Pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden ret onandı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/388 E. 2021/442 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tespitistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Çiftlik işletmesi hissesinin tespiti mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bir işletme veya malvarlığının hak sahipliğine ilişkin tespit/eda davasında, dava konusu hak ve borçların sahibi olan tüzel kişi yerine, onun ortağı veya temsilcisi olan gerçek kişilere karşı dava açılmışsa, pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddi gerekir; gerçek hak sahibi tüzel kişi ile davalı gerçek kişiler arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmuyorsa bu eksiklik dahili dava yoluyla da giderilemez.
Ele alınan sorunlar
Pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi → ret
İddia: Davacı vekili, davalıların şirketi münferiden temsile yetkili kişiler olduğunu, taraf eksikliğinin dahili dava yoluyla giderilmesinin mümkün olduğunu, davalı ...'ın sözleşmede imzasının bulunduğunu ve davanın belirsiz alacağa yönelik tespit davası olduğunu, bu nedenle davanın açıklattırılmadan reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava, çiftlik işletmesinin %50 hissesinin ve güncel gerçek değerinin davacıya ait olduğunun tespiti ile bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir. Celp edilen ticaret sicil kayıtları ve davacının kendi delil listesindeki belgeler (ihtarname ve protokol) incelendiğinde, dava konusu çiftliğin mülkiyet ve işletmesinin dava dışı bir anonim şirkete ait olduğu, davalıların bu şirketin ortağı ve temsile yetkili kişileri olmaktan ibaret kaldığı anlaşılmıştır. Husumetin, hak ve borçların sahibi olan dava dışı tüzel kişiye karşı yöneltilmesi gerekirken, eldeki dava onun ortak/temsilcisi gerçek kişilere karşı açılmıştır. Dava dışı şirket ile davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından, bu eksikliğin dahili dava yoluyla davaya dahil edilerek giderilmesi de mümkün değildir. Bu nedenlerle davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Şirket işletmesine ilişkin uyuşmazlıklarda husumetin tüzel kişiye değil ortak/temsilciye yöneltilmesi halinde davanın usulden reddedileceği ve zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadıkça dahili dava yoluyla taraf eksikliğinin giderilemeyeceği yönündeki değerlendirme bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- pasif husumet ehliyeti (dava şartı) yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
pasif husumet ehliyeti↗ dava şartı↗ usulden ret↗ zorunlu dava arkadaşlığı↗ dahili dava↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/388
KARAR NO 2021/442
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/10/2020
NUMARASI 2019/164 Esas - 2020/562 Karar
DAVA
Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/03/2021
Pasif husumet yokluğundan davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 3.9.2010 tarihli protokol ile davalı ...' ın imzasını taşıyan yazılı belge ile davalıya Kırklareli-Deveçatağı köyünde Rumeli Hayvancılık ismiyle büyükbaş hayvan çiftliği kurmak için anlaşma sağlandığını, müvekkilinin bankadan faizsiz hayvan kredisi çekerek çiftliği tamamiyle kendisinin kurduğunu, davalıların müvekkiline ait %50 oranında hisseyi devretmediklerini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla çiftliğin %50 hissesinin ve güncel gerçek değerinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, dava konusu çiftliğin mülkiyeti ve işletmesinin ... A.Ş.'ye ait olduğunu, , müvekkili ...'ın yönetim kurulu başkanı olduğu ...A.Ş.'nin devletin teşvik ettiği büyükbaş hayvan çiftliği kurmaya karar verdiğini, 16.08.2010 tarihinde çiftliğin halihazırda faaliyet gösterdiği dört parselin alındığı ,gayrimenkullerin ... A.Ş. nin öz sermayesi ve ... Bankası'ndan kullandığı kredilerle alındığını, ... A.Ş. gayrimenkullerin alımına başladıktan sonra hisselerin %99'u ... A.Ş.'ye ve %1'i müvekkili ...'a ait olacak şekilde ...Ltd. Şti'nin kurulduğunu,şirketin 21.03.2011 tarihinde kurulması akabinde ... mülkiyetindeki gayrimenkuller ve kullanılmış kredilerin Rumeli Hayvancılığa devredildiğini ve bu tarih itibarı ile çiftliğin kurulması için yapılan harcamaların tamamının Rumeli Hayvancılığın öz sermayesi ve kullandığı krediler ile tamamlandığını,çiftliğin kuruluşunda davacının herhangi bir ekonomik katkısı olmadığını, davacının katkısının ...
A.Ş. ile davacı arasında akdedilen 3.9.2010 tarihli danışmanlık protokolü ile gerçekleştiğini, protokol kapsamında davacının bir takım hususların yerine getirilmesi konusunda belirli bir bedel üzerinden anlaşıldığını, protokolün son paragrafında "... Yukarıda bahsedilen konularda ..., ...A.Ş.'ye danışmanlık yapacaktır." denildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, çiftliğin mülkiyetinin ve işletmesinin dava dışı ...A.Ş.'ye ait olduğu, husumetin dava dışı bu şirkete karşı yöneltilmesi gerekirken eldeki davanın ise dava dışı şirketin ortağı ve temsile yetkilisi olan ...'a ve ...yetkilisi olan ...'a karşı açıldığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, mahkemece davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, davada davalı olarak gösterilen kişilerin şirketi münferiden temsile yetkili kişiler olduğunu, şirketlerin davaya dahil edilerek eksikliğin giderilmesinin mümkün olduğunu,davalı ...'ın sözleşmede imzasının bulunduğunu, davanın davalılara ve davalıların sahibi oldukları şirketlere yapılan ödeme ve yatırımların ve şirketin kurulmasındaki katkı oranının tespitine yönelik olduğunu, mahkemece dava açıklattırılmadan reddine karar verildiğini, oysa davanın belirsiz alacağa yönelik tespit davası olduğunu, taraf eksikliğinin giderilmesi mümkünken davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; çiftlik işletmesinin %50 hissesinin ve güncel gerçek değerinin davacıya ait olduğunun tespiti, bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir. Davalı tarafça, çiftliğin mülkiyeti ve işletmesinin ... A.Ş.'ye ait olduğu belirtilmiş ve husumet itirazında bulunulmuştur. Davacı tarafça, delil listesi ekinde sunulan ve davalılara keşide edilen Lüleburgaz ... Noterliğinin 14.02.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde de, dava konusu çiftliğin ... A.Ş.'ye ait olduğu belirtilmiştir. Celp edilen dava dışı ... A.Ş nin ticaret sicil dosyasının incelenmesinde; şirketin kanuni merkezinin "... Köyü No:... Merkez Kırklareli" olduğu, şirketin faaliyet konusunun "Sütü Sağılan Büyükbaş Hayvan Yetiştiriciliği" olduğu, şirketin %99 hissesinin ...
A.Ş.'ye, %1 hissesinin davalı ...'a ait olduğu, davalı ...'ın aynı zamanda şirketi münferiden temsile yetkili olduğu, diğer davalı ...'ın da ... A.Ş.'yi temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça, delil listesi ekinde sunulan ve dava dilekçesinde belirtilen 03.09.2010 tarihli protokol başlıklı belgede; ...A.Ş. ile davacı ... arasında düzenlendiği, konusunun, davacının ... A.Ş.'ye danışmanlık vermesine ilişkin olduğu, ... A.Ş. adına ... ve davacı tarafından imzalandığı,davalı ...'ın münferiden, diğer davalı ...'ın ise müştereken ... AŞyi temsile yetkili oldukları anlaşılmıştır. Dava konusu edilen çiftliğin mülkiyeti ve işletmesinin dava dışı ... A.Ş.'ye ait olduğu, husumetin dava dışı bu şirkete karşı yöneltilmesi gerekirken eldeki davanın ise dava dışı şirketin ortağı ve yetkili temsilcisi olan ...'a ve dava dışı şirketin ortağı ve yetkili temsilcisi olan ...
A.Ş adına hareket eden ve aynı zamanda ... yetkilisi olan ...'a karşı açıldığı, dava dışı ... A.Ş. İle davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaması nedeniyle dahili dava yolu ile davaya dahil edilmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından, davanın davalıların pasif husumet ehliyetlerinin bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 25/03/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/141713 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi