6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Deniz yolu navlun alacağında görevli mahkeme denizcilik ihtisas mahkemesidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/855 E. 2021/970 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Navlun Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Taşıma

Gerekçe özeti

Uyuşmazlık deniz yolu ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanan navlun bedeline ilişkinse, TTK 5/2 uyarınca o yer için deniz ticaretine bakmakla münhasıran görevlendirilmiş bir asliye ticaret mahkemesi (denizcilik ihtisas mahkemesi) varsa, davaya bakmakla görevli mahkeme bu ihtisas mahkemesidir; genel asliye ticaret mahkemesinde açılan dava görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Deniz yolu navlun alacağına ilişkin uyuşmazlıkta görevli mahkemenin denizcilik ihtisas mahkemesi olup olmadığı → ret

İddia: Davalı vekili, dava konusu taşınan emtianın CMR kapsamında parsiyel yük olduğunu, deniz yolu navlun sözleşmelerinin charter ve kırkambar olarak ikiye ayrıldığını ve dava konusu sözleşmenin bu kriterlere uymadığını, dolayısıyla sözleşmenin kara yolu taşıma sözleşmesi niteliğinde olup görevli mahkemenin genel Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Takip ve davaya dayanak faturaların tamamının navlun ücretine ilişkin olduğu ve uyuşmazlığın TTK'nın 5. kitabında yer alan 1193 ve devamı maddelerinde düzenlenen deniz yolu ile taşımaya ilişkin navlun bedelinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. TTK 5/2. maddesi uyarınca, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde HSK tarafından bunlardan biri veya bir kaçı deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir; bu kapsamda HSK tarafından İstanbul ili sınırlarında deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmak üzere İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi münhasıran görevlendirilmiştir. Dolayısıyla deniz yolu ile taşıma hizmetine dayalı navlun alacağından kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olup, ilk derece mahkemesinin bu gerekçeyle davayı görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddetmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Deniz yolu ile taşımaya ilişkin navlun bedeli alacaklarında, HSK tarafından münhasıran görevlendirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin (somut olayda İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi) görevli olduğu, karayolu taşıma iddiasının bu görevi değiştirmeyeceği yönündeki tespit, benzer nitelikteki deniz taşımacılığı kaynaklı navlun uyuşmazlıklarında görev tayini açısından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Deniz yolu ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanan navlun alacağına ilişkin davalarda, TTK 5/2 uyarınca HSK tarafından deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla münhasıran görevlendirilen asliye ticaret mahkemesi (denizcilik ihtisas mahkemesi) görevlidir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
denizcilik ihtisas mahkemesi navlun alacağı görev dava şartı itirazın iptali TTK 5/2

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 5/2TTK 1193

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/855

KARAR NO 2021/970

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/09/2020

NUMARASI 2017/1251 Esas 2020/438 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/06/2021

Görevsizliğe ilişkin kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirkete ait dorse ve çekicilerin uluslararası taşımasını üstlenerek verilen bu hizmete ilişkin navlun faturaları düzenlediğini, bu nedenle müvekkilinin cari hesabında davalıdan 32.388,37 Euro alacaklı olduğunu, alacağın ödenmemesi nedeniyle davalı hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın icra takibinde yetkiye ve borca itiraz ettiği, davalının itirazının haksız olduğunu belirterek, davalının itirazının iptali ile müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin adresi önce Küçükçekmece, sonrasında adres değişikliği nedeniyle Bağcılar olması nedeniyle icra müdürlüğü ve mahkemenin yetkili olmadığını, davanın hak düşürücü süre ve zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, alacak yabancı para alacağı olup davacının icra takibinde vade tarihindeki kuru seçmesi nedeniyle artık yabancı para alacağı talep etmesinin mümkün olmadığını, davacı faturalarının müvekkiline tebliğ edilmediğini, ayrıca davacı tarafından hizmetin müvekkiline verilmeyip dava dışı ... şirketine verildiği, müvekkilinin iki firmayı bir araya getirerek aracılık yaptığını belirterek, davanın reddi ile müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava ... navlun ücretine ilişkin faturalara dayalı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, faturaların deniz taşımacılığından kaynaklı olarak kesildiği, davanın konusunun davacının dorse ve çekicilerinin deniz yolu ile taşıma işine ilişkin olduğu, TTK.nın 1138. maddesinin, Kanunun 5. kitabının 4. kısmında Deniz Ticaretine ilişkin düzenlemeler arasında yer aldığı, anılan Kanunun 5/2 maddesine göre deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla asliye ticaret mahkemelerinin biri veya bir kaçının münhasıran HSYK tarafından görevlendirilebileceği, bu kapsamda HSYK'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul ili mülki sınırları olarak belirlendiği, yine 09/09/2014 tarihli Ticaret Mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince İstanbul 17.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin TTK'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirildiği, bu nedenle deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlıktan kaynaklanan eldeki davada mahkemenin görevli olmadığı gerekçesiyle, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; dava konusu taşınan emtia CMR kapsamında parsiyel yükler olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesinin yerinde olmadığını, deniz yolu taşımacılığında navlun sözleşmeleri charter ve kırkambar olarak ikiye ayrılmakta olup dava konusu navlun sözleşmesinin ise bu sözleşmelerde aranan kriterlere uymadığını, bu nedenle dava konusu sözleşme kara yolu taşıma sözleşmesi olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, deniz yolu ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanan navlun alacağına dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından davalıya ait çekici ve dorselerin deniz yoluyla taşınması hizmeti karşılığında düzenlenen faturalara dayanmaktadır. Takip ve davaya dayanak faturaların incelenmesinde, tüm faturaların ... navlun ücretine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu niteliği itibariyle uyuşmazlık, 6012 sayılı TTK'nın 5. kitabında yer alan 1193 ve devamı maddelerinde düzenlenen deniz yolu ile taşımaya ilişkin navlun bedelinden kaynaklanmaktadır. TTK 5/2. maddesi uyarınca, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa HSK tarafından asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

Bu kapsamda HSK tarafından İstanbul ili sınırlarında görev yapmak üzere deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıklara bakmak üzere İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi görevlendirilmiştir. Dolayısıyla deniz yolu ile taşıma hizmetine dayalı navlun alacağından kaynaklanan işbu uyuşmazlıkta görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olup, ilk derece mahkemesince bu gerekçeyle davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/06/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/144624 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.