek tartımda konteynerden çıkan emtianın 5.990-kg olduğunu, liman sahasında mühürün sağlam olduğunu, konteyner kapılarında zorlama olmadığını, kapıların kaynak yerlerinde kopma, aşınma, sonradan kaynak ve zorlama gibi anormal durumların olmadığı tespit edildiğini, sigortalının zarara uğramasından davalı freight forwarder'in sorumlu olduğunu, Türkiye’nin ve Çin’in de taraf olduğu "Emniyetli Konteynerler Hakkında Uluslararası Sözleşme Hükümleri” uyarınca "Doğrulanmış Brüt Ağırlık" olarak adlandırılan "Verified Gross Mass (VGB)" şartı gereğince ;

denizyoluyla taşınmak üzere kıyı tesislerinde gemilere yüklenecek olan dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının tespit edilerek doğrulanması gerektiğini, belgede bulunması gerekli ‘‘e) Tartı aletinin kimliği (tescil no/seri no/yetki novb), f)Konteynerin brüt ağırlığının tespit yöntemi (Yöntem-1 / Yöntem-2),Yöntem-1 için, yetkilendirilen tartı aleti operatörünün/yükletenin adı/unvanı ve yetki belgesi numarası:Yöntem-2 için yetkilendirilen yükletenin adı/unvanı ve yetki belgesi numarası.” bilgisinin bulunmadığı halde konteynerin gemiye yüklendiğinin anlaşıldığını, davalı ve yardımcı şahısları/hizmetinden yararlandıklarının sigortalının zararına sebep olduğundan meydana gelen zararı tazmin yükümlü olduğunu, 56.885,62- TL sigorta tazminatı 28.08.2017 tarihinde sigortalıya ödendiğini belirterek 56.885,62- TL sigorta tazminatının 25.08.2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek TCMB avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu taşıma işleminde müvekkili şirketin sadece 6102 sayılı TTK nun 917 vd. maddeleri uyarınca Taşıma İşleri Komisyoncusu (freight forwarder) olduğunu, deniz taşıması konşimentosunda (WayBill) görüleceği üzere taşıyanın dava dışı “...” şirketi olduğunu, dava konusu yükün konteynere gönderici tarafından istiflenmesi akabinde konteynerin mühürlenerek taşıyıcıya teslim edildiğini, taşıyıcının kontrol yükümlülüğü ve hatta imkanı bulunmayan konteyner içeriği ile ilgili olarak mesul tutulmasının mümkün olmadığını, emniyetli konteynerler hakkında uluslararası sözleşme insan hayatının emniyetinin sağlanmasına yönelik kuralları ihtiva ettiğini, konteyner içeriği sebebi ile tazminat yükümlülüğü konusunda hiçbir düzenleme ihtiva etmediğini, dolayısı ile huzurdaki ihtilafta uygulama alanı bulunmadığını, dava konusu yüke ilişkin doğrulanmış brüt ağırlık (Verifiedgrossmass–VGM) belgesi içeriği sözleşmeye taraf ülkelerin her biri tarafından kendi içhukuk kuralları uyarınca belirlendiğini, dava konusu yüke ilişkin VGM belgesi de yüklemenin yapıldığı Çin’in iç hukuk kuralları uyarınca usulüne uygun olarak düzenlenerek taşıyıcıya teslim edildiğini, taşıyıcının VGM belgesi içeriğini denetleme yükümlülüğünün sözkonusu olmadığını, davalı şirket taşıma ilişkisinde sadece aracıdan ibaret olduğunu, yükün ne göndericisi ne de alıcısı olmadığından konşimentodan doğan yükümlülüklerin de tarafı olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, geminin İstanbul Ambarlı Limanına varışını müteakip konteynerin Liman sahasına aktarıldığı ve akabinde emtianın gümrük giriş işlemleri sırasında sigortalının gümrükte tam tespit yapılması talebine istinaden konteyner üzerindeki sağlam vaziyetteki ... numaralı mührün açılarak yükün incelenmesi sırasında 645- kutu emtianın eksik olduğunun tespit edildiği, söz konusu eksikliğin tam olarak nerede ne zaman ve neşekilde meydana gelmiş olduğuna dair kati bir bilgi veya belge olmadığı" da belirtildiği,ayrıca "Mühür uygulanan kapılar üzerinde herhangi bir zorlama, kapıları tutan kaynak yerlerinde kopma, aşınma, sonradan kaynak ve zorlama gibi durumları işaret eden bir anormallik olmadığı" bilgisine de ekspertiz raporunda yer verildiği, zararın davalı taşıyanın sorumluluk alanında gerçekleştiği kanaati uyanmadığı, Ayıca dosyaya sunulan 23/01/2017 tarihli VGM belgesindeki Doğrulanmış Brüt Ağılığın Yöntem 2 ile tespit edildiği ve belgenin yükleten dava dışı satıcı ...

Lımıted firması tarafından kaşelendiği ve Uygulama Esasları duyurusu madde 2/3'de belirtildiği üzere belge üzerinde bulunması gerekli en az bilgileri karşıladığı belirtildiği, VGM belgesi ile doldurulması zorunlu alanların SOLAS'a tabii her bir ülkenin kendi iç hukukuna uygun şekilde düzenleme yapması öngörüldüğünden konteyner içi emtianın gemiye yüklendiği ülkenin Çin olması nedeniyle 06/06/2016 tarihli Çin Ulaştırma Bakanlığının SOLAS VGM- Çin Uygulama Esasları duyurusuna göre dava konusu konteyner için düzenlenen VGM belgesinin Çin ülkesinin iç hukukuna uygun şekilde doldurulduğu belirtildiği gerekçesiyle , bilirkişi raporu benimsenerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, sigortalının zarara uğramasından davalının sorumlu olduğunu, Türkiye’nin ve Çin’in de taraf olduğu "Emniyetli Konteynerler Hakkında Uluslararası Sözleşme Hükümleri” uyarınca "Doğrulanmış Brüt Ağırlık" olarak adlandırılan "Verified Gross Mass (VGB)" şartı gereğince ; denizyoluyla taşınmak üzere kıyı tesislerinde gemilere yüklenecek olan dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının tespit edilerek doğrulanması gerektiğini, belgede bulunması gerekli ‘‘e) Tartı aletinin kimliği (tescil no/seri no/yetki novb), f)Konteynerin brüt ağırlığının tespit yöntemi(Yöntem-1/Yöntem-2), Yöntem-1 için, yetkilendirilen tartı aleti operatörünün/yükletenin adı/unvanı ve yetki belgesi numarası:Yöntem-2 için yetkilendirilen yükletenin adı/unvanı ve yetki belgesi numarası.” bilgisi bulunmadığı halde konteynerin gemiye yüklendiğinin anlaşıldığını,Taşımada görev/rol alanlar, adı geçen belge içeriğini kontrol edip doğrulatmış olsalar bir başka ifade ile konteynerin tartımını yapmış/yaptırmış olsalar;

sigortalı eksik mal almak durumu ile karşı karşıya kalmayacağını belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Açılan dava,taşıma sözleşmesine istinaden taşınan emtianın eksik teslim edilmesi nedeni ile sigortalıya ödenen tazminatın davalıdan rucüen tazmini istemine ilişkindir. Davacı sigorta şirketi, ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesine bağlı 08/02/2017 tanzim tarihli ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi(Kati Abonman) Sözleşmesi ile sigortalının 01/08/2016-2017 vade tarihli poliçe ile nakliyat rizikolarını sigortaladığı, satıcı tarafından düzenlenen 17/01/2017 tarih ve ... numaralı ticari faturaya göre; sigortalıya teslim edilmek üzere net 22.250 kg ağırlığındaki 890 kutu muhteviyatı “ Şemsiye Başlı Çatı Çivisi” emtiasının toplam 19.201,75- USD bedelle ve FOB Qingdao satış kaydı ile satılmış olduğu, ...

nolu 20 feetlik kapalı konteynere Çin'in Qingdao Limanı'ndan İstanbul Ambarlı Marport Limanı'na, dava dışı fiili taşıyan ...'nın düzenlediği 26.01.2016 tarihli ... sayılı konşimento tahtında ... isimli gemiyle taşınmak üzere anlaşma sağlandığı, konşimentoya göre davalı şirketin teslimde irtibat kurulması gereken kişi olduğu, davalı freight forwarder olarak taşıma organizasyonunu yapmış olup ayrıca navlun faturasına göre somut taşıma işi için navlun faturası düzenlemekle taşıyan sıfatını haiz olduğu, konteynerın gemiye 26.01.2017 tarihinde yüklendiği, geminin 01.03.2017 tarihinde Ambarlı limanına vardığı, Küşat talebinden sonra 07.03.2017 tarihinde tutulan tutanağa göre gümrük memuru, liman memuru ve sigortalı gümrük acentesinin nezaretinde konteyner üzerindeki mühür sağlam görülerek açıldığı yükün sayımında konteyner içindeki emtianın 645 kutusunun eksik olduğu tespit edildiği belirlenmeketdir.Konişmento'da "shıpper sload, stow, weıght and count" kaydının bulunduğu ve bu kayda göre emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, tartımı ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirildiği,CY/CY (conteyneryard to conteyneryard) kaydının bulunduğu ve bu kayda göre taşıyanın konteyner sahasından konteyner sahasına kadar olan taşımadan sorumlu olduğu,STC (Said to Contain) kaydının bulunduğu ve bu kayda göre;

konteyner içi emtia hakkındaki bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğu, ağırlık, ölçüler, miktar, durumu, içeriği taşıyan tarafından bilinmediğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Buna göre emtianın tartım ve sayımı yüklenici firma tarafından Çin'de yapılıp konteynere yüklemenin yapıldığı, konteynerın mühürlenerek kapatıldığı, içeriğinin taşıyan firma tarafından bilinmesinin mümkün olmadığı ve varış limanında tutulan tutanak ve daha sonrasında yaptırılan ekspertiz incelemesi sırasında mühürün tutanak aşamasında kırılarak açıldığı, mühür uygulanan kapılar üzerinde herhangi bir zorlama, kapıları tutan kaynak yerlerinde kopma, aşınma, sonradan kaynak ve zorlama gibi durumları işaret eden bir belirti olmadığı saptandığına göre emtianın eksikliğine dair hasarın denizyolu taşıması sırasında gerçekleştiği belirlenememektedir.Davacı tarafın davalıya sorumluluk sebebi olarak ileri sürdüğü"Paketli konteynerlerın Brüt Ağırlıklarının doğrulanması olarak bilinen "Verified Gross Mass" (VGB) belgesinin eksik tutulması nedeni ile zarara sebebiyet verildiği iddiası olup Konteyner taşımacılığında yanlış eksik konteyner ağırlık bildirimi sonucu meydana gelen hasar, ziya ve kazaların önüne geçilmesi için Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesinin (SOLAS) VI.

Bölümünün A Kısmının 2. Kuralına getirilen değişiklik gereğince 01.07.2016 tarihinden itibaren gemilere yüklenecek dolu konteynerlerin brüt ağırlıklarının yükleten tarafından tespit edilerek doğrulanması zorunlu hale getirilmiş bulunduğu, düzenlemenin usul ve esaslarının tayini bakımından da Deniz Güvenliği Komitesi (MSC), SOLAS'a tabi her bir ülkenin kendi iç hukukuna uygun şekilde düzenleme yapmasını öngördüğü, Çin Ulaştırma Bakanlığının SOLAS VGM - Çin Uygulama Esasları için 6 Haziran 2016 Tarihli duyurusunda bu ilke ve esasları belirlediği,dosyaya çevirisi sunulmuş olan 23.01.2017 Tarihli VGM belgesindeki Doğrulanmış Brüt Ağırlığın Yöntem 2 ile tespit edildiği ve belgenin yükleten Chına Ocean Shipping Energy Group Co Limited firması tarafından kaşelendiği ve Uygulama Esasları duyurusu madde 2/3 de belirtilen belge üzerinde bulunması gerekli en az bilgileri karşıladığı tespit edilmiş olup belgenin eksik olduğu iddiası ile taşıyanın sorumluluğuna gidilemeyeceği ve davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle;taşıma kayıtlarına göre konteyner içindeki emtia eksikliğinin davalının sorumluluk alanında meydana geldiğine ilişkin delil bulunmadığından davanın reddine ilişkin hükümde isabetsizlik görülmemiş istinaf sebepleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından davavı tarafından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 125,50-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 81,50-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/02/2023