6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çek istirdatı davasında arabuluculuk dava şartı aranmaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/194 E. 2021/175 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

TTK 5/A maddesindeki arabuluculuk dava şartı, ancak konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda uygulanır. Çek istirdatı davası, konusu bir miktar para alacağı olmadığından bu dava şartına tabi değildir; dava sırasında çek bedelinin tahsili nedeniyle talebin terditli olarak çek bedelinin istirdatına dönüşmesi de bu sonucu değiştirmez.

Ele alınan sorunlar

Çek istirdatı davasının TTK 5/A kapsamında arabuluculuk dava şartına tabi olup olmadığı → kabul

İddia: Davacı vekili, TTK 5/A maddesinin ancak konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde uygulanacağını, çek istirdatı davasının bu kapsamda olmadığını, dolayısıyla arabuluculuk dava şartına tabi tutulamayacağını ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: TTK'na 7155 sayılı Kanun ile eklenen 5/A maddesi uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirilmiştir. Somut olayda dava, TTK 792. madde uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir ve konusu bir miktar para alacağı değildir. Dava devam ederken çek bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesi durumunda da sonuç değişmez; zira çek bedelinin istirdatı istemi, çek istirdatı isteminin kabulüne bağlı terditli bir taleptir. Bu nedenle davacının asıl talebi olan çek istirdatı talebi TTK 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi değildir; ilk derece mahkemesinin işin esasına girmesi gerekirken davayı usulden reddetmesi doğru görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çek istirdatı davalarının TTK 5/A kapsamındaki arabuluculuk dava şartına tabi olmadığına, çünkü bu davanın konusunun 'bir miktar paranın ödenmesi' olmadığına ilişkin tespit bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Çek istirdatı davasında TTK 5/A kapsamında arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı değildir; bu dava şartı ancak konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda uygulanır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
arabuluculuk dava şartı çek istirdatı terditli talep usulden ret

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 792TTK 5/A · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/1HMK 114/2HMK 353(1).a-4 · 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — 6325 sayılı Kanun 18/A-2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/194

KARAR NO 2021/175

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/02/2020

NUMARASI 2019/108 Esas-2020/158 Karar

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/02/2021

Arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, ... tarafından 24/12/2018 tarihli dilekçe ile meşru hamil iddiasyıla İstanbul Anadolu 4. ATM'nin 2018/1524 Esas sayılı dosyası ile çek iptal davası açıldığı ve bu çekler hakkında ödemeden men kararı verildiğini, keşidecisi ... ... Bankası A.Ş Acıbadem/İst. şubesinin ... seri nolu 24/12/2018 keşide tarihli 35.000-TL bedelli çekin süresinde bankaya ibraz edildiği ve karşılığının bulunmadığını, bildirerek hamil davalı tarafından mahkemeye sunulduğunu ve mahkemece verilen ara kararına ,aynı davada 20/03/2019 tarihli celsede ... Bankası Acıbadem Şubesi cevabında ..., ..., ... numaralı çeklerin ... tarafından takasa sunulduğunun bildirildiğini,çek istirdat davası açma sorumluluğunun taraflarına yüklenmesi için meşru hamil olduğunu iddia eden kişi tarafından çeklerin ibrazı gerektiğini, 2 adet çeklerin mahkemeye sunulmadığını ve taraflarına süre verilmemesine rağmen hak kaybı yaşamamak adına istirdat davası açtıklarını, ...'nin çeklerde meşru hamil olmadığını, çeklerin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını beyanla, keşidecisi ...

... Bankası A.Ş. Acıbadem/İstanbul şb ... seri nolu 18/12/2018 keşide tarihli 35.000-TL bedelli ve ... seri nolu 20/12/2018 keşide tarihli 35.000-TL bedelli çeklerin müvekkilinin davalıya bir borcunun bulunmaması ve çeklerde müvekkilinin imzası bulunmadığından istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edildiği, ancak davaya cevap dilekçesi vermediği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 7155 Sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK. 'ya eklenen 5/A maddesi gereğince ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmasından önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak düzenlendiği, dava açılışında, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya sunulmadığı, bunun üzerine davacı vekiline, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın dosyaya sunulması için bir haftalık kesin süre verildiği ve buna ilişkin tebligatın davacı vekiline 27/12/2019 tarihinde tebliğ edildiği, verilen kesin süreye rağmen arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın dosyaya sunulmadığı,7155 sy 23.

maddesi ile eklenen 6325 sy m.18/A-2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; TTK'nun 5/A maddesinin 1. fıkrasında "Bu Kanunun 4. Maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" denildiğini, somut uyuşmazlığın bu kanunda sayılan davalardan biri olmadığı gibi, davanın konusunun bir miktar paranın ödenmesi olan tazminat ve alacak talebi de olmadığını, söz konusu davanın konusunun çek istirdatı olup bir miktar para ya da tazminatın ödenmesi olmadığından arabuluculuk kapsamında olmadığını belirterek kararının kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir. 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı TTK’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar para alacağı olan talepler hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.

Somut olayda ise uyuşmazlık TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin olup, konusu bir miktar para alacağı değildir. Dava devam ederken çekin bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesinde de durum değişmeyecektir. Zira çek bedelinin istirdatı istemi, çek istirdatı isteminin kabul edilmesine bağlıdır ve terditli bir talep olarak ileri sürülecektir. O halde ilk derece mahkemesince davacının asıl talebi olan çek istirdatı talebinin 6102 sayılı TTK 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nin 353/(1).a-4 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/02/2020 Tarih 2019/108 Esas 2020/158 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL istinaf harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 11/02/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/143097 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.