6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Deniz yoluyla navlun alacağında görevli mahkeme deniz ticareti mahkemesidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/384 E. 2021/362 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Deniz ticareti

Davacının nitelemesi: Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Dava, gemi yoluyla yapılan nakliyeye ilişkin navlun alacağına dayanıyorsa, bu uyuşmazlık TTK'nın 5. Kitabında düzenlenen deniz ticareti işlerinden sayılır; iş durumu gerekçesiyle HSK tarafından münhasıran deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi görevlidir, genel asliye ticaret mahkemesi değil. Görev, kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olduğundan mahkemece her aşamada re'sen araştırılır ve görevsizlik halinde dava usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Navlun alacağına ilişkin davada görevli mahkemenin tespiti → ret

İddia: Davalı vekili, taraflar arasında deniz taşımacılığından kaynaklanan bir borç ilişkisi bulunmadığını, davacı tarafça sunulmuş bir navlun sözleşmesi olmadığını, bu nedenle görevsizlik kararının kaldırılarak İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 114/1-c uyarınca görev, mahkemeye ilişkin olumlu bir dava şartıdır; HMK 1. madde uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkeme, dava şartlarının bulunup bulunmadığını davanın her aşamasında re'sen araştırır; dava şartının bulunmaması halinde HMK 115/2 uyarınca davanın usulden reddine karar verilir. TTK 5. madde uyarınca asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalara bakmakla görevlidir; ancak TTK 5(2) uyarınca iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSK tarafından bir veya birkaç asliye ticaret mahkemesi münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. İstanbul İli'nde bu görevlendirme İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yapılmıştır. Somut olayda dava, fatura muhteviyatına göre gemi yoluyla yapılan nakliyeye ilişkin navlun alacağına dairdir ve deniz yoluyla taşımaya ilişkin işler TTK'nın 5. Kitabında düzenlenen deniz ticareti işlerindendir. Bu nedenle davanın niteliği itibariyle deniz ticareti işlerine bakan mahkemeye gönderilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Gemi yoluyla nakliyeye ilişkin navlun alacağı davalarında görevli mahkemenin, TTK 5(2) uyarınca münhasıran deniz ticaretine bakmakla görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi olduğuna, genel asliye ticaret mahkemesinin görevsiz olduğuna ilişkin tespit bakımından bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Gemi yoluyla yapılan nakliyeye ilişkin navlun alacağı davalarında, TTK 5(2) uyarınca iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSK tarafından münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilen asliye ticaret mahkemesi görevlidir; genel asliye ticaret mahkemesi görevli değildir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev (dava şartı) kamu düzeni navlun alacağı deniz ticareti deniz ihtisas mahkemesi itirazın iptali

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/1-cHMK 1HMK 115/2HMK 353(1)b-1HMK 353(1)-a · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 5TTK 5/2TTK 5/2-3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/384

KARAR NO 2021/362

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/12/2020

NUMARASI 2020/656 Esas 2020/677 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/03/2021

Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan dava dilekçesinin usulden reddine ilişkin hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; taraflar arasında 2019 yılında davalı şirkete ait ürünlerin gemi aracılığıyla nakliyesine ilişkin anlaşma yapıldığını ve müvekkilinin davalıya ait bu nakliye işlemini gerçekleştirdiğini, nakliye hizmetine karşı navlun bedelini içerir faturalar kesildiğini, davalının daha önce ödemeler yaptığını ancak daha sonra ödeme yapmayı durduğunu, bu nedenle müvekkili tarafından davalı borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, asıl alacak miktarı tahsil günündeki karşılığı ödenmek üzere haricen tahsil edilen kısmı düşürülerek bakiye 1.439,50 -usd miktarın ilgili dosyadan davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafın ise bu takibe itirazda bulunduğunu, daha sonra davalı tarafın müvekkiline 2 taksit halinde harici ödeme yaptığını bakiye borcu ödemekten imtina ettiğini, müvekkili tarafından arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, bu itirazların haksız mesnetsiz ve kötüniyetli olarak yapıldığını, bu nedenlerle itirazın iptali ve takibin devamını, davalı şirketin mal varlığı üzerine ihtiyati haciz niteliğinden ihtiyati tedbir konulmasını ve % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın, davacı tarafından gemi yoluyla yapılan nakliyeye ilişkin navlun alacağına dair olduğu, davacı tarafça gemi dışında bir taşıma yapıldığının iddia edilmediği, uyuşmazlığa 6102 sayılı TTK.nun 5. kısmında düzenlenmiş deniz ticaretine ilişkin hükümlerin uygulanmasının gerektiği, dava konusu uyuşmazlığa 6102 sayılı yasanın 5/2-3 maddesine göre Deniz İhtisas Mahkemesinin bakmakla görevli olduğu, H.M.K.'nın 1.maddesine göre, ''göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu anılan kanunun 114/c maddesinde görev konusunun dava şartı olarak gösterildiği, dava şartının her aşamada res'en gözetilmesi gerektiği, davaya bakmaya Deniz İhtisas Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, görev nedeniyle davanın reddine, görevli mahkemenin İstanbul Deniz İhtisas Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğ edilmediğini, davacı tarafça arabuluculuk tutanağının aslının veya onaylı suretinin sunulmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında deniz taşımacılığından kaynaklanan bir borç ilişkisinin bulunmadığını, davacı tarafça sunulmuş navlun sözleşmesinin de olmadığını, bu sözleşmenin yokluğunun dahi deniz taşımacılığı deniz taşımacılığı olmadığının kanıtı olduğunu, bu nedenlerle görevsizlik kararının kaldırılarak İstanbul 21.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir. TTK.'nın 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. TTK’nun 5. (2).maddesinde ise ;" bir yerde ticaret işlerine bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından ,asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçı münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir."denilmiştir.

HSK tarafından İstanbul İli mülki hudutlarında görevli olmak üzere İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiştir. Somut olayda dava, fatura muhteviyatı incelendiğinde davacı tarafından gemi yoluyla yapılan nakliyeye ilişkin navlun alacağına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Deniz yoluyla taşımaya ilişkin işler TTK 5.kitapda yazılı deniz ticareti işlerine ilişkindir. Davanın niteliği itibariyle deniz ticareti işlerine bakan mahkemeye gönderilmesine ilişkin hükümde isabetsizlik yoktur. Davalı vekilinin davanın asliye ticaret mahkemesinde bakılması gerektiğine ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/03/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/142134 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.