Deniz taşıma sözleşmesinden doğan alacakta görevli mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/162 E. 2021/123 K. · · İlk derece: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Bir yerde ticaret işlerine bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunan ve bunlardan biri HSK tarafından münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş ise, taraflar arasındaki deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik davalarda görevli mahkeme, genel asliye ticaret mahkemesi değil, bu şekilde münhasıran görevlendirilen asliye ticaret mahkemesidir; taraflar arasındaki işin tacirler arası ticari iş niteliğinde olması bu görev tayinini değiştirmez.
Ele alınan sorunlar
Deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında görevli mahkemenin tespiti → ret
İddia: Davalı vekili; müvekkilinin tacir olması ve her iki tarafın da ticari amaçla hareket etmesi nedeniyle yapılan satışın ticari iş olduğunu, bu nedenle davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, Deniz İhtisas Mahkemesine gönderilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 114/1-c uyarınca görev, mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır; HMK 1 uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir; dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında re'sen araştırılır, bulunmaması halinde HMK 115/2 uyarınca davanın usulden reddine karar verilir. TTK 5. maddesine göre asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalara bakmakla görevlidir; TTK 5/2 uyarınca ise bir yerde ticaret işlerine bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSK tarafından bunlardan biri veya bir kaçı münhasıran TTK'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. HSK tarafından İstanbul ili mülki hudutlarında görevli olmak üzere İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Somut olayda icra takibine konu alacak, taraflar arasındaki deniz taşıma sözleşmesi uyarınca nakliye hizmeti bedelinin tahsili istemine ilişkin olup TTK 5. kitapta yazılı deniz ticareti işlerine ilişkindir; bu niteliği itibariyle davanın deniz ticareti işlerine bakmakla görevlendirilen mahkemeye gönderilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak davalarında, HSK tarafından münhasıran deniz ticareti ve deniz sigortası davalarına bakmakla görevlendirilen asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğuna, genel ticari iş niteliğinin bu görevi değiştirmeyeceğine ilişkin tespit içermesi nedeniyle bölgesel olarak emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Bir yerde birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde, HSK tarafından münhasıran TTK'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilen asliye ticaret mahkemesi, deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak davalarında görevlidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev↗ dava şartı↗ deniz ticareti↗ deniz taşıma sözleşmesi↗ münhasır görevlendirme↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/162
KARAR NO 2021/123
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/09/2020
NUMARASI 2020/164 Esas 2020/330 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/02/2021
Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 2019 yılında davalı şirkete ait ürünlerin gemi aracılığıyla nakliyesine ilişkin anlaşma yaptığını ve müvekkili şirketin davalıya ait bu nakliye işlemini gerçekleştirdiğini, nakliye hizmetine ilişkin olarak navlun bedelini içeren faturaların kesildiğini ve bu faturaların davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafın daha önceden taraflar arasındaki hizmetlere karşılık ödemeler yaptığını ancak son kesilen faturalara ilişkin olarak herhangi bir ödeme gerçekleştirmediğini, bu nedenle müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, asıl alacak miktarının tahsil günündeki karşılığı ödenmek üzere 2.950,24 -usd olduğunu, ilgili dosyadan davalıya ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davalı tarafın iş bu ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu, bu nedenlerle İstanbul ...
İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına,takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış ise de, süresinde davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın, deniz yoluyla taşınan mal bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın deniz taşıması hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, 6102 sayılı TTK'nın 5/2 maddesi, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin TTK'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirildiği, iş bu davada yargılama yapma görevinin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu ve görev hususunun dava şartı olup, mahkemece re'sen nazara alınması gerektiği gerekçesiyle davanın usul (görev) yönünden reddine, karar kesinleştiğinde ve süresi içinde talep edildiğinde dosyanın İstanbul 17.
Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; müvekkilinin tacir olması, her iki tarafın da ticari amaçla hareket etmesi göz önünde alındığında yapılan satışın ticari iş olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılarak dosyanın görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, Deniz İhtisas Mahkemesine gönderilmemesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir.TTK.'nın 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir.TTK’nun 5. (2).maddesinde ise ;" bir yerde ticaret işlerine bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından ,asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir."denilmiştir.
HSK tarafından İstanbul İli mülki hudutlarında görevli olmak üzere İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiştir.Somut olayda icra takibine konu alacak taraflar arasındaki deniz taşıma sözleşmesi uyarınca nakliye hizmeti bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkin olup,TTK 5.kitapda yazılı deniz ticareti işlerine ilişkindir. Davanın niteliği itibariyle deniz ticareti işlerine bakan mahkemeye gönderilmesine ilişkin hükümde isabetsizlik yoktur. Davalı vekilinin davanın asliye ticaret mahkemesinde bakılması gerektiğine ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 59,30- TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 54,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/02/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/143618 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi